Jak się bronić przed nieuczciwą konkurencją i samemu być fair

Nieuczciwa konkurencja jest sporym problemem gospodarki. Straty z tego tytułu trudno oszacować, bo statystyki w tym zakresie nie są prowadzone. Jednak, jak uważają specjaliści, należy je liczyć raczej w miliardach niż milionach.

- Właściciele małych i średnich przedsiębiorstw często nie zdają sobie nawet sprawy z tego, że biorą udział w nieuczciwej grze albo padli jej ofiarą - zauważa Wojciech Celichowski, adwokat. - Warto wiedzieć, jakich czynów zakazuje ustawa. Są one bowiem zagrożone sankcjami - dodaje prawnik.

Kłopotliwe oznaczenia

Zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, niedozwolonym czynem jest "sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami działanie, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy albo klienta". Takie praktyki dotyczą m.in. oznaczenia, które mogą wprowadzać w błąd. Nie wolno więc używać nazwy, godła, skrótu lub innego symbolu, który wcześniej był używany przez kogo innego. Jeżeli określenie firmy nazwiskiem powoduje, że klient myli ją z innym przedsiębiorstwem, wówczas dochodzi do nieuczciwej konkurencji. Gdy przedsiębiorca, który zaczął stosować oznaczenia później, nie zmieni ich sam, musi liczyć się, że może go do tego zobligować sąd. Czasem jednak, jak twierdzą prawnicy, wystarczy drobna zmiana. - Do nazwy można dodać określenie usługi. Wtedy nie powinno być konfliktu - twierdzi Celichowski.

Nieuczciwą konkurencją może być także opatrywanie towarów lub usług fałszywym oznaczeniem geograficznym. Jeśli więc producent twierdzi, że sprzedaje piwo niemieckie, a powstaje ono w Polsce, dochodzi do złamania ustawy. Również gdy towar lub usługa korzysta z ochrony w miejscu pochodzenia i w związku z tym ma szczególne cechy lub właściwości. Ustawa przewiduje przy tym tzw. odwrócony ciężar dowodu. - Udowodnienie prawdziwości informacji spoczywa na osobie, której postawiono zarzut - mówi Karolina Raczyńska, specjalistka prawa gospodarczego.

Ochrona tajemnicy

Także reklama może łamać prawo. Niedozwolona jest taka, która wprowadza klienta w błąd, wpływając w ten sposób na jego wybory. Niedozwolone są zatem reklamy preparatów zawierające zapewnienie, że kuracja odbywa się szybko i bez wysiłku.

Czynem nieuczciwej konkurencji może być również reklama, która ingeruje w prywatność. Zakazane jest zatem nagabywanie, przesyłanie niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji (spam). - Reklama porównawcza, umożliwiająca rozpoznanie konkurenta albo jego towarów lub usług, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji tylko gdy jest sprzeczna z dobrymi obyczajami - zauważa Jacek Wasowski, ekspert komunikacji społecznej. Także ujawnienie lub wykorzystanie stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa informacji jest zabronione (jeśli narusza interes przedsiębiorcy). Pracownik ma obowiązek zachowania w poufności dotyczących firmy informacji przez trzy lata od ustania stosunku pracy.

To tylko najczęściej spotykane praktyki. Ściganie wszystkich następuje na wniosek pokrzywdzonego. Z wnioskiem może również wystąpić prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i organizacje przedsiębiorców, klientów itp.

Co grozi za nieuczciwą konkurencję

●Osobie, która dopuszcza się nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy, sprzedaży premiowanej lub loterii, grozi kara aresztu lub grzywny. Podobne sankcje mogą być orzeczone m.in. za brak oznaczeń towarów lub błędne oznaczenia oraz nieinformowanie o ryzyku.

●Areszt lub grzywna grożą również w przypadku rozpowszechniania nieprawdziwych informacji o swoim lub innym przedsiębiorstwie.

●Za organizowanie i kierowanie tzw. sprzedażą lawinową grozi pozbawienie wolności od pół roku do ośmiu lat. Prowadzenie i organizowanie systemu argentyńskiego jest zagrożone karą pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat, a jeśli wartość mienia zgromadzonego w celu finansowania zakupów jest wielka - od pół roku do ośmiu lat.

●Bezprawne wykorzystanie informacji stanowiącej tajemnicę może skutkować karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat dwóch. Taka sama kara grozi za produkowanie podróbek.

●Czynem nieuczciwej konkurencji może być tzw. informacja nierzeczowa, czyli wywołująca lęk, wykorzystanie przesądów lub łatwowierności nieletnich.

@RY1@i02/2013/030/i02.2013.030.13000040h.806.jpg@RY2@

Przestępstwa przeciwko konkurencji

Nie wolno wprowadzać w błąd klientów ani konkurentów

Aleksandra Kozicka-Puch

mf_dgp@infor.pl

KOMENTARZ PRAWNY

@RY1@i02/2013/030/i02.2013.030.13000040h.807.jpg@RY2@

Karolina Raczyńska, specjalistka prawa gospodarczego

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w art. 18 wskazuje zakres działań, które może podjąć przedsiębiorca jeżeli uzna, że jego prawa zostały zagrożone i naruszone. Może on dochodzić swoich praw w formie żądania: zaprzestania niedozwolonych działań, usunięcia ich skutków, złożenia publicznego oświadczenia w odpowiedniej treści i formie, naprawienia szkody, wydania uzyskanych korzyści, zasądzenia kary.

Spośród tych roszczeń dla ochrony przedsiębiorcy najbardziej istotne znaczenie ma pierwsze, ponieważ jeśli sprzeczne z prawem działania trwają mogą prowadzić do negatywnych konsekwencji, takich jak rozmycie siły odróżniającej znaku towarowego, degeneracji oznaczeń, wywołanie błędnego przekonania wśród konsumentów, utraty wypracowanej renomy.

Regułą jest, że przedsiębiorca występuje z takim roszczeniem samodzielnie, bądź wraz z innymi w celu zasądzenia odszkodowania lub naprawienia szkody na zasadach ogólnych tj. roszczeniami określonymi w art. 18 pkt 4 i 5 ustawy.