Sąd znów stanął po stronie syndyków

Spór toczył się o zastosowanie art. 93 prawa upadłościowego i naprawczego (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.). Przepis ten dopuszcza potrącenie wierzytelności upadłego z wierzytelnością wierzyciela. Warunkiem jest, że obie one istniały w dniu ogłoszenia upadłości, nawet jeśli nie minął jeszcze termin wymagalności jednej z nich.

Na tej podstawie urząd skarbowy chciał pokryć zaległość dłużnika w VAT nadpłatą wykazaną w zeznaniu rocznym CIT-8. Organ twierdził, że obie te wierzytelności istniały już przed dniem ogłoszenia upadłości, bo wynikały ze zdarzeń, które miały miejsce przed tą datą.

Nie zgodził się z tym syndyk masy upadłości. Stwierdził - powołując się na art. 73 par. 2 pkt 1 ordynacji podatkowej - że nadpłata u podatników podatku dochodowego powstaje dopiero z dniem złożenia rocznego zeznania. A w tej sprawie CIT-8 został złożony nie przez dłużnika, tylko przez syndyka, już po ogłoszeniu upadłości. Tym samym art. 93 prawa upadłościowego i naprawczego nie ma zastosowania - uważał syndyk.

Sąd Rejonowy w Koszalinie przyznał mu rację. Wyjaśnił, że nie można utożsamiać potrącenia z zaliczeniem różnicy zwrotu podatku. Trzeba spojrzeć nie tylko na przepisy prawa upadłościowego, ale i ordynacji podatkowej - stwierdził. Wskazał na specyfikę niektórych zobowiązań podatkowych, których powstanie jest uzależnione od czynności formalnych, np. od wydania decyzji podatkowej albo od złożenia deklaracji. W tej sprawie kluczowe dla powstania nadpłaty było złożenie deklaracji - zauważył sąd.

Powołał się przy tym na liczne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie art. 34 prawa upadłościowego (t.j. Dz.U. z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.), który był poprzednikiem obecnego art. 93 prawa upadłościowego i naprawczego. NSA kilkukrotnie wskazał w nich, że po ogłoszeniu upadłości organy podatkowe tracą uprawnienie do korzystania z instytucji zaliczania nadpłaty na poczet zaległości podatkowych (tak np. w wyrokach z 14 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 210/04, i z 30 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 206/04).

Wyrok koszalińskiego sądu jest kolejnym w ostatnim czasie pozytywnym rozstrzygnięciem dla syndyków. 1 lipca 2014 r. NSA orzekł, że syndycy nie muszą korygować VAT za upadłego dłużnika, jeśli ten nie zapłacił kontrahentowi za dostawę w ciągu 150 dni (sygn. akt I FSK 609/14 i I FSK 641/14).

Wyrok jest nieprawomocny.

Urzędnicy boją się decyzji korzystnych dla podatników

@RY1@i02/2014/159/i02.2014.159.18300030b.803.jpg@RY2@

Andrzej Sondej prezes Okręgowej Izby Syndyków w Poznaniu

Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Koszalinie potwierdza panujący wśród pracowników urzędów skarbowych strach przed samodzielnym podejmowaniem decyzji z korzyścią dla podatników. Większość tych spraw kończy się dopiero po wyczerpaniu drogi odwoławczej. Organy skarbowe nie dbają przy tym o koszty wynikające m.in. z konieczności zapłaty odsetek narosłych z powodu przedłużania postępowań upadłościowych o wiele miesięcy, w oczekiwaniu na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. W praktyce płacą za to wszyscy wierzyciele, w tym również organy podatkowe. Życzyłbym sobie, aby powstały wreszcie, np. w wydzielonych urzędach skarbowych, komórki wyspecjalizowane w obsłudze przedsiębiorców w upadłości, likwidacji czy - w niedalekiej przyszłości - w postępowaniach restrukturyzacyjnych bądź sanacyjnych. Byłoby to z korzyścią dla wszystkich stron i ograniczyłoby koszty.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie z 30 lipca 2014 r., sygn. akt VIIGU x 58/14. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia