Dochodzenie należności warto określić w umowie z kontrahentem

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.05000020c.802.jpg@RY2@

Wielu przedsiębiorców ma w praktyce duże kłopoty z odzyskaniem pieniędzy, które są im winni ich kontrahenci. Czy jednak można się zabezpieczyć z wyprzedzeniem przed ewentualną niewypłacalnością biznesowego partnera i uniknąć w ten sposób nieprzyjemnych niespodzianek?

W obrocie gospodarczym skuteczne dochodzenie należności od kontrahentów biznesowych może okazać się dla przedsiębiorcy bardzo istotną kwestią z punktu widzenia jego bieżącej sytuacji, w tym zachowania płynności finansowej. Aby móc skutecznie dochodzić należności od swoich partnerów, najpierw należy prawidłowo ukształtować zasady współpracy z nimi. W tym celu trzeba spisać odpowiednie umowy zabezpieczające płatności jeszcze przed rozpoczęciem np. dostawy towarów czy świadczenia. W umowach tych należy ustalić skuteczne metody ewentualnego dochodzenia należności zarówno na drodze sądowej, jak i pozasądowej.

Jakiego rodzaju mechanizmy zabezpieczające płatności wprowadzone do umowy mogą w przyszłości przyczynić się do szybkiego i skutecznego odzyskiwania należnych pieniędzy?

W naszej praktyce prawnej najbardziej popularnymi zabezpieczeniami są: hipoteka, zastaw, zabezpieczanie płatności wekslami, a także dobrowolne poddanie się egzekucji na podstawie art. 777 kodeksu postępowania cywilnego. Wybrane formy zabezpieczeń wprowadzane do umowy powinny jednak być dostosowane do profilu działalności partnerów biznesowych.

Jakie formy zabezpieczeń mogą okazać się najbardziej skuteczne i najlepiej sprawdzają się w praktyce?

Wydaje się, że najbardziej skuteczne zabezpieczenia to takie, które poręcza podmiot trzeci o pewnej sytuacji finansowej, np. bank. Tak jest w przypadku gwarancji bankowej, która zabezpieczając wskazane w umowie wierzytelności - przy spełnieniu określonych warunków zdefiniowanych na samym początku współpracy gospodarczej przez partnerów biznesowych - może być skutecznie dochodzona wprost od banku. Inne zabezpieczenia, np. weksel in blanco lub dobrowolne poddanie się egzekucji, co do zasady również mogą doprowadzić do dość szybkiego odzyskiwania należności. Są jednak obarczone pewnym ryzykiem. Otóż niekoniecznie muszą być skuteczne z uwagi na sytuację finansową tego, który tych zabezpieczeń udziela. Bo przecież może on popaść w tarapaty.

Dodam, że w przypadku dobrowolnego poddania się egzekucji w trybie 777 kodeksu postępowania cywilnego wierzyciel omija drogę sądową. Udaje się do sądu jedynie po nadanie klauzuli wykonalności dla aktu notarialnego, w którym udzielono zabezpieczenia. Tym niemniej ogromny wpływ na możliwość zabezpieczenia i zaspokojenia się z tego zabezpieczenia ma aktualna sytuacja finansowa podmiotu udzielającego zabezpieczenia, bowiem w przypadku upadłości kontrahenta wierzytelności zabezpieczona w tym trybie trafi do masy upadłościowej i będzie podlegać reżimowi przewidzianemu dla zaspokajania wierzycieli z masy upadłościowej.

A jak powinien postępować przedsiębiorca, który przy sporządzaniu umowy z kontrahentem nie przewidział żadnych zabezpieczeń, które pozwalałyby mu na szybsze, sprawniejsze czy może także pozasądowe dochodzenie swoich należności?

Przedsiębiorca, który nie decyduje się na umieszczanie w umowach z kontrahentami solidnych zabezpieczeń, powinien wprowadzić w swojej firmie określone procedury związane z odzyskiwaniem takich należności. Procedury te powinny obejmować m.in. działania działu księgowego lub też windykacyjnego danego przedsiębiorcy. Pracownicy tych działów muszą przede wszystkim na bieżąco monitować zaległe płatności u kontrahentów oraz rozpoczynać w razie potrzeby formalne działania związane z windykacją należności. Chodzi przede wszystkim o ewentualne wszczynanie sądowego dochodzenia należności we właściwym czasie.

Rozmawiał Krzysztof Tomaszewski