Na czym polega konwersja pożyczki na udziały

radca prawny w kancelarii Linklaters

Przed podjęciem jakichkolwiek działań należy wyjaśnić z bankiem, czy taka konwersja jest w ogóle konieczna. W praktyce banki skłonne są bowiem traktować podporządkowane co do terminu spłaty pożyczki od wspólników jak część kapitałów własnych. Bardzo możliwe, że wystarczyłoby tu zawarcie tzw. umowy podporządkowania, na podstawie której spółka zobowiąże się nie spłacać pożyczki od wspólnika do momentu spłaty banku. Wspólnik zaś zgodzi się, by nie żądać spłaty tej pożyczki od spółki. Jeżeli to nie wystarczy, można rozważać dokonanie konwersji (zamiany) wierzytelności wspólnika wobec spółki. Operacja ta wymaga przede wszystkim uchwały wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki i objęcia nowych udziałów przez wspólnika-pożyczkodawcę. W ten sposób spółka uzyska wobec wspólnika wierzytelność o wniesienie wkładu na pokrycie nowych udziałów. W zależności od woli stron wierzytelność ta może przybrać charakter pieniężny (wniesienie określonej kwoty pieniężnej) albo niepieniężny (wniesienie wierzytelności pożyczkowej). W tym pierwszym, wybieranym zwykle wariancie, stronom przysługiwać będą – wzajemnie wobec siebie – dwie wierzytelności. Z jednej strony będzie to wierzytelność spółki wobec wspólnika o wniesienie określonej sumy pieniężnej, z drugiej zaś wierzytelność wspólnika wobec spółki o spłatę pożyczki. W rezultacie strony będą mogły umownie potrącić służące im wzajemnie wierzytelności, prowadząc do ich równoczesnego umorzenia. W drugim wariancie wspólnik będzie wnosił przysługującą mu wierzytelność jako aport do spółki. Z chwilą nabycia tej wierzytelności przez spółkę obie wierzytelności ulegną umorzeniu. Należy jedynie pamiętać, że oba warianty mają odmienne skutki podatkowe. W wyniku tej operacji wspólnik pożyczkodawca utraci wierzytelność wobec spółki o spłatę udzielonej jej pożyczki, zyskując w zamian dodatkowe udziały. Z bilansowego punktu widzenia obniżeniu – o kwotę niezapłaconych należności z tytułu pożyczki – ulegnie wysokość zobowiązań spółki, zaś zwiększy się – o tę samą kwotę – suma jej kapitałów własnych. Tym samym spółka spełni wymagania banku kredytującego bez konieczności dokonywania dodatkowych płatności przez wspólnika. Ten ostatni utraci jednak prawo żądania spłaty pożyczki.