Ustawa z 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (cz. 11)

@RY1@i02/2016/143/i02.2016.143.21500010a.801.jpg@RY2@

1. Jeżeli umowa ramowa, której jedną ze stron jest dłużnik, zastrzega, że poszczególne umowy szczegółowe, których przedmiotem są terminowe operacje finansowe, pożyczki instrumentów finansowych lub sprzedaż instrumentów finansowych ze zobowiązaniem do ich odkupu, będą zawierane w wykonaniu umowy ramowej oraz że rozwiązanie umowy ramowej powoduje rozwiązanie umów szczegółowych zawartych w wykonaniu tej umowy, wierzytelności z tytułu poszczególnych umów szczegółowych zawartych w jej wykonaniu nie są obejmowane układem.

2. Przez terminowe operacje finansowe, o których mowa w ust. 1, należy rozumieć operacje, w których ustalono cenę, kurs, stopę procentową lub indeks, w szczególności nabywanie walut, papierów wartościowych, złota lub innych metali szlachetnych, towarów lub praw, w tym umowy obliczone tylko na różnicę cen, opcje i prawa pochodne zawarte na umówioną datę lub umówiony termin, w obrocie rynkowym.

3. Przez instrumenty finansowe, o których mowa w ust. 1, należy rozumieć instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

4. Każda ze stron może wypowiedzieć umowę ramową, o której mowa w ust. 1, z zachowaniem ustalonego w tej umowie sposobu rozliczenia stron na wypadek rozwiązania umowy.

5. Dopuszczalne jest potrącenie wierzytelności wynikającej z rozliczenia stron.

w Omawiany przepis dotyczy umów ramowych, które są zawierane przez instytucje kredytowe, a ich przedmiotem jest określenie zasad zawierania i rozliczania umów szczegółowych w zakresie terminowych transakcji, pożyczek instrumentów finansowych lub sprzedaży instrumentów finansowych ze zobowiązaniem do ich odkupu.

Zazwyczaj umowy szczegółowe zawierane są w większej liczbie, są to często umowy różnego rodzaju i z różnymi terminami rozliczeń. W treści umowy znajduje się przewidywanie, jaką cenę, kurs, stopę procentową lub indeks w określonej dacie osiągnie surowiec, metal szlachetny, waluta, wskaźnik giełdowy, określone prawo lub towar. Umowa może dotyczyć opcji i praw pochodnych z akcji, a także może polegać na przewidywaniu różnicy cen.

Umowy szczegółowe podobne są w swojej istocie do zakładów, jednak współcześnie są to zobowiązania o normalnym charakterze, nadające się do dochodzenia na drodze sądowej.

w Gdyby otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego powodowało przerwanie ustalonego cyklu rozliczeń, mogłoby dojść do ogromnych komplikacji przy wzajemnym rozliczeniu stron. Również pozostawienie pełnej inicjatywy po stronie dłużnika lub nadzorcy nie byłoby korzystne, gdyż mogłoby to prowadzić do wybiórczego potraktowania umów szczegółowych i odstąpienia tylko od umów niekorzystnych dla masy, przy pozostawieniu w mocy tych, na których masa zarabia. Dlatego też celowe jest wyłączenie takich umów spod ogólnych zasad postępowania restrukturyzacyjnego. Przepis umożliwia wypowiedzenie umowy ramowej w trybie przewidzianym w tej umowie i rozliczenie wszystkich transakcji - zarówno korzystnych dla dłużnika, jak i niekorzystnych - na jednakowych zasadach.

w Dla umożliwienia rozliczenia poszczególnych umów zawartych w ramach wykonania umowy ramowej konieczne jest dokonanie potrąceń wierzytelności z tych umów. W ten sposób pozostaje tylko końcowy wynik ich rozliczenia. Do umów objętych omawianym przepisem nie stosuje się ograniczeń w dokonywaniu potrąceń zawartych w art. 253 p.r.

w W przyspieszonym postępowaniu układowym zobowiązania z poszczególnych umów nie są objęte układem, ale gdyby wynik rozliczenia skutkował powstaniem zobowiązania dłużnika, to zobowiązanie to będzie objęte układem.

Jeżeli wynik rozliczenia umów szczegółowych jest pozytywny, to wpływa do masy układowej, natomiast jeżeli jest ujemny - podlega ujęciu w spisie wierzytelności i zaspokojeniu na zasadach ogólnych.

Otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie narusza uprawnień wynikających z zamieszczonej w umowie klauzuli kompensacyjnej, o której mowa w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych.

w Uprawnienia z klauzuli kompensacyjnej zachowują swoją skuteczność po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego.

Umowy takie przewidują prawo do realizacji zabezpieczenia w drodze potrącenia lub natychmiastowej kompensaty wzajemnych zobowiązań wynikających z umowy. Umowa musi przewidywać sposób dokonania potrącenia lub kompensaty oraz sposób wzajemnego rozliczenia stron.

Omawiany przepis pozwala na dokonanie rozliczenia także po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, ale ze skutkiem na dzień otwarcia. Jeżeli w rozliczeniu powstanie nadwyżka, to powinna ona wpłynąć do masy układowej, jeżeli natomiast roszczenia nie zostaną zaspokojone w całości - to wierzytelność podlega zamieszczeniu w spisie.

1. Od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego, spełnianie przez dłużnika albo zarządcę świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem, jest niedopuszczalne.

2. Do wykonania zobowiązań wynikających z zamieszczonej w umowie klauzuli kompensacyjnej, o której mowa w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych, przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli:

1) ustanowienie zabezpieczenia finansowego, w tym zabezpieczenia uzupełniającego, w celu uwzględnienia wahań wartości przedmiotu zabezpieczenia lub wartości zabezpieczonych wierzytelności finansowych, albo

2) wycofanie środków pieniężnych, wierzytelności kredytowych lub instrumentów finansowych jako zabezpieczenia, w zamian za zastąpienie lub zmianę takiego zabezpieczenia

- nastąpiło w dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, ale przed wydaniem postanowienia o jego otwarciu.

w Po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego ani dłużnik, ani nadzorca sądowy, ani też zarządca (jeżeli dłużnikowi odebrano zarząd własny), nie mogą wykonywać zobowiązań objętych układem, a więc powstałych w stosunku do dłużnika przed dniem otwarcia postępowania.

Spełnienie przez dłużnika świadczeń z wierzytelności objętych układem stanowi naruszenie obowiązków wynikających z ustawy i może być podstawą odebrania dłużnikowi zarządu własnego nad majątkiem.

Niektóre wierzytelności są wyłączone spod układu, a wyjątki te wskazano w art. 151 ust. 1 p.r.

Za zgodą wierzyciela układem mogą być objęte wierzytelności zabezpieczone przeniesieniem własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa, jak również wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, a ponadto należności ze stosunku pracy. Układ obejmuje także wierzytelności warunkowe, o ile dojdzie do ziszczenia się warunku przed wykonaniem układu.

w Po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego nie można również prowadzić egzekucji zobowiązań objętych układem. Postępowania egzekucyjne będące w toku ulegają zawieszeniu z mocy prawa, na podstawie art. 259 ust. 1 p.r., a następnie umorzeniu w razie prawomocnego zatwierdzenia układu.

w Zobowiązania dłużnika powstałe po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego nie są objęte układem i muszą być realizowane na bieżąco. Na ich realizację nie jest potrzebne jakiekolwiek zezwolenie, o ile mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu.

w Świadczenia wynikające z niewykonanych umów wzajemnych powinny być na bieżąco wykonywane po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, jeżeli świadczenie drugiej strony jest świadczeniem niepodzielnym oraz gdy druga strona nie spełniła tego swojego niepodzielnego świadczenia przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, a dłużnik spełnił swoje świadczenie tylko częściowo. W takim przypadku, a także zawsze gdy świadczenie drugiej strony jest podzielne - dłużnik powinien regulować swoje zobowiązania na bieżąco, również po otwarciu postępowania, w odniesieniu do części, jakie po tym dniu świadczy druga strona.

Zobowiązanie do zapłaty za tę część świadczenia podzielnego, którą druga strona świadczyła jeszcze przed otwarciem postępowania, jest objęte układem i nie może być zaspokojone po otwarciu postępowania.

w W przypadku wierzytelności okresowych, w których część okresu przypada na czas przed otwarciem postępowania, a część w jego trakcie - wierzytelność za okres rozliczeniowy, w trakcie którego zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne ulega z mocy prawa proporcjonalnemu podziałowi na część traktowaną jak wierzytelność powstała przed dniem otwarcia postępowania oraz część traktowaną jak wierzytelność powstająca po dniu otwarcia postępowania. [przykład 1]

w Otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie powoduje zakazu spełnienia świadczenia w stosunku do roszczeń wynikających z umowy, o której mowa w ustawie z 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 942 ze zm.), jeżeli obowiązek ustanowienia zabezpieczenia finansowego (w tym również zabezpieczenia uzupełniającego) w celu uwzględnienia wahań wartości przedmiotu zabezpieczenia lub wartości zabezpieczonych wierzytelności finansowych, albo też uprawnienie do wycofania środków pieniężnych lub instrumentów finansowych jako zabezpieczenia, w zamian za opłatę z tytułu zastąpienia lub zmiany takiego zabezpieczenia, ustanowione zostały w dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, a zabezpieczone wierzytelności finansowe powstały przed dniem ustanowienia zabezpieczenia finansowego, w tym zabezpieczenia dodatkowego, uzupełniającego lub zastępczego.

Dzięki tej regulacji ochrona wierzyciela korzystającego z niektórych zabezpieczeń finansowych jest rozszerzona również na dzień otwarcia postępowania, ale tylko w zakresie godzin poprzedzających otwarcie postępowania.

1. Od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego potrącenie wzajemnych wierzytelności między dłużnikiem i wierzycielem jest niedopuszczalne, jeżeli wierzyciel:

1) stał się dłużnikiem dłużnika po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego;

2) będąc dłużnikiem dłużnika, stał się po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego jego wierzycielem przez nabycie w drodze przelewu lub indosu wierzytelności powstałej przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego.

2. Potrącenie wzajemnych wierzytelności jest dopuszczalne, jeżeli nabycie wierzytelności nastąpiło wskutek zapłaty długu, za który nabywca odpowiadał osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi, i jeżeli odpowiedzialność nabywcy za dług powstała przed dniem złożenia wniosku o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego.

3. Wierzyciel, który chce skorzystać z potrącenia zgodnie z ust. 2, składa o tym oświadczenie dłużnikowi, a gdy dłużnik jest pozbawiony prawa zarządu - zarządcy, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, a jeżeli podstawa potrącenia powstała później - w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym powstała podstawa potrącenia. Oświadczenie jest skuteczne również w przypadku, gdy zostało złożone nadzorcy sądowemu.

w Dokonanie potrącenia w przyspieszonym postępowaniu układowym stanowi uprzywilejowany sposób zaspokojenia wierzyciela, który sprzeciwia się zasadzie równego traktowania wierzycieli.

Dlatego też możliwość potrącania wierzytelności dłużnika i jego wierzyciela jest w tym postępowaniu ograniczona. Potrącenie nie jest dopuszczalne, jeżeli wierzyciel stał się dłużnikiem dłużnika po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego. W takiej sytuacji wierzytelność objęta jest układem, a dług względem dłużnika, który powstał po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego, musi być zaspokojony w całości.

w Potrącenie nie jest również możliwe, jeżeli dłużnik dłużnika stał się jego wierzycielem w drodze przelewu lub indosu wierzytelności powstałej przed otwarciem przyspieszonego postępowania układowego.

Samo nabycie wierzytelności w toku przyspieszonego postępowania układowego jest możliwe, natomiast nie może ono wpłynąć na sytuację nabywcy i zbywcy wierzytelności.

w Co do zasady można potrącić wierzytelności wzajemne, które istniały przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, zarówno co do wierzyciela mającego wierzytelność do potrącenia, jak i do dłużnika.

