Szeregowy pracownik nie może kontrolować spółki komunalnej

Tylko przedstawiciele pracowników w radzie nadzorczej mają prawo do zaskarżania uchwały walnego zgromadzenia wspólników. Takiego prawa nie mają sami zatrudnieni.

W 1990 roku państwowe przedsiębiorstwo energetyki cieplnej zostało przekazane samorządom. Podstawą do tego był art. 5 ust. 3 ustawy z 10 maja 1990 r. wprowadzającej ustawy o samorządzie terytorialnym oraz o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191). Zgodnie z nią mienie ogólnonarodowe służące użyteczności publicznej trafiło do gmin. Wówczas wojewoda na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 26 czerwca 1991 r. w sprawie szczególnego trybu podziału przedsiębiorstw państwowych podlegających komunalizacji (Dz.U. z 1991 r. nr 58, poz. 248) dokonał podziału tego podmiotu. Rada Miasta jednak dopiero w sierpniu 1992 r. podjęła uchwałę o utworzeniu miejskiego przedsiębiorstwa jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W tamtym okresie przekształcenie przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę kapitałową gminy regulował art. 5 ustawy z 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. nr 51, poz. 298 z późn. zm.). W spółkach powstałych w rezultacie takiego przekształcenia istniał obowiązek powołania rady nadzorczej, w której jedną trzecią składu wybierali pracownicy. W tym konkretnym przypadku okazało się to jednak niemożliwe. Spółka działała na podstawie przepisów kodeksu handlowego. Sprawę komplikowało dodatkowo to, że chociaż przepisy nie przewidywały wyboru przedstawicieli pracowników do rady nadzorczej, zapisy takie znalazły się w statucie przedsiębiorstwa. Obowiązek tworzenia wspomnianych rad w spółkach komunalnych i prawo delegowania do nich przedstawicieli pracowników wprowadziła dopiero ustawa z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, która zaczęła obowiązywać w lipcu 1997 r.

W 2008 roku zmieniono statut spółki. Na podstawie uchwały walnego zgromadzenia wspólników zniesiono przepisy gwarantujące załodze wybór swoich przedstawicieli do rady nadzorczej. Tę uchwałę zaskarżył do sądu związkowiec zatrudniony w firmie od blisko 35 lat.

Sąd I instancji oddalił pozew. Sędziowie wskazali, że skarżący nie jest członkiem rady nadzorczej ani organów zarządzających spółką. Nie ma więc prawa do zaskarżania uchwał tej rady. Natomiast sąd apelacyjny skierował do Sądu Najwyższego pytanie prawne. Miał bowiem wątpliwości dotyczące kwestii prawa wyboru przedstawicieli załogi do rady nadzorczej spółki komunalnej, powstałej przed lipcem 1997 roku.

Sąd Najwyższy rozpatrując kasację odmówił podjęcia uchwały. Sędziowie wskazali, że szeregowy pracownik nie ma możliwości zaskarżenia walnego zgromadzenia wspólników. Taką sprawę może bowiem rozpatrzyć tylko sąd gospodarczy. Przy czym kodeks spółek handlowych przyznaje prawo zaskarżenia uchwały wspólników spółki z o.o. tylko zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom, a także - w określonych ustawowo przypadkach - wspólnikom spółki. Tak więc szeregowy pracownik przegrałby sprawę także w sądzie gospodarczym.

Rady nadzorcze powstały w przekształco-nych przedsiębior-stwach komunalnych

Bożena Wiktorowska

bozena.wiktorowska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 3 września 2013 r. Sygn. akt I PZP 2/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia