Poradnia prawna

● Czy komplementariusz uczestniczy w zyskach i stratach spółki komandytowo-akcyjnej

● Gdzie wolno odbywać zgromadzenia wspólników sp. z o.o.

● Jestem akcjonariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej. Moje imię i nazwisko figuruje w firmie podmiotu. Słyszałem, że w takiej sytuacji odpowiadam za zobowiązania spółki według tych samych zasad co komplementariusz. Czy to prawda?

Co do zasady w firmie spółki komandytowo-akcyjnej może być zamieszczone wyłącznie nazwisko lub nazwa komplementariusza. Gdyby jednak zdarzyła się sytuacja, w której nazwiska tych wspólników byłyby identyczne z nazwiskami akcjonariuszy, wtedy - dla uniknięcia wszelkich wątpliwości - najlepiej wskazać w firmie podmiotu dodatkowy element pozwalający na ich rozróżnienie, np. podać pierwszą literę imienia komplementariusza albo pełne jego brzmienie. Ma to istotne znaczenie, gdyż zamieszczenie nazwy czy nazwiska akcjonariusza w firmie spółki będzie skutkowało tym, że - na równi z komplementariuszem (komplementariuszami) będzie odpowiadał za jej zobowiązania wobec osób trzecich. Jest to odpowiedzialność nieograniczona, osobista, solidarna ze spółką i pozostałymi jego uczestnikami oraz subsydiarna (tzn. zaistnieje ona tylko w razie stwierdzenia bezskuteczności egzekucji z majątku spółki).

Artykuł 127 par. 4 k.s.h. - regulujący kwestię następstw ewentualnego podania nazwy czy nazwiska akcjonariusza w firmie spółki komandytowo-akcyjnej - nie ma zastosowania w przypadku tożsamości personalnej komplementariuszy i akcjonariuszy. Gdy mianowicie komplementariusze mają dodatkowo status akcjonariuszy, w dalszym ciągu odpowiadają oni za długi spółki względem osób trzecich w sposób nieograniczony, osobisty, solidarny i subsydiarny. Analogiczna sytuacja wystąpi, jeżeli akcjonariusz stanie się komplementariuszem.

Wyeksponować należy, że nawet kiedy nazwisko albo nazwa akcjonariusza figuruje w firmie podmiotu, ma to znaczenie wyłącznie w stosunkach zewnętrznych, a nie pomiędzy wspólnikami. Tutaj bowiem nadal stosowane są reguły obowiązujące akcjonariuszy.

Odpowiadając zatem na pytanie czytelnika: prawdą jest, że umieszczenie imienia i nazwiska akcjonariusza w firmie spółki komandytowo-akcyjnej zrównuje jego sytuację - w zakresie odpowiedzialności za długi tego podmiotu wobec osób trzecich - z pozycją komplementariusza. Jeżeli więc czytelnik nie chce ponosić odpowiedzialności za ewentualne przyszłe zobowiązania spółki, powinien niezwłocznie postarać się o usunięcie swoich danych z jej firmy. Będzie to wymagało zmiany umowy spółki, a następnie zgłoszenia tejże modyfikacji do KRS.

Podstawa prawna

Art. 22 par. 2 oraz art. 31 w zw. z art. 126 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 4 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

● Jestem komplementariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej. Na podstawie statutu otrzymuję wynagrodzenie za prowadzenie jej spraw i reprezentowanie. Akcjonariusz twierdzi, że w tej sytuacji w ogóle nie mam prawa do udziału w zysku. Czy to prawda?

Zysk spółki komandytowo-akcyjnej dzieli się pomiędzy wspólników, jeżeli w danym roku obrotowym w ogóle został on wypracowany, a walne zgromadzenie podjęło uchwałę o jego przeznaczeniu na wypłaty. Uchwała ws. podziału profitów w części przypadającej komplementariuszom wymaga - pod rygorem nieważności - zgody większości komplementariuszy, akcjonariuszom zaś (odrębna uchwała) - aprobaty wszystkich komplementariuszy (pod takim samym rygorem).

W świetle art. 147 par. 1 k.s.h., jeżeli statut spółki komandytowo-akcyjnej nie zawiera odmiennych regulacji, komplementariusz (oraz akcjonariusz) partycypują w jej dochodach proporcjonalnie do wkładów wniesionych do tego podmiotu. Omawiany udział w zysku został zatem uzależniony od wkładów rzeczywiście wniesionych do spółki, a nie - umówionych. Cytowany przepis ma jednak charakter dyspozytywny, co oznacza, że w statucie dopuszczalne jest odmienne unormowanie tejże zasady uczestnictwa w zyskach (np. w odniesieniu do udziału w stratach).