Można również potrącić wierzytelności wzajemne, jeżeli dłużnik dłużnika stał się jego wierzycielem w inny sposób niż przez nabycie wierzytelności objętej układem od osoby trzeciej. W takiej sytuacji dochodzi do potrącenia wierzytelności nieobjętej układem, a zasada równości wierzycieli nie jest naruszana.

w Można również potrącić wierzytelności powstałe w wyniku nabycia wierzytelności przez zapłatę długu, za który nabywca odpowiadał osobiście lub rzeczowo. Warunkiem jest jednak, aby odpowiedzialność za dług powstała przed otwarciem przyspieszonego postępowania układowego.

Odpowiedzialność rzeczowa to zastaw, hipoteka lub przewłaszczenie na zabezpieczenie ustanowione na majątku osoby, która nie była dłużnikiem osobistym dłużnika, ustanowione na zabezpieczenie długu osoby trzeciej.

Poprzez zapłatę cudzego długu spłacający nabywa dług do wysokości dokonanej zapłaty. Nabywca znajduje się więc w sytuacji przymusowej i nie nabywa wierzytelności z własnej woli, a w wyniku egzekucji lub z obawy przed nią. W tym przypadku konieczność istnienia odpowiedzialności przed dniem otwarcia postępowania uniemożliwia instrumentalne wykorzystanie omawianego przepisu.

w W każdym przypadku możliwe jest potrącenie wierzytelności, które nie są objęte układem. Nie ma przy tym znaczenia, czy wierzytelność nie jest objęta układem z racji jej przedmiotu czy daty powstania. Ponieważ dopuszczone jest ich zaspokajanie - możliwe jest też ich potrącenie, będące jednym ze sposobów spełnienia świadczenia.

w Warunkiem skorzystania przez wierzyciela z dopuszczonych możliwości potrącenia w przyspieszonym postępowaniu układowym jest złożenie oświadczenia o potrąceniu nie później niż w terminie 30 dni od otwarcia postępowania, jeśli podstawa do potrącenia powstała przed tym dniem lub w terminie 30 dni od zaistnienia podstawy potrącenia, jeśli zdarzenie uzasadniające potrącenie, czyli powstanie drugiej z wierzytelności podlegających potrąceniu, nastąpiło. Niezachowanie tego terminu powoduje utratę możliwości dokonania potrącenia w całym postępowaniu układowym. Terminu do złożenia oświadczenia nie można przywrócić.

w Oświadczenie o potrąceniu powinno być adresowane do dłużnika.

Ustawa przewiduje również, że skuteczne będzie również oświadczenie o potrąceniu złożone nadzorcy sądowemu. Z kolei jeśli dłużnikowi odebrano zarząd własny, to skuteczne będzie tylko oświadczenie złożone zarządcy.

W przypadku otwarcia przyspieszonego postępowania układowego wobec uczestnika systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych skutki prawne zlecenia rozrachunku wynikające z jego wprowadzenia do tego systemu oraz wyniki kompensowania są niepodważalne i wiążące dla osób trzecich, jeżeli zlecenie to zostało wprowadzone do tego systemu przed otwarciem przyspieszonego postępowania układowego.

w Rozrachunek uczestników systemu płatności lub rozrachunku papierów wartościowych ma charakter ostateczny. Oznacza to, że ostateczne są również zlecenia rozrachunku wprowadzone do systemu przed otwarciem przyspieszonego postępowania układowego, a także kompensaty dokonane przed otwarciem tego postępowania.

w Omawiany przepis musi być rozumiany w związku z nakazem oznaczenia w postanowieniu o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego uczestnika systemu płatności lub rozrachunku papierów wartościowych, godziny otwarcia postępowania. Dzięki temu oznaczeniu możliwe jest precyzyjne ustalenie, które zlecenia wprowadzono do systemu jeszcze przed otwarciem postępowania. O skuteczności zleceń decyduje nie dzień, w którym zostały dokonane, a godzina i minuta, a dodatkowe znaczenie ma także świadomość prowadzących system.

w Związanie zleceniem wprowadzonym do systemu przed chwilą ogłoszenia upadłości także osób trzecich powoduje, że podważenie czynności opartej na takim zleceniu jest niemożliwe, nawet jeśli w chwili jego wykonania wobec kontrahenta otwarto już przyspieszone postępowanie układowe.

Jeżeli zlecenie rozrachunku, o którym mowa w art. 254, zostało wprowadzone do systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego i jest wykonane w dniu roboczym tego systemu rozpoczynającym się w dniu, w którym zostało otwarte przyspieszone postępowanie układowe, skutki prawne wynikające z jego wprowadzenia do tego systemu są niepodważalne i wiążące dla osób trzecich wyłącznie w przypadku, gdy podmiot prowadzący ten system wykaże, że w chwili, w której zgodnie z zasadami funkcjonowania tego systemu zlecenie to stało się nieodwołalne, nie wiedział ani nie mógł wiedzieć o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego.

w Jeżeli transakcja została dokonana w dniu otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego uczestnika systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych, to o tym, czy jest ona ostateczna i skuteczna decyduje to, czy agent rozrachunkowy, partner centralny lub izba rozliczeniowa potrafią wykazać, że nie wiedzieli i nie mogli wiedzieć o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego. Nie ma wątpliwości, że w przypadku zleceń wprowadzonych do systemu przed chwilą otwarcia postępowania - nikt nie wiedział jeszcze o otwarciu tego postępowania, ponieważ fakt ten jeszcze nie nastąpił.

W przypadku zleceń wprowadzonych do systemu po wskazanej w postanowieniu chwili otwarcia postępowania decydujący będzie rzeczywisty stan wiedzy wymienionych osób co do ogłoszenia otwarcia postępowania.

w Omawiany przepis musi być odczytywany w związku z art. 7 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 246 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem skutki otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego uczestnika systemu rozrachunku papierów wartościowych powstają z chwilą otrzymania przez NBP powiadomienia o otwarciu przyspieszonego postępowania układowego.

Jak stanowi art. 233 ust. 5 p.r., prezes NBP powinien być powiadomiony o godzinie i minucie otwarcia postępowania niezwłocznie, czyli w tym samym dniu, w którym zostało otwarte postępowanie, drogą telefoniczną, faksem lub pocztą elektroniczną.

1. Od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego do dnia jego zakończenia albo uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu przyspieszonego postępowania układowego wypowiedzenie przez wynajmującego lub wydzierżawiającego umowy najmu lub dzierżawy lokalu lub nieruchomości, w których jest prowadzone przedsiębiorstwo dłużnika, bez zezwolenia rady wierzycieli, jest niedopuszczalne.

2. Do umów kredytu w zakresie środków postawionych do dyspozycji kredytobiorcy przed dniem otwarcia postępowania, leasingu, ubezpieczeń majątkowych, umów rachunku bankowego, umów poręczeń, umów obejmujących licencje udzielone dłużnikowi oraz gwarancji lub akredytyw wystawionych przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.

3. W przypadku gdy podstawą wypowiedzenia umowy jest niewykonywanie przez dłużnika po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego zobowiązań nieobjętych układem lub inna okoliczność przewidziana w umowie, jeżeli zaistniały po dniu otwarcia postępowania, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się.

w Omawiany przepis służy realizacji zasady dążenia do uniknięcia upadłości i zachowania przedsiębiorstwa dłużnika.

Zgodnie z art. 55¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.; dalej: kodeks cywilny, k.c.) w skład przedsiębiorstwa dłużnika wchodzą nie tylko elementy stanowiące jego własność, lecz również takie, z których korzysta na podstawie umów najmu, dzierżawy, leasingu czy licencji. Dlatego też pozbawienie dłużnika tych elementów uniemożliwiłoby mu prowadzenie przedsiębiorstwa i w dalszej kolejności - wykonanie układu. Omawiany przepis kreuje wyraźną przewagę interesu ogółu wierzycieli nad swobodą wyboru kontrahenta przez jednego z wierzycieli.

w Na mocy omawianego przepisu ograniczone jest rozwiązanie umowy w drodze wypowiedzenia, zarówno w trybie umownym, jak i przewidzianym w przepisach dotyczących danego typu umowy. Nie ma natomiast ograniczeń dla rozwiązania umowy wraz z upływem czasu, na jaki została zawarta, oraz za porozumieniem stron.

w Aby skorzystać z ochrony przewidzianej w omawianym przepisie, dłużnik lub zarządca musi na bieżąco wykonywać zobowiązania umowne za okres po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego. Przepis nie chroni bowiem przed wypowiedzeniem umowy z powodu jej niewykonywania przez jedną ze stron, o ile to niewykonywanie ma miejsce po otwarciu postępowania.

Rozwiązanie umowy jest również możliwe na podstawie zapisów umownych, jeśli przyczyna wystąpiła po otwarciu postępowania, chyba że zarówno przyczyna wystąpiła, jak i oświadczenie kontrahenta dotarło do dłużnika przed otwarciem postępowania.

w Należności umowne za okres przed otwarciem postępowania są objęte układem.

Ich bieżące niespłacanie nie może więc być podstawą do rozwiązania umowy przez kontrahenta.

w Wypowiedzenie umowy może nastąpić za zgodą rady wierzycieli, a w razie jej braku - za zgodą sędziego-komisarza. Zgoda powinna być uzależniona od wpływu rozwiązania umowy na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa dłużnika w kontekście wykonania układu.

w Wypowiedzenie umowy dokonane przez kontrahenta dłużnika mimo zakazu wynikającego z omawianego przepisu jest bezskuteczne. Ewentualne powództwo w tym przedmiocie powinno być oddalone, ponieważ dłużnikowi nadal służy - skuteczne przeciw właścicielowi - prawo obligacyjne korzystania z rzeczy.

Otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności.

w Wierzyciel może w trakcie przyspieszonego postępowania układowego wszczynać sprawy o wierzytelność podlegającą umieszczeniu w spisie wierzytelności. W stosunku do każdej wierzytelności postępowanie takie może się toczyć niezależnie od procedury ustalenia spisu wierzytelności. Obecnie w sprawach wytoczonych przez wierzycieli obowiązują zwyczajne zasady zasądzania kosztów procesu.

w Jeśli wierzyciel uzyska tytuł egzekucyjny, to nawet po prawomocnym zatwierdzeniu układu nie zmienia on skutków układu wobec zasądzonej wierzytelności. Wierzytelność jest nadal objęta układem i podlega restrukturyzacji. Sąd nie może więc zasądzić ponad to, co wierzycielowi jest należne na podstawie postanowień układu. W szczególności sąd powinien zbadać, czy wierzyciel został powiadomiony o otwarciu postępowania układowego i nie zgłosił do układu dochodzonej później w odrębnym procesie wierzytelności, choć mógł to uczynić. Rezygnacja wierzyciela z udziału w przyspieszonym postępowaniu układowym, o którym miał wiedzę, nie może prowadzić do uwolnienia go od związania układem.

Dłużnik niezwłocznie informuje nadzorcę sądowego o postępowaniach sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi, dotyczących masy układowej, prowadzonych na rzecz lub przeciwko dłużnikowi. W sprawach tych uznanie roszczenia, zrzeczenie się roszczenia, zawarcie ugody lub przyznanie okoliczności istotnych dla sprawy przez dłużnika bez zgody nadzorcy sądowego nie wywiera skutków prawnych.

w Obowiązek zawiadomienia nadzorcy sądowego przez dłużnika dotyczy wszystkich postępowań sądowych, arbitrażowych, sądowoadministracyjnych i administracyjnych dotyczących masy układowej. Nie ma przy tym znaczenia, w jakiej roli procesowej występuje dłużnik.

Omawiany przepis nie ma natomiast zastosowania do spraw dotyczących stosunków niemajątkowych dłużnika, ponieważ przedmiot procesu nie jest wówczas związany z masą układową.

w Otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie wpływa na bieg toczących się postępowań. Nadzorca sądowy nie staje się ich uczestnikiem ani jako strona, ani jako interwenient uboczny.

