Jakie prawa ma członek spółdzielni podczas walnego zgromadzenia

Czy zarząd musi pokazać sprawozdania

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.815.jpg@RY2@

O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia lub jego części zarząd musi zawiadomić wszystkich spółdzielców na piśmie co najmniej 21 dni przed terminem posiedzenia. Zawiadomienie powinno zawierać nie tylko czas, miejsce i porządek obrad, lecz także informację o miejscu wyłożenia wszystkich sprawozdań i projektów uchwał, które mają być przedmiotem prac zgromadzenia, oraz informację o prawie członka do zapoznania się z tymi dokumentami. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, sposób pisemnego zawiadomienia członków spółdzielni mieszkaniowej o obradach walnego zgromadzenia może być sprecyzowany w statucie (wyrok z 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt V CSK 405/2010).

Podstawa prawna

Art. 8³ ust. 6 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Czy mogę zaskarżyć uchwałę podjętą przez walne

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.816.jpg@RY2@

Uchwała może być zaskarżona do sądu, jeśli jest sprzeczna z postanowieniami statutu, dobrymi obyczajami lub godzi w interesy spółdzielni albo ma na celu pokrzywdzenie jej członka. Prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały ma każdy członek spółdzielni (poza uchwałą o wykluczeniu albo wykreśleniu członka, gdyż to prawo przysługuje wyłącznie jemu). Powództwo powinno być wniesione w ciągu sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia. W sytuacji gdy ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin ten biegnie od dnia zawiadomienia.

Podstawa prawna

Art. 42 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 ze zm.).

Czy uchwały może podejmować tylko walne zgromadzenie

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.817.jpg@RY2@

Obowiązujące od 31 lipca 2007 r. zmiany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych przewidują, że walne zgromadzenie członków spółdzielni nie może zostać zastąpione przez ZPCz. Zarządy miały zmienić w tym zakresie statuty najpóźniej do 30 listopada 2007 r. Do czasu zarejestrowania zmodyfikowanych dokumentów postanowienia dotychczasowych statutów regulujące funkcjonowanie zebrania przedstawicieli członków pozostają jednak w mocy. Wykorzystuje to wiele spółdzielni, w konsekwencji czego w wielu spółdzielniach obowiązek zmiany statutów nie został zrealizowany do dzisiaj.

W dniu 10 maja 2012 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę, w której po raz kolejny wskazał, że zgromadzenia przedstawicieli członków spółdzielni mieszkaniowej mogą być w dalszym ciągu zwoływane legalnie. Podkreślił on jednocześnie, że takie zgromadzenie jest organem spółdzielni mieszkaniowej tylko w sytuacji, gdy jej władze nie dopełniły obowiązków wynikających z uchwalonej w 2007 r. nowelizacji ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (uchwała składu 7 sędziów SN z 10 maja 2012 r., sygn. akt III CZP 84/11).

Bezczynność władz spółdzielni w zakresie zmian statutów jest jednak bezkarna. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 2007 r. nr 168, poz. 1186 z późn. zm.) do takich działań może zmobilizować spółdzielnię sąd rejestrowy, który najpierw może wezwać zarząd spółdzielni do złożenia wniosku o wpis do rejestru, pod rygorem zastosowania grzywny. Karę finansową można ponawiać.

Podstawa prawna

Art. 9 ustawy z 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 125, poz. 873 ze zm.).

Czy muszę wysłać na zgromadzenie pełnomocnika

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.818.jpg@RY2@

Członek spółdzielni może uczestniczyć w walnym zgromadzeniu przez pełnomocnika, jeżeli ustawa lub statut spółdzielni nie stanowią inaczej. Należy jednak pamiętać o tym, że taki pełnomocnik nie może zastępować więcej niż jednego członka. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do protokołu walnego zgromadzenia.

Prawo spółdzielcze zastrzega, że członek zarządu spółdzielni nie może być pełnomocnikiem na walnym zgromadzeniu. Nie dotyczy to co do zasady spółdzielni liczących nie więcej niż dziesięciu członków. Z kolei pracownik spółdzielni może być pełnomocnikiem na walnym zgromadzeniu, tylko jeżeli jest również członkiem spółdzielni zatrudnionym na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Członek spółdzielni ma ponadto prawo korzystania na własny koszt z pomocy prawnej lub pomocy eksperta. Osoby, z których pomocy korzysta członek, nie są jednak uprawnione do zabierania głosu.