Zysk brutto oznacza sytuację, w której wszystkie wartości majątkowe posiadane przez spółkę przewyższają sumę jej zobowiązań oraz kapitałów: zakładowego i innych funduszy, czyli zwiększenie - w przyjętym okresie sprawozdawczym - kapitału własnego lub zmniejszenie niedoboru w inny sposób niż przez wniesienie środków przez wspólników. Czysty zysk obliczany jest przez odjęcie od zysku brutto wymagalnych zobowiązań publiczno - i prywatnoprawnych.

Gdy komplementariusz ma prawo prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji oraz pobiera wynagrodzenie za te czynności, jego udział w profitach ulega zmniejszeniu o ustaloną w statucie wartość odpowiadającą jego wkładowi w postaci pracy (pod warunkiem że statut nie stanowi inaczej). Komplementariusz może więc otrzymać zarówno wynagrodzenie za prowadzenie spraw podmiotu, jak i zysk w części odpowiadającej jego wkładowi do spółki.

Odpowiadając zatem na pytanie: stanowisko akcjonariusza nie jest zasadne. Czytelnik powinien otrzymać swoją dolę w zysku pomniejszoną o wartość odpowiadającą jego wkładowi w postaci pracy. Statut spółki nie zawiera bowiem odmiennych regulacji w tej materii. Warunkiem jest oczywiście to, że w danym roku obrotowym podmiot osiągnie zysk, a walne zgromadzenie podejmie uchwałę o przeznaczeniu go na wypłatę w części przypadającej komplementariuszowi (komplementariuszom).

Podstawa prawna

Art. 146 par. 2 pkt 2 i par. 3 pkt 1 oraz art. 147 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

● Ja i kolega jesteśmy wspólnikami sp. z o.o. Czy w braku stosownego zapisu umownego możliwe jest odbycie zgromadzenia udziałowców poza jej warszawską siedzibą? Ewentualna dowolność w wyborze miejsca tego zebrania byłaby dla nas dużym ułatwieniem, ponieważ stosunkowo często załatwiamy sprawy służbowe zarówno za granicą, jak i w innych miastach na terenie kraju. Nierzadko pojawiają się w związku z tym kwestie wymagające naszej natychmiastowej reakcji w postaci odpowiedniej uchwały. Chcielibyśmy je podejmować od razu, w miejscu, gdzie się wówczas znajdujemy.

Zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odbywają się zazwyczaj w jej siedzibie, czyli w miejscowości, w której rezyduje zarząd. Umowa danego podmiotu może jednak wskazywać inne miejsce tego zgromadzenia, pod warunkiem że znajduje się ono na terytorium naszego kraju. Dopuszczalne jest też odbycie zgromadzenia w innym miejscu na terytorium kraju niż siedziba spółki, jeżeli wszyscy udziałowcy wyrażą na to zgodę na piśmie - nawet jeśli umowa tego nie przewiduje. Brak owej akceptacji albo odbycie zebrania udziałowców poza granicami Polski będą skutkowały możliwością zaskarżenia podjętych wówczas uchwał w drodze powództwa o stwierdzenie ich nieważności (w trybie art. 252 k.s.h.). W sytuacji natomiast, w której zgromadzenie odbędzie się poza miejscem określonym w umowie podmiotu (oczywiście innym niż siedziba spółki), zapadłe na nim uchwały będą podlegać zaskarżeniu na podstawie art. 249 k.s.h. (w drodze powództwa o ich uchylenie).

Zmiana siedziby sp. z o.o. pociąga za sobą konieczność zmodyfikowania - w tym zakresie - treści umowy tego podmiotu. Niezbędne staje się wówczas zgłoszenie owej modyfikacji do KRS w ciągu 7 dni od daty podjęcia stosownej uchwały.

Odpowiadając zatem na pytanie: nawet wtedy, gdy umowa spółki nie określa innego niż siedziba miejsca na terytorium RP na odbywanie zgromadzeń wspólników, to i tak udziałowcy mogą obradować w dowolnym miejscu na terenie kraju, pod warunkiem że czytelnik i kolega wyrażą na to zgodę na piśmie (np. w formie uchwały). Niedopuszczalne jest natomiast zebranie udziałowców poza granicami Polski.

Podstawa prawna

Art. 234 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm.), art. 41 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.), art. 22 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. - o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 r. nr 121, poz. 769 ze zm.).

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący kancelarię w Płocku