Zgoda nadzorcy sądowego jest jednak wymagana, aby w toku postępowania dłużnik mógł dokonać uznania roszczenia, zrzeczenia się roszczenia, zawarcia ugody lub przyznania okoliczności istotnych dla sprawy.

Jeżeli nadzorca sądowy nie wyrazi zgody na dokonanie tych czynności przez dłużnika, nie wywołają one skutków prawnych, a sąd na ich podstawie nie będzie mógł wydać orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Gdyby takie orzeczenie zostało jednak wydane, brak zgody nadzorcy będzie zawsze podstawą do uchylenia orzeczenia pierwszej instancji.

1. Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie doręcza się również organowi egzekucyjnemu.

2. Sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego może uchylić zajęcie dokonane przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym dotyczącym wierzytelności objętej z mocy prawa układem, jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa. Przepis ust. 1 zdanie trzecie stosuje się odpowiednio.

3. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia wynikającego z wierzytelności objętej z mocy prawa układem jest niedopuszczalne po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego.

w Postępowania egzekucyjne sądowe i administracyjne, które toczą się przeciwko dłużnikowi o należności, które z mocy prawa objęte są układem, zostają z mocy prawa zawieszone na skutek otwarcia przyspieszonego postępowania układowego. Od dnia otwarcia postępowania nie można również wszczynać nowych egzekucji. Sąd lub organ egzekucyjny nie musi wydawać jakiegokolwiek postanowienia w tym zakresie. Dłużnik lub nadzorca sądowy może jednak złożyć wniosek do sędziego-komisarza, aby ten wydał postanowienie stwierdzające zawieszenie postępowania, które doręczane jest organowi egzekucyjnemu.

Zawieszone postępowania egzekucyjne będą mogły być podjęte w razie prawomocnego uchylenia lub umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Natomiast w razie zatwierdzenia układu sąd z urzędu wydaje postanowienie stwierdzające umorzenie tych postępowań z mocy prawa.

w Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie oznacza, że organ egzekucyjny ma obowiązek przekazać sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu z urzędu do masy układowej, czyli na rachunek dłużnika (jak ma to miejsce w postępowaniu upadłościowym, układowym lub sanacyjnym).

Sumy uzyskane w drodze egzekucji zostaną przekazane w całości dopiero po prawomocnym zatwierdzeniu układu, kiedy to postępowania egzekucyjne wszczęte przez wierzycieli objętych układem podlegają umorzeniu, a tytuły wykonawcze tracą wykonalność.

w Zawieszenie postępowania nie powoduje z mocy prawa uchylenia dokonanych zajęć. Jeżeli w postępowaniach egzekucyjnych lub zabezpieczających dokonano zajęć lub zabezpieczeń innych niż hipoteka przymusowa lub hipoteka morska, to sędzia-komisarz, na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego, po ustaleniu, że jest to niezbędne dla prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika lub z innych ważnych przyczyn, może uchylić takie zajęcia lub zabezpieczenia.

Postanowienie sędziego-komisarza w sprawie uchylenia zajęć w zawieszonych postępowaniach egzekucyjnych i zabezpieczających doręcza się dłużnikowi, nadzorcy sądowemu i wierzycielowi egzekwującemu. Na postanowienie nie służy zażalenie. W szczególności należy dokonać uchylenia, jeżeli zajęcie dotyczy rachunku bankowego dłużnika, ponieważ prowadzenie działalności gospodarczej bez możliwości dysponowania rachunkiem bankowym jest niemożliwe. W takim wypadku interes wierzyciela, który prowadził egzekucję lub żądał zabezpieczenia, musi ustąpić przed interesem ogółu wierzycieli. Zakaz uchylenia zabezpieczenia, którym jest hipoteka przymusowa lub morska, ma ten skutek, że wierzytelność tak zabezpieczona zostaje wyłączona spod układu i omawiany przepis nie ma do niej zastosowania. [przykład 2]

w Jeżeli do dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego nie dokonano skutecznego zabezpieczenia wierzytelności objętej układem, to po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego wykonanie takiego postanowienia nie jest możliwe.

Także wniosek o wpis hipoteki przymusowej tytułem zabezpieczenia roszczenia, złożony przed otwarciem postępowania, nie może być realizowany po jego otwarciu. Jeżeli do dnia otwarcia postępowania nie dokonano choćby nieprawomocnego wpisu, wpis nie powinien zostać dokonany.

w Po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego niedopuszczalne jest wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia wynikającego z wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wydanego przed otwarciem postępowania, z wyjątkiem zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych oraz roszczeń o rentę z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę żywiciela oraz o zamianę uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

w Nawet jeżeli przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego uprawomocniło się postanowienie o zabezpieczeniu poprzez zajęcie rachunku bankowego, wierzytelności lub ruchomości czy zakaz zbywania i obciążania rzeczy, to zabezpieczenie i tak upada, gdyż żadne postępowanie zabezpieczające lub egzekucyjne nie może być dalej prowadzone.

w Jeżeli po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego wierzyciel rzeczowy występuje z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności na tytuł egzekucyjny, to sąd może nadać klauzulę wykonalności z ograniczeniem do prowadzenia egzekucji z tych przedmiotów wchodzących w skład masy upadłości, na których wierzyciel posiada zabezpieczenie.

1. Wierzyciel posiadający wierzytelność zabezpieczoną na mieniu dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską może w toku przyspieszonego postępowania układowego prowadzić egzekucję wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia.

2. Sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego może zawiesić postępowanie egzekucyjne co do wierzytelności nieobjętych z mocy prawa układem, jeżeli egzekucję skierowano do przedmiotu zabezpieczenia niezbędnego do prowadzenia przedsiębiorstwa. Łączny czas zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może przekroczyć trzech miesięcy. Zwolnienie zajętego przedmiotu spod zajęcia może nastąpić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego.

3. Postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego doręcza się również organowi egzekucyjnemu.

4. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego zażalenie przysługuje wyłącznie wierzycielowi prowadzącemu egzekucję. Na postanowienie oddalające wniosek zażalenie przysługuje wyłącznie dłużnikowi.

5. Do egzekucji świadczeń alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę przepisów ust. 1-4 nie stosuje się.

w Prowadzenie postępowań egzekucyjnych przeciwko dłużnikowi co do należności nieobjętych z mocy prawa układem może w znaczący sposób utrudniać prowadzenie przedsiębiorstwa dłużnika, a co za tym idzie, przeszkodzić w zawarciu i wykonaniu układu. Z tego względu sędzia-komisarz może postępowania te zawiesić na okres nie dłuższy niż trzy miesiące.

w Ze względów społecznych niedopuszczalne jest zawieszenie egzekucji alimentów oraz rent z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub utratę żywiciela albo rozstrój zdrowia oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę.

w Możliwe jest zawieszenie postępowań egzekucyjnych w sprawie należności z tytułu należności zabezpieczonych na mieniu dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, jak również wierzytelności zabezpieczonych przeniesieniem na wierzyciela własności rzeczy, wierzytelności lub innego prawa, składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe, a także roszczeń pracowników przekraczających minimalne wynagrodzenie za pracę oraz należności FGŚP. Zawieszenie jest możliwe jednak tylko w sytuacji, kiedy egzekucja została skierowana do przedmiotu niezbędnego do prowadzenia przedsiębiorstwa. Taką rzeczą jest w szczególności bieżący rachunek bankowy przedsiębiorstwa czy magazyn z zapasami przedsiębiorstwa prowadzącego hurtownię.

w Zawieszenie postępowania ma za zadanie chronić masę układową przed skutkami prowadzonej egzekucji, szczególnie jeśli dłużnik lub zarządca prowadzi z wierzycielami negocjacje w sprawie dobrowolnego przystąpienia do układu, a zatem dotyczyć będzie głównie wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo i pracowników.

w Wniosek do sędziego-komisarza o zawieszenie egzekucji może złożyć wyłącznie dłużnik lub nadzorca sądowy.

Sędzia-komisarz może także wydać odpowiednie postanowienie z urzędu. W postanowieniu sędzia-komisarz może orzec o zawieszeniu postępowania na okres nieprzekraczający sumarycznie trzech miesięcy. Okres ten może się więc składać np. z trzech miesięcznych okresów zawieszenia, jeżeli sędzia-komisarz zdecyduje się wydawać postanowienia w takich odstępach.

Czas liczy się od chwili wydania postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania, aż do chwili, kiedy upłynie czas wskazany w postanowieniu.

Postanowienie jest doręczane dłużnikowi, nadzorcy oraz wierzycielowi prowadzącemu egzekucję. [przykład 3]

w Zawieszenie egzekucji skutkuje tym, że egzekucja pozostaje w stanie, w jakim była w chwili wydania postanowienia o zabezpieczeniu. Środki pozyskane przez komornika, a niewydane jeszcze wierzycielom, nie mogą być ani im wydane, ani zwrócone dłużnikowi. Pozostają one w dyspozycji komornika.

ROZDZIAŁ 4

Przebieg przyspieszonego postępowania układowego

W terminie dwóch tygodni od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego nadzorca sądowy sporządza i składa sędziemu-komisarzowi:

1) plan restrukturyzacyjny uwzględniający propozycje restrukturyzacji przedstawione przez dłużnika;

2) spis wierzytelności;

3) spis wierzytelności spornych.

w Nadzorca sądowy powinien sporządzić plan restrukturyzacji oraz spis wierzytelności i spis wierzytelności spornych w terminie dwóch tygodni od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego. Termin ten nie ulega wydłużeniu o czas konieczny dla uprawomocnienia się postanowienia o otwarciu postępowania, ani też o czas potrzebny na powiadomienie nadzorcy sądowego o fakcie powołania. Dlatego też nadzorca sądowy powinien być o fakcie swojego powołania zawiadomiony natychmiastowo, w tym samym dniu, w którym zostało wydane postanowienie o otwarciu postępowania.

w Nadzorca sądowy przygotowuje plan restrukturyzacyjny w oparciu o propozycje restrukturyzacji przedstawione przez dłużnika. Plan ten musi odpowiadać wymogom formalnym i merytorycznym określonym w art. 10 p.r.

w W przyspieszonym postępowaniu układowym to dłużnik jest pomysłodawcą idei restrukturyzacji, a plan restrukturyzacji przygotowywany jest przez nadzorcę sądowego w oparciu o jego propozycje. Nadzorca sądowy powinien natomiast przygotować plan zgodnie z formalnoprawnymi wymogami ustawy oraz przedstawić odpowiednią argumentację. W przypadku ewentualnego konfliktu pomiędzy nadzorcą sądowym a dłużnikiem - decydujące zdanie w zakresie propozycji restrukturyzacyjnych powinien mieć dłużnik.

Nadzorca sądowy ma obowiązek wyrazić swoje spostrzeżenia na temat realności wykonania układu w opinii przedkładanej na zgromadzeniu wierzycieli.

w Nadzorca sądowy przygotowuje spis wierzycieli zgodnie z wymogami uregulowanymi w art. 76-86 p.r. W razie potrzeby nadzorca sądowy uwzględnia w spisie wierzytelności podział na grupy interesu. Spis przygotowywany jest w oparciu o wykaz wierzycieli przedłożony przez dłużnika wraz z wnioskiem.

Nadzorca sądowy ma obowiązek zweryfikować wykaz wierzycieli z księgami dłużnika i dostępną dokumentacją.

Na skutek weryfikacji nadzorca sądowy może stwierdzić, że na spisie wierzytelności powinny być ujęte wierzytelności, których dłużnik nie uznał. W takim przypadku, gdyby dłużnik zgłosił zastrzeżenia w trybie art. 90 ust. 1 p.r., to wierzytelność w zakresie zakwestionowanym przez dłużnika powinna się znaleźć w spisie wierzytelności spornych. Jeżeli dłużnik zgłosi zastrzeżenia już po złożeniu spisu przez nadzorcę sądowego, to niezbędnych zmian dokonuje nadzorca.

w Spis powinien być sporządzony w wersji elektronicznej i umieszczony w rejestrze, natomiast do 1 lutego 2018 r. sporządza się go w klasycznej wersji papierowej i wykłada w sekretariacie sądu.

w Spis wierzytelności spornych musi odpowiadać wymogom art. 76-86 i dodatkowo zawierać zwięzłe przytoczenie podstawy sporu. Spis wierzytelności spornych przygotowuje nadzorca sądowy w oparciu o wykaz przedłożony przez dłużnika wraz z wnioskiem.

Jeżeli od dnia sporządzenia spisów, o których mowa w art. 261 pkt 2 i 3, zaszły zmiany lub jeżeli dłużnik zgłosił zastrzeżenia, o których mowa w art. 90 ust. 1, nadzorca sądowy składa na zgromadzeniu wierzycieli aktualny spis wierzytelności i spis wierzytelności spornych.

w Zmiany w spisie wierzytelności mogą wynikać m.in. ze zmian dostępnych dokumentów, stanowisk stron, wierzyciela, a także z przyczyny wydania orzeczeń sądowych lub administracyjnych, skorzystania z prawa potrącenia.

w Taka zmiana w postępowaniu może być skutkiem mających miejsce po otwarciu przyspieszonego postępowania układowego: zbycia wierzytelności w drodze przelewu lub indosu, wstąpienia w prawa zaspokojonego wierzyciela, sprzedaży przedsiębiorstwa, dziedziczenia, łączenia lub podziału spółek. W przyspieszonym postępowaniu układowym nowy wierzyciel korzysta z pełni praw przysługujących jego poprzednikowi prawnemu. Wyjątkiem jest nabycie wierzytelności w drodze przelewu i indosu, ponieważ wówczas nabywca traci prawo głosu na zgromadzeniu wierzycieli, chyba że dokona sprzedaży publicznej w trybie art. 109 ust. 2 p.r.

w Tego typu zastrzeżenia dotyczą sytuacji, gdy nadzorca sądowy uznał w spisie wierzytelności takie wierzytelności, których dłużnik nie uznaje i co do których zdecydował się na zakwestionowanie stanowiska nadzorcy. Skutkiem złożenia zastrzeżeń jest obowiązkowe przesunięcie wierzytelności ze spisu wierzytelności do spisu wierzytelności spornych.

1. Niezwłocznie po złożeniu dokumentów, o których mowa w art. 261, sędzia-komisarz wyznacza termin zgromadzenia wierzycieli w celu głosowania nad układem.

2. Jeżeli propozycje układowe przewidują, że dłużnikowi może zostać udzielone wsparcie, o którym mowa w art. 140, wierzycielowi, który ma udzielić wsparcia, doręcza się przed wyznaczeniem terminu zgromadzenia wierzycieli plan restrukturyzacyjny wraz z dokumentami i informacjami, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. W takim przypadku termin zgromadzenia wierzycieli może zostać wyznaczony dopiero po upływie terminów, o których mowa w art. 204 i art. 205.

w Zgromadzenie wierzycieli w celu głosowania nad układem powinno być wyznaczone przez sędziego-komisarza niezwłocznie po opublikowaniu w rejestrze planu restrukturyzacyjnego, spisu wierzycieli i spisu wierzytelności spornych przez nadzorcę sądowego (a do 1 lutego 2018 r. - po złożeniu tych dokumentów do akt). Zgodnie z art. 261 p.r. powinno to nastąpić w terminie dwóch tygodni od otwarcia przyspieszonego postępowania układowego. Sędzia-komisarz wskazuje termin zgromadzenia w drodze zarządzenia, w którym wyznacza datę, godzinę i miejsce odbycia zgromadzenia oraz poucza i doręcza dokumenty i informacje zgodnie z art. 263 p.r.

w Wyznaczenie terminu zgromadzenia z upływem 2 tygodni od otwarcia przyspieszonego postępowania układowego nie będzie możliwe, jeżeli propozycje układowe przewidują udzielenie wsparcia, które stanowi pomoc publiczną. Wsparcie poprzez udzielenie pomocy publicznej niebędącej pomocą publiczną de minimis musi zostać stwierdzone w planie restrukturyzacyjnym. Jak wskazano w art. 140 p.r., do udzielenia przedsiębiorcy przez państwo lub przy użyciu zasobów państwowych wsparcia w jakiejkolwiek formie może dojść w szczególności przez: zmniejszenie w drodze układu wysokości zobowiązań, rozłożenie spłaty na raty, odroczenie terminu wykonania zobowiązań lub zawieszenie z mocy prawa lub na podstawie postanowienia sądu lub sędziego-komisarza postępowań egzekucyjnych prowadzonych w celu dochodzenia wierzytelności, udzielenie pożyczek, kredytów, poręczeń lub gwarancji. Jeżeli propozycje restrukturyzacyjne przewidują wsparcie, które kwalifikuje się do uznania go za pomoc publiczną - wierzycielowi, który ma udzielić pomocy publicznej, doręcza się przed wyznaczeniem terminu zgromadzenia wierzycieli plan restrukturyzacyjny wraz z wymaganymi dokumentami i informacjami.

w Artykuł 263 powinien być odczytywany w powiązaniu z treścią art. 204 ust. 1 i art. 140 ust. 1 p.r. Pierwszy z tych przepisów dotyczy możliwości udzielenia wsparcia, które w razie negatywnego wyniku testu prywatnego wierzyciela lub prywatnego inwestora zostanie zakwalifikowane jako pomoc publiczna. Taki test jest przeprowadzany w ramach planu restrukturyzacyjnego. Jeśli z niego wynika, że wsparcie wskazane w art. 140 ust. 1 p.r. nie stanowi pomocy publicznej, to nie ma obowiązku doręczania wierzycielowi publicznoprawnemu planu restrukturyzacyjnego wraz z pozostałymi dokumentami. Uzasadnia to treść art. 204 ust. 1 p.r., który stanowi, że "jeżeli propozycje układowe przewidują, że dłużnikowi ma zostać udzielona pomoc publiczna, organ, który ma udzielić pomocy, zawiadamia o tym sędziego-komisarza w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia planu restrukturyzacyjnego, składając jednocześnie opinię w sprawie wraz z odpisami opinii dla dłużnika, nadzorcy albo zarządcy". Powoływany przepis wskazuje, że organ zajmuje wiążące stanowisko wyłącznie w przypadku takiego wsparcia, które z uwagi na negatywne wyniki testów należy zakwalifikować jako pomoc publiczną, a jednocześnie nie stanowi pomocy de minimis. Tak więc, jeżeli z treści planu restrukturyzacyjnego wynika, że propozycja restrukturyzacji zobowiązań publicznoprawnych nie stanowi pomocy publicznej, to nie zachodzi obowiązek zasięgania opinii organu.

w Organ, który ma udzielić pomocy, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu planu restrukturyzacyjnego, składa opinię w sprawie wraz z odpisami opinii dla dłużnika, nadzorcy albo zarządcy. Jeżeli treść opinii wskazuje, że przewidziane do udzielenia wsparcie nie ma charakteru pomocy publicznej lub będąc pomocą, mieści się w granicach pomocy de minimis, sędzia-komisarz zwołuje zgromadzenie wierzycieli.

w Jeżeli opinia organu wskazuje, że wsparcie stanowi pomoc publiczną wymagającą zgody organu bądź notyfikacji, dłużnik powinien złożyć zmienione propozycje układowe w terminie tygodnia od dnia doręczenia odpisu opinii pod rygorem umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Po złożeniu zmodyfikowanych propozycji układowych nadzorca sądowy składa zmieniony plan restrukturyzacyjny w terminie tygodnia. Następnie sędzia-komisarz doręcza nowy plan restrukturyzacyjny organowi, który ma udzielić pomocy, chyba że zmieniony plan zawiera propozycje niestanowiące pomocy publicznej. Jeżeli opinia stwierdza, że przewidziane do udzielenia wsparcie nie ma charakteru pomocy publicznej lub będąc pomocą, mieści się w granicach pomocy de minimis, sędzia-komisarz zwołuje zgromadzenie wierzycieli. Jeżeli jednak opinia organu do zmienionych propozycji jest negatywna i potwierdza, że wsparcie ma charakter pomocy publicznej, to kolejna zmiana propozycji układowych jest niedopuszczalna i postępowanie restrukturyzacyjne musi zostać umorzone.

w Jeżeli w ustawowym, dwutygodniowym terminie organ nie wydał opinii mimo doręczenia mu planu restrukturyzacyjnego przez sędziego-komisarza, oznacza to milczącą akceptację planu restrukturyzacyjnego. Po otrzymaniu potwierdzenia zwrotnego odbioru planu restrukturyzacji i po bezskutecznym oczekiwaniu na opinię sędzia-komisarz wyznaczy termin zgromadzenia wierzycieli w celu głosowania nad układem.

w O zgromadzeniu wierzycieli sędzia-komisarz zawiadamia przez obwieszczenie w rejestrze, a do 1 lutego 2018 r. - w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. W obwieszczeniu określa się termin, miejsce i przedmiot obrad oraz sposób głosowania. Obwieszczenia dokonuje się co najmniej na dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia wierzycieli.

w Na zgromadzenie wierzycieli wzywany jest dłużnik, nadzorca sądowy albo zarządca, ale ich niestawiennictwo nie jest przeszkodą do przeprowadzenia zgromadzenia.

O terminie zgromadzenia wierzycieli wierzyciele ujęci na spisach wierzytelności powinni zostać zawiadomieni na piśmie, a wraz z zawiadomieniem należy im doręczyć także propozycje układowe, informacje o podziale wierzycieli ze względu na kategorie interesu oraz odpowiednie pouczenia.

1. O terminie zgromadzenia wierzycieli zwołanego w celu przyjęcia układu sędzia-komisarz zawiadamia wierzycieli umieszczonych w spisie wierzytelności, jednocześnie doręczając im propozycje układowe, informację o podziale wierzycieli umieszczonych w spisie wierzytelności ze względu na kategorie interesów, informację o sposobie głosowania na zgromadzeniu wierzycieli oraz pouczenie o treści przepisów art. 107-110, art. 113 i art. 115-119.

2. Do wierzycieli umieszczonych w spisie wierzytelności spornych przepis ust. 1 stosuje się. Zawiadamiając wierzyciela umieszczonego w spisie wierzytelności spornych, sędzia-komisarz wskazuje, że może dopuścić go do udziału w zgromadzeniu wierzycieli, jeżeli uprawdopodobni istnienie wierzytelności.

w Każdy wierzyciel wraz z zawiadomieniem o terminie zgromadzenia powinien otrzymać informacje o miejscu i terminie zgromadzenia, propozycje układowe, informację o podziale wierzycieli umieszczonych w spisie wierzytelności ze względu na kategorie interesów, informację o sposobie głosowania na zgromadzeniu wierzycieli, a także pouczenia o treści przepisów art. 107-110 p.r., art. 113 p.r. oraz art.115- 119 p.r.

Wierzycielom nie doręcza się natomiast planu restrukturyzacyjnego, który jest dostępny w aktach postępowania, a od 1 lutego 2018 r. - w rejestrze.

w Uprawnieni do głosowania i udziału w zgromadzeniu są wierzyciele wciągnięci przez nadzorcę sądowego do spisu wierzytelności. Prawo głosu mają również wierzyciele, którzy stawią się na zgromadzeniu i przedłożą tytuł egzekucyjny stwierdzający ich wierzytelność. W takim przypadku sędzia-komisarz odnotowuje ich udział w protokole i przyjmuje ich głos. Tytuł egzekucyjny stanowi wiążące prawnie potwierdzenie istnienia wierzytelności, dlatego nie staje się ona sporna, nawet jeśli dłużnik zaprzeczy jej istnieniu.

w Do udziału w zgromadzeniu i głosowania wierzyciele sporni mogą być dopuszczeni, jeżeli złożą odpowiedni wniosek. Postanowienie w tym przedmiocie wydaje sędzia-komisarz po wysłuchaniu dłużnika. Sędzia-komisarz ocenia stopień uprawdopodobnienia istnienia wierzytelności i ewentualnie dopuści wierzyciela do głosowania. Dopuszczenie do głosowania nie oznacza natomiast, że wierzytelność przestaje być sporna. Nadal zalicza się do grupy wierzytelności spornych i należy brać ją pod uwagę przy sprawdzaniu, czy nie osiągnięto progu 15 proc., który powoduje obowiązek umorzenia postępowania.

w Ze względu na możliwość dopuszczenia do głosowania wierzycieli dysponujących wierzytelnościami spornymi są oni zawiadamiani o zgromadzeniu na tych samych zasadach co pozostali wierzyciele. Dodatkowo sędzia-komisarz informuje ich o możliwości dopuszczenia do głosowania pod warunkiem uprawdopodobnienia wierzytelności.

PRZYKŁAD 2

Sędzia-komisarz może uchylić zajęcie mienia

Wobec dłużnika toczyło się postępowanie egzekucyjne, w którym zajęto zapasy towaru i półprodukty znajdujące się w magazynie, a także sam towar będący w toku produkcji. Sędzia-komisarz, po zbadaniu sprawy, dokonał uchylenia zajęcia tych przedmiotów.

Zgodnie z art. 259 ust. 2 sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego może uchylić zajęcie dokonane przed dniem otwarcia przyspieszonego postępowania układowego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym dotyczącym wierzytelności objętej z mocy prawa układem, jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa. Działalność przedsiębiorstwa nie jest w opisywanym przypadku możliwa, jeśli nie może ono prowadzić produkcji i zbywać już wyprodukowanych dóbr. W związku z tym uchylenie zajęcia jest niezbędne ze względu na cele postępowania restrukturyzacyjnego.

PRZYKŁAD 1

Podział wierzytelności z tytułu najmu

W spisie wierzytelności została ujęta wierzytelność z tytułu czynszu najmu za miesiąc, w którym otwarto postępowanie. Postępowanie zostało otwarte 11. dnia miesiąca, który miał 30 dni.

W tej sytuacji wierzytelność podzielono na dwie części: część 10/30, która traktowana jest jako część powstała przed dniem otwarcia postępowania, oraz część 20/30, którą należy traktować jako powstałą po dniu otwarcia postępowania.

Wynika to z faktu, że wierzytelności z tytułu czynszu najmu, a także dzierżawy, podatków lub składek na ubezpieczenia społeczne to wierzytelności okresowe, które z mocy prawa ulegają proporcjonalnemu podziałowi na część, którą traktuje się jako powstałą przed dniem otwarcia postępowania oraz część, którą należy traktować jako powstałą po dniu otwarcia postępowania. Część powstała przed dniem otwarcia postępowania naliczana jest do ostatniego dnia przed dniem otwarcia postępowania.

PRZYKŁAD 3

Sąd może przedłużyć okres zawieszenia egzekucji

Jeden z wierzycieli prowadził wobec dłużnika egzekucję należności wynikającej z wierzytelności, która nie była objęta układem. Egzekucja skierowana była do magazynu z zapasami dłużnika, które były niezbędne dla jego dalszej działalności. Na wniosek dłużnika sędzia-komisarz zawiesił postępowanie na miesiąc. Po dwóch tygodniach okazało się jednak, że dalsza egzekucja uniemożliwiłaby prowadzenie przedsiębiorstwa, a dłużnik rozpoczął negocjacje z wierzycielami co do dobrowolnego przystąpienia do układu. W tej sytuacji sędzia-komisarz postanowił zawiesić postępowanie egzekucyjne na kolejne dwa miesiące.

Takie postępowanie sędziego-komisarza jest zgodne z art. 260 ust. 2. Jak wynika z brzmienia artykułu, sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego może zawiesić postępowanie egzekucyjne co do wierzytelności nieobjętych z mocy prawa układem, jeżeli egzekucję skierowano do przedmiotu zabezpieczenia niezbędnego do prowadzenia przedsiębiorstwa.

Łączny czas zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie może być dłuższy niż trzy miesiące. Może się on jednak składać z krótszych okresów, których suma nie przekracza tego limitu.

PRZYKŁAD 4

Bez zaliczki nie ma czynności

Po złożeniu wniosku o ogłoszenie postępowania układowego pojawiła się konieczność przeprowadzenia dowodu z oględzin przedsiębiorstwa dłużnika. Sąd wezwał dłużnika do uiszczenia zaliczki na koszty przeprowadzenia oględzin, której dłużnik jednak nie uiścił.

Nieuiszczenie zaliczki na inne wydatki postępowania, na przykład koszty przeprowadzenia dowodu, powoduje pominięcie czynności, o której przeprowadzenie wnioskował dłużnik.

DZIAŁ III

Postępowanie układowe

Rozdział 1

Postępowanie o otwarcie postępowania układowego

Oddział 1

Wniosek o otwarcie postępowania układowego

O ile przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, wniosek o otwarcie postępowania układowego powinien odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 227 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 6-10 oraz ust. 2 i 3.

w Wniosek o otwarcie postępowania układowego powinien spełniać wymogi wskazane przez art. 227 ust. 1 pkt 1-3 i pkt 6-10 oraz ust. 2 i 3 p.r., które zostały omówione w części komentarza dotyczącej wniosku o otwarcie przyspieszonego postępowania restrukturyzacyjnego.

1. We wniosku o otwarcie postępowania układowego dłużnik uprawdopodabnia zdolność do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania układowego i zobowiązań powstałych po dniu jego otwarcia.

2. Do wniosku o otwarcie postępowania układowego nie dołącza się odpisów propozycji układowych.

3. Przepisy art. 228 i art. 229 stosuje się odpowiednio.

w We wniosku dłużnik powinien uprawdopodobnić swoją zdolność do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania układowego i zobowiązań powstałych po jego otwarciu. W tym celu powinien przedstawić rachunek wpływów i wydatków przewidywanych i możliwych do osiągnięcia po otwarciu postępowania. Powinno z niego wynikać, że jego przychody wystarczą na pokrycie kosztów i zobowiązań w całym toku postępowania. W szczególności dłużnik powinien wskazać, że przychody będą wystarczające przy jednoczesnym zaspokajaniu wierzytelności tych wierzycieli nieobjętych układem, którzy mogą prowadzić egzekucję. Nie ma potrzeby wykazywania zdolności zaspokojenia wierzycieli, którzy nie dysponują tytułami egzekucyjnymi, lub jeżeli podpisali porozumienia o wstrzymaniu się z egzekucją na czas trwania postępowania układowego.

w Ustęp 3 omawianego przepisu odsyła do treści art. 228 i 229 p.r., które znajdują odpowiednie zastosowanie w przypadku wnoszenia wniosku o otwarcie postępowania układowego. Przepisy te zostały omówione w części komentarza dotyczącej przyspieszonego postępowania układowego.

Sąd może żądać od dłużnika zaliczki na wydatki postępowania o otwarcie postępowania układowego pod rygorem pominięcia czynności, z którą jest związane wezwanie do uiszczenia zaliczki, albo, w przypadku wezwania do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego, pod rygorem umorzenia postępowania.

w Postępowanie w przedmiocie otwarcia postępowania układowego może generować dodatkowe koszty, które powinny zostać poniesione przez dłużnika. Jeżeli w postępowaniu zaistnieje potrzeba ich pokrycia, sąd uprzednio wzywa dłużnika do uiszczenia zaliczki, wskazując jej kwotę. Zależnie od celu, na jaki jest przeznaczona zaliczka, sąd wskazuje rygor pominięcia czynności lub umorzenia postępowania.

w Jeżeli przewiduje się, że postępowanie będzie trwać długo, a więc gdy zostaje wyznaczona rozprawa albo gdy w ramach zabezpieczenia ma być zawieszona egzekucja i uchylone zajęcie rachunku bankowego - powołuje się tymczasowego nadzorcę sądowego. W takim przypadku zaliczka powinna być równa przewidywanym kosztom wynagrodzenia nadzorcy sądowego, a więc od jednego do czterech przeciętnych wynagrodzeń w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, powiększonego o podatek VAT. Jeżeli dłużnik nie uiści zaliczki na koszty wynagrodzenia nadzorcy, sąd wezwie do jej wpłaty pod rygorem umorzenia postępowania. Rygor umorzenia wynika z uznania, że nieuiszczenie relatywnie niewysokiej zaliczki wskazuje, iż dłużnik nie jest zdolny do pokrycia kosztów postępowania po jego otwarciu.

w Zaliczka może być przeznaczona na inne wydatki niż wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego. W takim przypadku wezwanie do uiszczenia zaliczki następuje pod rygorem pominięcia tej czynności. Sąd ocenia wówczas materiał dowodowy z pominięciem czynności, która nie została opłacona przez wnioskodawcę. [przykład 4]

Oddział 2

Postępowanie zabezpieczające

1. W postępowaniu o otwarcie postępowania układowego sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego, zmianie osoby tymczasowego nadzorcy sądowego oraz informację o uprawomocnieniu się postanowienia o zmianie sposobu zabezpieczenia przez odwołanie tymczasowego nadzorcy sądowego obwieszcza się.

2. Sąd może, na wniosek dłużnika lub tymczasowego nadzorcy sądowego, zawiesić postępowania egzekucyjne prowadzone w celu dochodzenia należności objętych z mocy prawa układem oraz uchylić zajęcie rachunku bankowego, jeżeli jest to niezbędne do osiągnięcia celów postępowania układowego. Uchylając zajęcie rachunku bankowego, sąd ustanawia tymczasowego nadzorcę sądowego, jeżeli wcześniej nie został ustanowiony.

3. Dyspozycje dłużnika dotyczące środków na rachunku bankowym, którego zajęcie uchylono, wymagają zgody tymczasowego nadzorcy sądowego.

4. Postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz uchyleniu zajęcia rachunku bankowego doręcza się wierzycielowi prowadzącemu egzekucję oraz organowi egzekucyjnemu. Na postanowienie to zażalenie przysługuje dłużnikowi oraz wierzycielowi prowadzącemu egzekucję.

5. Do tymczasowego nadzorcy sądowego przepisy o nadzorcy sądowym, z wyłączeniem przepisów art. 42-46, stosuje się odpowiednio.

6. Sąd ustala wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego, biorąc pod uwagę nakład pracy, zakres czynności podejmowanych w postępowaniu, stopień ich trudności oraz czas pełnienia funkcji.

7. Wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego ustala się w wysokości od jednej czwartej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, do jego dwukrotności.

8. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można przyznać wyższe wynagrodzenie w wysokości do czterokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 7, jeżeli jest to uzasadnione zwiększonym nakładem pracy tymczasowego nadzorcy sądowego, wynikającym w szczególności ze stopnia skomplikowania postępowania i czasu jego trwania.

9. O wynagrodzeniu tymczasowego nadzorcy sądowego orzeka sąd na jego wniosek złożony w terminie tygodnia od dnia powiadomienia o odwołaniu lub wygaśnięcia funkcji.

w W postępowaniu o otwarcie postępowania układowego sąd może zabezpieczyć majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Wyznaczanie tymczasowego nadzorcy sądowego nie jest obowiązkowe i zazwyczaj będzie miało miejsce w przypadku, kiedy sąd zadecydował o wyznaczeniu rozprawy. Wyznaczanie tymczasowego nadzorcy sądowego, poprzedzone wezwaniem do uiszczenia zaliczki na jego koszty, byłoby zbędne, jeśli wniosek miałby być rozpatrzony w terminie dwóch tygodni na posiedzeniu niejawnym sądu.

w Ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego ogranicza dłużnika w swobodnym rozporządzaniu własnym majątkiem, dlatego też musi być obwieszczone w rejestrze (a do 1 lutego 2018 r. w MSiG). Obwieszczeniu podlega nie tylko postanowienie o ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego, ale także postanowienie o zmianie osoby tymczasowego nadzorcy sądowego oraz informacja o uprawomocnieniu się postanowienia o zmianie sposobu zabezpieczenia przez odwołanie tymczasowego nadzorcy sądowego.

w Po ustanowieniu tymczasowego nadzorcy sądowego dłużnik może dokonywać jedynie czynności w ramach zwykłego zarządu, a czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu tylko za zgodą tymczasowego nadzorcy sądowego. Czynności dokonane bez takiej zgody są nieważne.

w Tymczasowy nadzorca sądowy ma obowiązek obserwowania majątku dłużnika i w razie jego zagrożenia - niezwłocznego wnioskowania o zmianę sposobu zabezpieczenia. Informacje zbierane przez tymczasowego nadzorcę sądowego mogą być istotne dla sądu podejmującego decyzję w przedmiocie otwarcia postępowania.

w Sąd wybiera tymczasowego nadzorcę sądowego spośród osób posiadających licencję doradcy restrukturyzacyjnego. Nie może być to jednak osoba powiązana z dłużnikiem w jakikolwiek sposób, ponieważ stanowiłoby to oczywisty konflikt interesów.

w Do obowiązków tymczasowego nadzorcy sądowego należy kontrolowanie czynności i przedsiębiorstwa dłużnika, a także badanie, czy majątek dłużnika jest dostatecznie zabezpieczony przed zniszczeniem. W razie stwierdzenia uchybień tymczasowy nadzorca sądowy powinien złożyć do sądu wniosek o zmianę sposobu zabezpieczenia na inny, zapewniający możliwość przejęcia zarządu majątkiem dłużnika.

w Jeżeli z samej treści wniosku o otwarcie postępowania układowego wynika, że wniosek podlega oddaleniu, sąd nie powinien dokonywać zabezpieczenia, ale zarówno wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, jak i o udzielenie zabezpieczenia, oddalić. Udzielenie zabezpieczenia w takim wypadku powodowałoby tylko zwiększenie kosztów, których i tak dłużnik nie jest w stanie pokryć. [przykład 5]

w Do tymczasowego nadzorcy sądowego odpowiednie zastosowanie mają przepisy:

- art. 24 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 25, 27 ust. 3, art. 28, 29, 30, 31 ust. 1 i 2 p.r. - przepisy ogólne dotyczące nadzorców i zarządców w postępowaniu restrukturyzacyjnym,

- art. 36 ust. 2 i 3, art. 37 p.r. - mające zastosowanie do nadzorcy sądowego przepisy dotyczące nadzorcy układu,

- art. 38-41 oraz art. 47-50 p.r. - regulujące funkcję nadzorcy sądowego.

w To sąd określa wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego. Wynagrodzenie ustala się w wysokości od jednej czwartej przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale roku poprzedniego, ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, do jego dwukrotności. Pod uwagę brany jest przy tym nakład pracy tymczasowego nadzorcy sądowego, zakres czynności podejmowanych w postępowaniu, stopień ich trudności oraz czas pełnienia funkcji.

Sąd orzeka o wynagrodzeniu tymczasowego nadzorcy sądowego na jego wniosek złożony w terminie tygodnia od dnia powiadomienia o odwołaniu lub wygaśnięcia funkcji. Wyjątkowo sąd może wyznaczyć wyższe wynagrodzenie tymczasowego nadzorcy sądowego, ale jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych nakładem pracy, zakresem podjętych czynności, stopniem ich trudności oraz czasem pełnienia funkcji. Wynagrodzenie to nie może być wyższe niż czterokrotność przeciętnego wynagrodzenia.

w Jeżeli został ustanowiony tymczasowy nadzorca sądowy, uprawnienia dłużnika ograniczone są do czynności zwykłego zarządu. Termin "zwykły zarząd" nie ma sztywnej definicji i zależy od specyfiki każdego przedsiębiorstwa. W związku z tym nie jest możliwe stworzenie ustawowego katalogu czynności wchodzących w zakres zwykłego zarządu. Taka sama czynność podjęta w różnych okolicznościach może zostać zakwalifikowana jako mieszcząca się w zakresie zwykłego zarządu albo jako przekraczająca ten zakres. Problematyka zakresu zwykłego zarządu stała się przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego, który stwierdził, że "zaciąganie w toku postępowania układowego pożyczek w znacznej wysokości w celu rozszerzenia prowadzonej działalności gospodarczej (nowe przedsięwzięcia inwestycyjne), w sytuacji gdy zobowiązania dłużnika kilkakrotnie przewyższają jego majątek, jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu" (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 grudnia 1998 r., sygn. akt III CKN 982/98).

w Pod rygorem nieważności czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, wymagają zgody tymczasowego nadzorcy sądowego. Dodatkową konsekwencją podjęcia takiej czynności może być również zmiana sposobu zabezpieczenia na bardziej dotkliwy dla dłużnika - w postaci zarządu przymusowego.

w Zgoda tymczasowego nadzorcy sądowego jest zgodą osoby trzeciej w rozumieniu art. 63 k.c. Tymczasowy nadzorca sądowy może udzielić zgody zarówno przed dokonaniem czynności przez dłużnika, jak i po jej dokonaniu, ale nie później niż 30 dni po dokonaniu czynności.

Oświadczenie o udzieleniu zgody, wydane po dokonaniu czynności przez dłużnika, ma moc wsteczną. Jeżeli do ważności czynności prawnej wymagana jest forma szczególna, zgoda nadzorcy sądowego powinna być złożona w tej samej formie. Natomiast dla odmowy wyrażenia zgody na dokonanie czynności prawnej w formie szczególnej wystarczy zwykła forma pisemna.

w Sposobem zabezpieczenia zmierzającego do ochrony majątku dłużnika przed aktywnością niektórych wierzycieli oraz zachowanie przedsiębiorstwa dłużnika w stanie kompletnym i zdolnym do dalszej działalności jest zawieszenie egzekucji.

w Zawieszenie egzekucji dotyczy wszystkich wierzytelności objętych układem, a zatem również wierzytelności publicznoprawnych. Nie dotyczy natomiast egzekucji wierzytelności pozaukładowych oraz wierzytelności, które są obejmowane układem tylko za zgodą wierzyciela - pracowniczych i zabezpieczonych rzeczowo.

w Z chwilą zawieszenia egzekucji pozostaje ona w takim stanie, w jakim była w momencie wydania postanowienia o zabezpieczeniu. Środki pozyskane przez komornika, a niewydane jeszcze wierzycielom, nie mogą być ani im wydane, ani zwrócone dłużnikowi. Pozostają one w dyspozycji komornika do czasu oddalenia wniosku o otwarcie postępowania lub jego uwzględnienia.

w Zajęcie rachunku bankowego jest dla dłużnika bardzo kłopotliwym środkiem zabezpieczającym i egzekucyjnym. Dzięki zawieszeniu egzekucji utrzymywane jest zabezpieczenie co do kwot, które do dnia zawieszenia postępowania już wpłynęły na rachunek, natomiast pozostałymi kwotami dłużnik powinien móc swobodnie dysponować. Natomiast w razie dokonania uchylenia zajęcia dłużnik odzyskuje dostęp do wszystkich środków znajdujących się na rachunku, zarówno w chwili zajęcia, jak i tych, które wpłynęły na rachunek później. Dłużnik jest jednak ograniczony koniecznością uzyskania zgody tymczasowego nadzorcy sądowego na każdą dyspozycję tymi środkami.

Zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez zawieszenie egzekucji zawsze powinno się wiązać z uchyleniem zajęć rachunków bankowych. Dokonanie uchylenia tych zajęć pozwala dłużnikowi na kontynuację swojej działalności i ponoszenie bieżących kosztów wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa. Prawa wierzycieli wskutek uchylenia dokonanych zajęć rachunków bankowych nie zostaną przy tym znacząco naruszone, gdyż sam fakt otwarcia postępowania układowego spowoduje zawieszenie wszystkich postępowań egzekucyjnych.

Dzięki uchyleniu zajęć rachunków bankowych wierzyciele, którzy jako pierwsi uzyskali tytuły egzekucyjne i wszczęli egzekucję, nie mają przewagi nad pozostałymi wierzycielami, co służy realizacji zasady równości wierzycieli w postępowaniu restrukturyzacyjnym.

w Możliwość uchylenia zajęcia rachunku bankowego, jeżeli jest to niezbędne do osiągnięcia celów postępowania układowego, to nowość w polskim prawie restrukturyzacyjnym.

Uchylając zajęcie rachunku bankowego, sąd jednocześnie ustanawia tymczasowego nadzorcę sądowego (jeżeli wcześniej nie został on już ustanowiony). Wynika to z faktu, że wszelkie dyspozycje dotyczące środków zgromadzonych na rachunku bankowym powinny wymagać zgody tymczasowego nadzorcy sądowego. Służy to oczywiście zabezpieczeniu interesów wierzycieli w przypadku, gdyby postępowania układowego nie otwarto.

w Postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego oraz uchyleniu zajęcia rachunku bankowego doręcza się wierzycielowi prowadzącemu egzekucję oraz organowi egzekucyjnemu.

Zażalenie na to postanowienie przysługuje dłużnikowi oraz wierzycielowi prowadzącemu egzekucję. Zażalenie nie wstrzymuje jednak skuteczności postanowienia, które podlega natychmiastowemu wykonaniu.

W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania zabezpieczającego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio.

w Odpowiednie stosowanie przepisów o zabezpieczeniu według ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.; dalej: k.p.c.) powoduje, że poza stosowaniem zabezpieczenia przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego sąd może zastosować także wszystkie sposoby zabezpieczenia wymienione w k.p.c. Oznacza to także, że wniosek strony o zabezpieczenie powinien być rozpoznany niezwłocznie, nie później niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu.

Oddział 3

Postanowienie o otwarciu postępowania układowego

1. Sąd rozpoznaje wniosek o otwarcie postępowania układowego na posiedzeniu niejawnym.

2. Wniosek o otwarcie postępowania układowego rozpoznaje się w terminie dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku, chyba że istnieje konieczność wyznaczenia rozprawy. W takim przypadku wniosek rozpoznaje się w terminie sześciu tygodni.

w Sąd powinien rozpoznać wniosek o otwarcie postępowania układowego w terminie dwóch tygodni od dnia jego złożenia, na posiedzeniu niejawnym. Wówczas wydanie orzeczenia opiera się jedynie na dokumentach, które dłużnik przedłożył wraz z wnioskiem. Jeśli sąd wydaje postanowienie na posiedzeniu niejawnym, powoływanie tymczasowego nadzorcy sądowego wydaje się zbędne.

w Jeżeli istnieją okoliczności wymagające sprawdzenia, w tym wysłuchania dłużnika, wówczas sąd nie orzeka na posiedzeniu niejawnym, ale wyznacza rozprawę. W takim przypadku powołanie tymczasowego nadzorcy sądowego może być uzasadnione, ponieważ dzięki sprawozdaniu tymczasowego nadzorcy sądowego sąd uzyska dodatkowe, zobiektywizowane źródło wiedzy o przedsiębiorstwie dłużnika. Jeżeli wyznaczono rozprawę, termin rozpoznania sprawy o otwarcie postępowania układowego wydłuża się do sześciu tygodni.

w Jeżeli sąd ma wątpliwości, których wyjaśnienie przez dłużnika może przyjąć formę pisemną, a zajmie to mniej czasu niż oczekiwanie na termin rozprawy, należy zastosować uproszczone postępowanie dowodowe. Polega ono na odebraniu przez sąd odpowiednich oświadczeń na piśmie. Oświadczenia te stanowią dowód w sprawie.

1. Do postanowienia o otwarciu postępowania układowego przepisy art. 233-235 stosuje się odpowiednio.

2. Postanowienie w przedmiocie otwarcia postępowania układowego doręcza się również tymczasowemu nadzorcy sądowemu, jeżeli był ustanowiony.

3. Postanowienie o otwarciu postępowania układowego wydane na rozprawie doręcza się podmiotom określonym w art. 235 ust. 2 i 3 oraz tymczasowemu nadzorcy sądowemu, jeżeli był ustanowiony, o ile podmioty te nie były o niej zawiadomione.

w Sąd orzeka o otwarciu postępowania układowego poprzez wydanie postanowienia. Postanowienie powinno odpowiadać wymaganej formie, a więc zawierać takie elementy, jak: wymienienie sądu, imiona, nazwiska i stanowiska służbowe sędziów, imię i nazwisko protokolanta, datę i miejsce rozpoznania wniosku, datę wydania postanowienia, imię i nazwisko lub nazwę wnioskodawcy, oznaczenie przedmiotu sprawy (tj. o otwarcie postępowania układowego) oraz formułę sentencji.

Na postanowienie o otwarciu postępowania układowego służy zażalenie, dlatego też powinno być ono uzasadnione na piśmie. Omawiany przepis w kwestii treści postanowienia odsyła do treści art. 233-235, które zostały omówione w części dotyczącej przyspieszonego postępowania układowego.

Do zażalenia na postanowienie w przedmiocie otwarcia postępowania układowego przepisy art. 236 i art. 237 stosuje się odpowiednio.

w Na postanowienie w przedmiocie otwarcia postępowania układowego służy zażalenie. Artykuł 272 odsyła w tej kwestii do przepisów art. 236 i 237, które mają odpowiednie zastosowanie do postanowienia o otwarciu postępowania układowego.

Rozdział 2

Skutki otwarcia postępowania układowego

Oddział 1

Skutki otwarcia postępowania układowego co do osoby, majątku i zobowiązań dłużnika

Po otwarciu postępowania układowego przepisy art. 238-256 stosuje się odpowiednio.

w Omawiany przepis odsyła do art. 238-256 p.r., które regulują przyspieszone postępowanie układowe. Mają one odpowiednie zastosowanie w postępowaniu układowym. Przepisy te omówiono także w części 10 komentarza.

1. W terminie trzydziestu dni od dnia otwarcia postępowania układowego nadzorca sądowy ustala skład masy układowej na podstawie wpisów w księgach dłużnika oraz dokumentów bezspornych.

2. Sędzia-komisarz może postanowić, aby ustalenia składu masy układowej dokonał dłużnik pod nadzorem nadzorcy sądowego.

w Ustalenia składu masy układowej dokonuje się w dwóch podstawowych celach - zabezpieczenia majątku dłużnika na czas trwania postępowania oraz umożliwienia porównania propozycji układowych do przychodów z ewentualnej likwidacji. Porównanie propozycji pozwala stwierdzić, czy postępowanie nie prowadzi do pokrzywdzenia wierzycieli, co byłoby powodem do umorzenia postępowania.

w Podstawą ustalenia składu masy układowej są wpisy w dokumentach dłużnika oraz dokumenty bezsporne, a więc wykaz środków trwałych oraz dowody nabycia, odpisy ksiąg wieczystych itp. znajdujące się w przedsiębiorstwie dłużnika.

w Postępowanie układowe zakłada ograniczoną ingerencję zewnętrzną w przedsiębiorstwo dłużnika, opierając się na zaufaniu do dłużnika. Z tego powodu dopuszczalne jest sporządzenie tego spisu przez dłużnika. Za prawidłowość i kompletność spisu odpowiada nadal nadzorca sądowy, natomiast dłużnik może wziąć na siebie czynności techniczne związane z przeprowadzeniem spisu.

1. Ustalenie składu masy układowej następuje przez sporządzenie spisu inwentarza.

2. Wraz ze spisem inwentarza dokonuje się oszacowania mienia wchodzącego do masy układowej.

3. Domniemywa się, że rzeczy znajdujące się w posiadaniu dłużnika w dniu otwarcia postępowania układowego należą do masy układowej.

w Spis inwentarza to pełny wykaz wszystkich składników majątku dłużnika. Powinien on obejmować wszystkie prawa, objęte ruchomości, nieruchomości, należności oraz środki pieniężne zgromadzone w kasie i na rachunkach bankowych. Każdy składnik będący własnością dłużnika musi być objęty spisem, także wtedy, kiedy nie znajduje się on w posiadaniu dłużnika. Taki składnik powinien być dodatkowo ujęty w osobnym spisie składników majątku nieobjętych w posiadanie.

w Ujęcie w spisie inwentarza nie tworzy żadnego nowego tytułu prawnego, a w szczególności nie powoduje przejścia prawa własności na masę układową. Pominięcie jakiegoś składnika majątku także nie oznacza wyzbycia się praw do tego przedmiotu czy wyłączenia go z masy układowej. Spis wierzytelności ma jedynie za zadanie dać pogląd na temat sytuacji dłużnika i umożliwić kontrolę jego działań.

w Spis inwentarza nie może być utożsamiany z inwentaryzacją w rozumieniu art. 26 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1047).

Są to różne czynności, o odmiennym celu i zakresie. Przede wszystkim inwentaryzacja obejmuje zarówno pasywa, jak i aktywa majątku dłużnika, a spis inwentarza wyłącznie aktywa.

w Spis inwentarza sporządza nadzorca i nie ma konieczności udziału dłużnika w jego przygotowaniu. Ze względów praktycznych, o ile jest to możliwe, dłużnik powinien być o tej czynności powiadomiony, co da mu możliwość udzielenia wyczerpujących informacji, dzięki którym sporządzony spis będzie kompletny i zgodny z rzeczywistością.

w Wraz ze spisem inwentarza sporządzane jest oszacowanie majątku. Ustawa nie wskazuje żadnych wymogów formalnych dla oszacowania, które musi zawierać jedynie wskazanie wartości rynkowej każdego z elementów ujętych w spisie inwentarza. Oszacowanie może być zlecone biegłym, ale może go dokonać także samodzielnie nadzorca.

w Ustawa wprowadza domniemanie, że rzeczy znajdujące się w posiadaniu dłużnika w dniu otwarcia postępowania układowego należą do majątku dłużnika. Domniemanie to ma ułatwić nadzorcy sądowemu ustalenie składu masy układowej. Ponadto to strona twierdząca, że posiada prawo do rzeczy znajdującej się w posiadaniu dłużnika w chwili otwarcia postępowania, ma obowiązek wykazania, iż to prawo jej przysługuje.

Oddział 2

Wpływ otwarcia postępowania układowego na postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi

Otwarcie postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. Koszty postępowania obciążają wszczynającego postępowanie, jeżeli nie było przeszkód do umieszczenia wierzytelności w całości w spisie wierzytelności.

w W toku postępowania układowego wierzyciel może prowadzić sprawy o wierzytelność podlegające umieszczeniu w spisie wierzytelności. Postępowanie toczy się bowiem niezależnie od procedury ustalania spisu. Omawiany przepis dotyczy przy tym postępowań sądowych - procesowych i nieprocesowych, a także administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi.

w Obciążają one wszczynającego postępowanie. Jeżeli wierzyciel wygra wytoczony przez niego proces, a jego wierzytelność zostanie umieszczona w spisie wierzytelności w pełnej wysokości, to mimo wygranej w procesie poniesie wszystkie koszty postępowania, które wytoczył przeciwko dłużnikowi.

Jeśli natomiast część wierzytelności nie zostanie ujęta w spisie - poniesienie kosztów postępowania będzie po stronie dłużnika.

w W sytuacji gdy proces wytoczony przeciwko dłużnikowi zakończył się przed ustaleniem spisu wierzytelności, może się pojawić wątpliwość, czy wierzytelność mogła doznać przeszkód w uznaniu w spisie. W takim przypadku decydujące znaczenie będzie mieć wykaz wierzycieli przedstawiony przez dłużnika wraz z wnioskiem o otwarcie postępowania.

w Jeżeli przed rozstrzygnięciem wytoczonego powództwa wierzyciel uzyskał uznanie jego wierzytelności w zatwierdzonym spisie wierzytelności, to sąd w ogóle nie powinien wydawać wyroku. Wyciąg ze spisu wierzytelności stanowi tytuł egzekucyjny przeciwko dłużnikowi, a więc postępowanie wszczęte z powództwa wierzyciela powinno być umorzone w trybie art. 355 k.p.c. jako bezprzedmiotowe. W przeciwnym razie powstałyby dwa tytuły egzekucyjne przeciwko temu samemu dłużnikowi.

w Uzyskanie tytułu egzekucyjnego po prawomocnym zatwierdzeniu układu nie niweczy jego skutków względem zasądzonej wierzytelności. Wierzytelność taka jest objęta układem i podlega restrukturyzacji. Sąd nie może zasądzić ponad to, co wierzyciel może uzyskać z układu, ponieważ wierzyciel jest związany treścią układu zgodnie z art. 166 p.r.

Zaistnienie przesłanek związania układem powinno zostać wyjaśnione przez sąd na tle okoliczności konkretnej sprawy. Rezygnacja wierzyciela z udziału w postępowaniu układowym, o którym wiedział, nie może prowadzić do uwolnienia go od związania układem, gdyż w przeciwnym wypadku dłużnik nie osiągnąłby korzyści, jakie wynikają dla niego z zawarcia układu.

1. Nadzorca sądowy wstępuje z mocy prawa do postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz przed sądami polubownymi, dotyczących masy układowej.

2. W sprawach cywilnych nadzorca sądowy ma uprawnienia interwenienta ubocznego albo uczestnika postępowania, do którego przepisy o współuczestnictwie jednolitym stosuje się odpowiednio.

3. W postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz przed sądami polubownymi nadzorca sądowy ma prawa strony.

4. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, uznanie roszczenia, zrzeczenie się roszczenia, zawarcie ugody lub przyznanie okoliczności istotnych dla sprawy przez dłużnika bez zgody nadzorcy sądowego nie wywiera skutków prawnych.

w Wstąpienie do postępowania jest obowiązkiem nadzorcy sądowego, który wynika z samego prawa, dlatego też nie jest możliwa opozycja przeciwko wstąpieniu nadzorcy do toczącego się postępowania.

Wstąpienie do postępowania wymaga oświadczenia nadzorcy na piśmie, a sąd nie ma obowiązku wydawania postanowienia o dopuszczeniu nadzorcy do udziału w charakterze interwenienta, choć wydanie takiego postanowienia byłoby pożądane ze względu na konieczność poinformowania pozostałych uczestników procesu o takim zdarzeniu.

w Nadzorca sądowy bierze udział w postępowaniu jako interwenient uboczny, po stronie dłużnika. Ponieważ do udziału nadzorcy mają zastosowanie przepisy o współuczestnictwie jednolitym, to zgodnie z art. 73 par. 2 k.p.c. czynności procesowe nadzorcy są skuteczne w stosunku do dłużnika. Do ugody, zrzeczenia się roszczenia, uznania powództwa lub przyznania okoliczności istotnych dla sprawy potrzebna jest natomiast zgoda wszystkich współuczestników.

w W wypadku wstąpienia nadzorcy sądowego do postępowania toczącego się w trybie nieprocesowym nie stosuje się przepisów o interweniencie. Nadzorca sądowy staje się uczestnikiem postępowania działającym obok dłużnika. Dokonanie istotnych czynności w toku postępowania wymaga zgody nadzorcy sądowego.

w We wszystkich postępowaniach, w których prawo nie przewiduje instytucji interwenienta ubocznego, a więc w postępowaniach administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz przed sądami polubownymi, nadzorca sądowy ma wszystkie prawa, jakie przysługują stronie. W szczególności ma on prawo do doręczania do niego pism procesowych, jak również prawo do samodzielnego zaskarżania zapadających w postępowaniu decyzji i postanowień.

1. Postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętej z mocy prawa układem, wszczęte przed dniem otwarcia postępowania układowego, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem otwarcia postępowania. Na wniosek dłużnika lub nadzorcy sądowego sędzia-komisarz postanowieniem stwierdza zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to doręcza się również organowi egzekucyjnemu.

2. Sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, a jeszcze niewydane, przelewa się do masy układowej niezwłocznie po wydaniu postanowienia o otwarciu postępowania układowego.

3. Przepisy art. 259 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

w Postępowania egzekucyjne, zarówno sądowe, jak i administracyjne, toczące się przeciwko dłużnikowi o należności, które z mocy prawa objęte są układem, zostają zawieszone na skutek otwarcia postępowania układowego. Zawieszenie następuje z mocy prawa, a więc ani sąd, ani organ egzekucyjny nie muszą wydawać żadnych postanowień w tym zakresie. Sędzia-komisarz wydaje jednak postanowienie stwierdzające zawieszenie postępowania, jeśli z takim wnioskiem wystąpi dłużnik lub nadzorca sądowy.

Postanowienie sędziego-komisarza doręcza się organowi restrukturyzacyjnemu. Zawieszone w tym trybie postępowania będą mogły być ponownie podjęte tylko w razie prawomocnego uchylenia lub umorzenia postępowania układowego. Jeżeli dojdzie do prawomocnego zatwierdzenia układu, sąd z urzędu wydaje postanowienie stwierdzające umorzenie tych postępowań z mocy prawa.

w Zawieszenie postępowania egzekucyjnego powoduje, że organ egzekucyjny przekazuje do masy układowej sumy uzyskane w zawieszonym postępowaniu. Organ egzekucyjny przekazuje przy tym całe sumy uzyskane w toku egzekucji, bez prawa dokonywania jakichkolwiek potrąceń i pomniejszania ich w jakikolwiek sposób. Obowiązek wydania dotyczy nie tylko kwot, co do których nie uprawomocnił się jeszcze plan podziału sporządzony przez komornika z uwagi na wniesione zarzuty, lecz także środków pieniężnych, które jeszcze nie zostały fizycznie przekazane wierzycielom przez organ egzekucyjny, pomimo uprawomocnienia się planu podziału.

w Ustęp 3 omawianego przepisu odsyła do treści art. 259 ust. 2 i 3 p.r., który stosuje się odpowiednio w postępowaniu układowym. Przepisy te zostały omówione w części komentarza dotyczącej przyspieszonego postępowania układowego.

W postępowaniu układowym przepis art. 260 stosuje się odpowiednio.

w W postępowaniu układowym odpowiednie zastosowanie znajduje art. 260 p.r., który dotyczy egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia. Omówienie tego przepisu znajduje się w części komentarza dotyczącej przyspieszonego postępowania układowego.

Rozdział 3

Przebieg postępowania układowego

W terminie trzydziestu dni od dnia otwarcia postępowania układowego nadzorca sądowy sporządza i składa sędziemu-komisarzowi:

1) plan restrukturyzacyjny uwzględniający propozycje restrukturyzacji przedstawione przez dłużnika;

2) spis wierzytelności.

w W terminie trzydziestu dni od otwarcia postępowania układowego nadzorca sądowy powinien sporządzić plan restrukturyzacji oraz spis wierzytelności. Do tego terminu nie dodaje się czasu potrzebnego na uprawomocnienie się postanowienia o otwarciu postępowania ani czasu potrzebnego na powiadomienie nadzorcy sądowego o fakcie powołania. Z tego powodu powiadomienie o fakcie powołania do pełnienia funkcji nadzorcy sądowego powinno nastąpić niezwłocznie.

w Plan restrukturyzacyjny jest przygotowywany przez nadzorcę sądowego w oparciu o propozycje restrukturyzacji przedstawione przez dłużnika. Plan musi odpowiadać wymogom formalnym i merytorycznym określonym w art. 10 p.r., które zostały omówione w pierwszej części niniejszego komentarza.

w W postępowaniu układowym to dłużnik jest pomysłodawcą idei restrukturyzacji i w oparciu o jego propozycje restrukturyzacji przygotowywany jest plan restrukturyzacyjny. Rolą nadzorcy jest takie skonstruowanie planu, aby spełniał wszystkie wymogi formalne oraz zawierał odpowiednią argumentację. W razie konfliktu między nadzorcą a dłużnikiem decydujące zdanie w zakresie propozycji restrukturyzacyjnych powinien mieć dłużnik. Jeżeli zdaniem nadzorcy plan restrukturyzacyjny oparty na propozycjach dłużnika byłby nierealny, to ma on obowiązek wyrazić swoją opinię na ten temat w opinii o wykonalności układu, przedkładanej na zgromadzeniu wierzycieli.

w Nadzorca sądowy przygotowuje spis wierzycieli według wymogów określonych w treści art. 76-86 p.r., w razie potrzeby z uwzględnieniem podziału na grupy interesu. Spis wierzycieli przygotowywany jest w oparciu o wykaz wierzycieli składany przez dłużnika wraz z wnioskiem o otwarcie postępowania układowego. Wykaz powinien być jednak zweryfikowany w oparciu o księgi dłużnika i dostępną dokumentację. Jeśli nadzorca sądowy w wyniku weryfikacji dojdzie do wniosku, że powinny być na spisie ujęte wierzytelności, których dłużnik nie uznał, to powinien on umieścić te wierzytelności w spisie. Dłużnik ma w takim przypadku prawo wniesienia sprzeciwu przeciwko umieszczeniu wierzytelności w spisie. W spisie wierzytelności nie umieszcza się wierzytelności spornych. Spis powinien być sporządzony w wersji elektronicznej i umieszczony w rejestrze, a do 1 lutego 2018 r. sporządza się go w klasycznej wersji papierowej i wykłada w sekretariacie sądu.

1) Sędzia-komisarz niezwłocznie po złożeniu planu restrukturyzacyjnego oraz zatwierdzeniu spisu wierzytelności wyznacza termin zgromadzenia wierzycieli w celu głosowania nad układem.

2) Przepis art. 263 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

w Zgromadzenie wierzycieli w celu głosowania nad układem wyznaczane jest przez sędziego-komisarza. Wyznaczenie powinno nastąpić niezwłocznie po złożeniu do akt (a od 1 lutego 2018 r. po opublikowaniu w rejestrze) planu restrukturyzacyjnego i po zatwierdzeniu spisu wierzycieli. Warunkiem przeprowadzenia postępowania układowego jest sporność przekraczająca 15 proc., co oznacza, że w toku postępowania z pewnością dojdzie do rozpoznawania sprzeciwów. Ze względu na to, że wyznaczenie zgromadzenia jest możliwe dopiero po rozpoznaniu sprzeciwów, to wyznaczenie nastąpi zazwyczaj po 2-3 miesiącach od otwarcia postępowania.

w Termin zgromadzenia sędzia-komisarz wyznacza zarządzeniem, w którym wskazuje datę, godzinę i miejsce odbycia zgromadzenia, oraz poucza i doręcza dokumenty i informacje.

w Punkt 2 omawianego przepisu odsyła do treści art. 263 ust. 2 p.r. Przepis ten dotyczy zasad wyznaczania terminu zgromadzenia wierzycieli, jeśli dłużnikowi ma zostać udzielone wsparcie stanowiące pomoc publiczną. Przepis ten został szczegółowo omówiony w tej części komentarza.

1) Do zawiadamiania wierzycieli o terminie zgromadzenia wierzycieli przepis art. 264 ust. 1 stosuje się odpowiednio.

2) Do wierzyciela, którego dotyczy sprzeciw, jeżeli nie został on prawomocnie rozpoznany do dnia zwołania zgromadzenia wierzycieli, przepisy art. 264 ust. 1 i ust. 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

w Treść ust. 1 omawianego przepisu odsyła do art. 264 ust. 1 p.r., który wskazuje dokumenty, jakie powinien otrzymać wierzyciel wraz z zawiadomieniem o terminie zgromadzenia. Dokładne omówienie zasad zawiadamiania wierzycieli o terminie zgromadzenia znajduje się w komentarzu dotyczącym przepisu, do którego niniejszy przepis odsyła.

w Ustęp 2 omawianego przepisu, w zakresie wierzycieli, których dotyczy sprzeciw, jeśli nie został on prawomocnie rozpoznany do dnia zwołania zgromadzenia wierzycieli, zawiera odesłanie do art. 264 ust. 1 i 2 p.r. Treść tego artykułu stosuje się odpowiednio, a jego omówienie znajduje się w niniejszej części komentarza.

PRZYKŁAD 5

Zdolność pokrywania kosztów wymogiem podstawowym

Dłużnik złożył wniosek o otwarcie postępowania układowego, jednak bez uprawdopodobnienia zdolności do pokrywania kosztów i zobowiązań powstałych po otwarciu postępowania. Wraz z wnioskiem restrukturyzacyjnym złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Sąd nie udzielił zabezpieczenia i oddalił oba wnioski.

Wniosek złożony bez uprawdopodobnienia zdolności do pokrywania kosztów i zobowiązań powstałych po otwarciu postępowania podlega oddaleniu. Z tego powodu sąd mógł oddalić oba wnioski - zarówno restrukturyzacyjny, jak i o udzielenie zabezpieczenia.

DZIAŁ IV

Postępowanie sanacyjne

Rozdział 1

Postępowanie o otwarcie postępowania sanacyjnego

Oddział 1

Wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego

1. Wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego w stosunku do osoby prawnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego może zgłosić również kurator ustanowiony na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.

2. Wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego w stosunku do niewypłacalnej osoby prawnej może zgłosić również jej wierzyciel osobisty.

w Wniosek o otwarcie każdego postępowania restrukturyzacyjnego może złożyć wyłącznie dłużnik. Wyjątek stanowi postępowanie sanacyjne, w którym wniosek może złożyć również wierzyciel osobisty lub kurator, ale jedynie wobec dłużnika, który jest osobą prawną.

w Jeśli pomimo nakładania grzywien osoba prawna wpisana do rejestru przedsiębiorców nie składa wniosków lub dokumentów, których złożenie jest obowiązkowe - sąd rejestrowy może ustanowić dla niej kuratora na okres nie dłuższy niż rok.

Sąd rejestrowy może także przedłużyć ustanowienie kuratora na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, jeżeli czynności kuratora nie mogły zostać zakończone przed upływem okresu, na który został ustanowiony.

Gdyby w trakcie wykonywania czynności przez kuratora okazało się, że dłużnik jest niewypłacalny, ale istnieje szansa na uniknięcie upadłości - to w takim przypadku kurator może złożyć wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego. Złożenie takiego wniosku będzie niewątpliwie dowodem na dbałość o interesy spółki przez kuratora, ponieważ umożliwia dalsze jej działanie po zakończeniu postępowania.

w Wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego może także złożyć wierzyciel osobisty dłużnika będącego osobą prawną. Osoby fizyczne i spółki osobowe zależą w znacznej mierze od woli własnej lub wspólników, a więc przeprowadzenie skutecznego postępowania sanacyjnego wbrew ich woli byłoby właściwie niemożliwie. Osoba prawna może natomiast zostać oddzielona od sfery własnościowej i dzięki temu postępowanie sanacyjne, jako skonstruowane w oparciu o zasadę odebrania zarządu dłużnikowi, może zostać przeprowadzone również bez jego wniosku. W takim przypadku plan restrukturyzacji i propozycje układowe powinny przewidywać wykonanie układu bez udziału dłużnika.

w Wierzyciel rzeczowy może złożyć wniosek o otwarcie postępowania sanacyjnego, o ile jest jednocześnie wierzycielem osobistym dłużnika. Wniosku nie może natomiast wnieść wierzyciel, który posiada zabezpieczenie na majątku dłużnika w formie hipoteki lub zastawu.

w Wierzyciel we wniosku o otwarcie postępowania powinien zawrzeć przynajmniej zarys planu restrukturyzacyjnego i wstępne propozycje układowe. Dzięki temu zarządca będzie mieć możliwość sporządzenia odpowiedniego planu restrukturyzacyjnego, który będzie dostosowany do oczekiwań wierzycieli, oraz możliwości płatniczych i kondycji majątkowej przedsiębiorstwa dłużnika.