Do 1 lipca 2011 r., kiedy weszła częściowo w życie ustawa z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011 r. nr 106, poz. 622), zasadą było, że spółdzielcy mogli brać udział w walnym zgromadzeniu tylko osobiście. Zastępstwo mogli wyznaczyć jedynie małoletni albo też ubezwłasnowolnieni (np. chorzy psychicznie) członkowie spółdzielni.

Podstawa prawna

Art. 36 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 z późn. zm.).

Czy mogę zgłosić poprawkę do projektu uchwały

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.819.jpg@RY2@

Projekty uchwał i żądania zamieszczenia poszczególnych spraw w porządku obrad walnego lub jego wszystkich części mają prawo zgłaszać zarząd, rada nadzorcza i członkowie. Takie projekty powinny być wykładane do wiadomości innych spółdzielców na co najmniej 14 dni przed terminem posiedzenia. W razie inicjatywy samych spółdzielców wymogiem będzie konieczność uzyskania poparcia dla proponowanych rozwiązań u co najmniej dziesięciu innych członków, co muszą wyrazić podpisem pod opracowanymi projektami uchwał. Dokumenty te muszą ponadto zostać zgłoszone do zarządu spółdzielni w terminie co najmniej 15 dni przed datą walnego zgromadzenia. Ewentualnych poprawek do projektu będzie można dokonywać jeszcze w trakcie tego okresu, jednak nie później niż na trzy dni przed rozpoczęciem posiedzenia. Obowiązkiem zarządu jest przygotowanie zgłoszonych propozycji uchwał pod względem formalnym i przedłożenia ich pod głosowanie na walnym zgromadzeniu.

Podstawa prawna

Art. 8³ ust. 11 - 13 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Czy mogę zapoznać się z protokołem

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.820.jpg@RY2@

Z obrad walnego zgromadzenia zawsze sporządza się protokół, który powinien zostać podpisany przez przewodniczącego walnego zgromadzenia (a także inne osoby wskazane w statucie). Protokoły musi przechowywać zarząd spółdzielni i są one jawne dla członków spółdzielni, przedstawicieli związku rewizyjnego, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, oraz dla Krajowej Rady Spółdzielczej.

Dostęp do protokołów z zebrań walnego zgromadzenia jest ważnym uprawnieniem każdego członka, bo ten organ może wyrazić swoje stanowisko w każdej sprawie dotyczącej spółdzielni, jeżeli tylko zostanie ona wprowadzona do porządku dziennego obrad we właściwym trybie. Jednak w sprawach należących do kompetencji innych organów może ono podjąć wyłącznie uchwałę o charakterze opinii, postulatów czy też zaleceń pozostawiających podjęcie decyzji ostatecznej organowi właściwemu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 1999 r., sygn. akt I ACa 31/99). Prawo spółdzielcze przewiduje, że do wyłącznej właściwości walnego zgromadzenia należy przede wszystkim uchwalanie kierunków rozwoju działalności gospodarczej spółdzielni. W praktyce oznacza to, że uczestnicy walnego zgromadzenia decydują m.in. o tym, jakie inwestycje mieszkaniowe prowadzić. Mogą zapisać w statucie, że spółdzielnia będzie np. budować tylko mieszkania na zasadzie odrębnej własności lokalu.

Podstawa prawna

Art. 38 par. 1 i 41 par. 3 - 5 ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 z późn. zm.).

Czy potrzebna jest obecność większości mieszkańców

@RY1@i02/2012/107/i02.2012.107.18300150e.821.jpg@RY2@

Walne zgromadzenie spółdzielni jest ważne niezależnie od liczby obecnych na nim członków. Uchwały zostaną uznane za przyjęte, jeżeli będą głosowane na wszystkich częściach walnego i opowiedziała się za nimi wymagana w przepisach lub statucie większość ogólnej liczby członków. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uznał, że w sytuacji gdy nie poddano uchwały pod głosowanie na wszystkich częściach walnego zgromadzenia spółdzielni mieszkaniowej, nie można przyjąć, że została ona podjęta (wyrok z 22 października 2009 r., sygn. akt I ACa 387/2009). Bardziej rygorystyczne zasady obowiązują w sprawach likwidacji spółdzielni, przeznaczenia majątku pozostałego po spłacie długów likwidowanej spółdzielni, zbycia budynków lub działek. Do podjęcia takiej uchwały konieczne jest, aby w posiedzeniach wszystkich części walnego uczestniczyła łącznie co najmniej połowa ogólnej liczby uprawnionych do głosowania. Inne zasady może przewidywać jedynie statut spółdzielni.

Podstawa prawna

Art. 8³ ust. 9 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl