Ostrożnie z udostępnianiem informacji o firmach

Uchylenie ustawy z 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) spowodowało, że przestała tym samym obowiązywać regulacja zawarta w jej art. 7a ust. 2. Cytowany artykuł wyłączał zastosowanie wobec danych osobowych zawartych w ewidencji działalności gospodarczej przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 z późn. zm.; dalej: u.o.d.o.). Ustawa z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.; dalej: u.s.d.g.) zapisu takiego nie zawiera, co może powodować powstanie wątpliwości na tle zastosowania przepisów u.o.d.o. w zakresie udostępniania przez organy administracji publicznej danych przedsiębiorców - osób fizycznych.

Nie tylko nazwisko

Odpowiedź zależy od tego, czy mówimy o przedsiębiorcy będącym osobą fizyczną czy też nie. Spośród licznych definicji przedsiębiorcy powołać można się chociażby na tą, którą zawiera art. 431 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Zgodnie z nią przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Jednocześnie u.o.d.o. określa dane osobowe jako "wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej".

Jak więc widać, o danych osobowych przedsiębiorcy mówić można wyłącznie w odniesieniu do przedsiębiorców będących osobami fizycznymi. Dane te obejmują zaś większy zakres niż jedynie imię i nazwisko przedsiębiorcy. Poza nimi wskazać bowiem można chociażby jego adres (będący niejednokrotnie zarazem miejscem wykonywania działalności gospodarczej i zamieszkania), PESEL, datę urodzenia czy numer telefonu komórkowego. Z powyższego wynika, że do ochrony danych osobowych przedsiębiorców należy także stosować przepisy u.o.d.o. Zadać można jednak pytanie, w jakim zakresie?

Co można podać

Ponieważ u.o.d.o. określa obowiązki spoczywające na podmiotach przetwarzających dane osobowe, dotyczy to także organów administracji publicznej. Poprzez przetwarzanie danych rozumie się przy tym jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, takie jak zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych (art. 7 pkt 2 u.o.d.o). Przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym w ustawie (art. 1 ust. 2 u.o.d.o). Zastanowić się więc można, czy organ administracji publicznej, do którego np. wpłynie wniosek o udostępnienie informacji publicznej lub informacji o środowisku w zakresie związanym z przedsiębiorcą - osobą fizyczną, wydając ewentualnie decyzję o odmowie udostępnienia informacji, będzie mógł powołać się na ochronę danych osobowych przedsiębiorcy.

Wątpliwości nasunąć się mogą w szczególności na tle art. 38 ust. 1 u.s.d.g., zgodnie z którym dane i informacje udostępniane przez Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej (CEIDG) są jawne, a prawo dostępu do tych danych i informacji przysługuje każdemu. Ustawa wskazuje jednocześnie, że CEIDG udostępnia wiele danych, w tym np. informacje o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej czy też informacje o obywatelstwach przedsiębiorcy (patrz art. 37 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 25 ust. 1 u.s.d.g.).

Rozstrzygając podniesiony problem, zauważyć należy, że katalog danych o przedsiębiorcy określonych w u.s.d.g. i udostępnianych na podstawie jej przepisów nie ma charakteru otwartego. Z innej jednak strony zakres tychże danych dotyczących zidentyfikowanego lub możliwego do zidentyfikowania przedsiębiorcy - osoby fizycznej, a będących w posiadaniu organów administracji publicznej, jest niewątpliwie bardzo szeroki. Uznać więc można, że możliwość powoływania się przez osoby chcące uzyskać od organu administracji publicznej dane osobowe przedsiębiorców na treść art. 38 ust. 1 u.s.d.g. jest w wielu przypadkach znacząco ograniczona i dotyczy tych danych, które można udostępniać na podstawie jej przepisów.

Rejestracja zbiorów

Na marginesie wspomnieć należy, że zastosowanie u.o.d.o. do udostępnienia danych osobowych przedsiębiorców oznacza, że organ administracji publicznej przetwarzający takie dane musi dopełnić także wielu innych obowiązków wskazanych w ustawie. Dotyczy to w szczególności obowiązku rejestracji zbiorów danych osobowych, chociaż przyznać należy, że w niektórych przypadkach określonych w ustawie administrator danych będzie z niego zwolniony. Sytuacja taka nastąpi np. w odniesieniu do danych przetwarzanych wyłącznie w celu wystawienia faktury, rachunku lub prowadzenia sprawozdawczości finansowej (art. 43 ust. 1 pkt 8 u.o.d.o.).

dr Jacek Murzydło

dgp@infor.pl