Gdy rozdział w spółce jest pozorny

Rozdział własności od zarządzania stanowi jedną z podstawowych zasad konstrukcyjnych spółek kapitałowych. Jest przejawem moralnej konsekwencji zasady braku odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki wyrażonej w art. 151 par. 4, art. 3001 par. 4 oraz art. 301 par. 5 k.s.h. Należy zauważyć, że w polskim porządku prawnym nie przewidziano sytuacji podejmowania decyzji w przedmiocie reprezentacji i prowadzenia spraw spółki bez ponoszenia za nie odpowiedzialności. Świadczy o tym przede wszystkim uchwalenie przez ustawodawcę przepisów przewidujących odpowiedzialność odszkodowawczą osób podejmujących te decyzje (realizujących zdolność do czynności prawnych spółki), tj. członków zarządu (por. np. art. 293, art. 300125, 483 k.s.h.). Brak odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki należy traktować w kategoriach przywileju, który ma rację bytu jedynie wtedy, gdy wspólnicy respektują pozostałe zasady funkcjonowania spółek kapitałowych, w tym zwłaszcza zasadę rozdziału własności od zarządzania.

Gdy wspólnik zarządza bez podstaw

W obrocie gospodarczym, zarówno krajowym, jak i zagranicznym, zdarzają się jednak sytuacje, w których wspólnicy naruszają autonomię zarządu. Mimo że nie zostali powołani w skład tego organu, w istocie to oni rozstrzygają o tym, jak spółka ma być zarządzana. Taki stan rzeczy należy uznać za niedopuszczalny.