Odwieszenie kary nie będzie obligatoryjne

Sąd nie będzie już musiał zarządzić wykonania kary, jeżeli skazany w okresie próby popełni podobne przestępstwo umyślne, za które dostanie karę więzienia. Senatorowie przedstawili projekt zmian w kodeksie karnym, zgodnie z którym sąd będzie mógł od tego odstąpić, jeżeli za taką decyzją będą przemawiały szczególne względy. Procedować będą nad nim niezależnie od rządowego projektu (czytaj obok), który zakłada ograniczenie stosowania samego zawieszania wykonania kary pozbawienia wolności.

Projekt jest bowiem wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca br. (sygn. akt SK 9/10). Wówczas sędziowie orzekli, że art. 75 par. 1 kodeksu karnego jest niezgodny z wyrażonym w art. 45 ust. 1 konstytucji prawem do sądu. Przepis ten stanowi, że sąd zarządza wykonanie kary, jeżeli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności. Nie pozostawia więc w tym względzie żadnej swobody sądowi decydującemu od odwieszeniu kary. Tymczasem, jak podkreślił w wyroku TK, "sąd wykonawczy powinien mieć zagwarantowaną możliwość zbadania (...), czy nie zachodzą okoliczności szczególne przemawiające za niezarządzaniem wykonania wobec skazanego kary orzeczonej za pierwsze przestępstwo". Zwłaszcza że kara bezwzględnego pozbawienia wolności jest środkiem, który powinien być stosowany w ostateczności.

Trybunał uznał więc, że popełnienie podobnego przestępstwa umyślnego w okresie próby nie przekreśla całkowicie i definitywnie pozytywnej prognozy kryminologicznej sprawcy. "Przyjęcie takiego domniemania i nałożenie na sąd obowiązku wdrożenia - w każdym przypadku - wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności stanowi niezgodną z konstytucją ingerencję ustawodawcy w niezależność sędziów" - wskazał TK w uzasadnieniu wyroku.

Senatorowie w uzasadnieniu projektu przekonują, że wskazanie, iż sąd będzie się kierować "szczególnymi względami", nie rodzi zarzutu o niedookreśloności przepisu. A to dlatego, że "ustawodawca nie będzie w stanie sprecyzować tych wszystkich okoliczności, w których sąd powinien odstąpić od obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary".

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl

Projekt