Zbędna procedura rejestracji przedsiębiorcy w KRS generuje dodatkowe koszty

sędzia, prezes Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej

– Ponieważ tak są skonstruowane przepisy. Ustawa o KRS od końca marca tego roku przewiduje w art. 19a ust. 3a, że podmiot, który ma być pierwszy raz wpisany do rejestru, musi złożyć wniosek w sprawie wpisania jego NIP. Przepis mówi, że ma się to dziać tak jak w przypadku regon-u. Tymczasem zgodnie z ustawą konieczne jest złożenie wniosku w przedmiocie wpisu numeru identyfikacyjnego REGON, nadanego w rejestrze podmiotów gospodarki narodowej na podstawie przepisów o statystyce publicznej.

– Na tym polega absurd, że w zasadzie taki przedsiębiorca ma rację. Niemniej wszyscy musimy stosować obowiązujące prawo. Dlatego sąd, posiadłszy dane na temat NIP przedsiębiorcy, przesyła je do właściwej jednostki terenowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (wyłącznie do ZUS!), a równocześnie powinien wdrożyć postępowanie przymuszające do złożenia wniosku o wpis tego numeru, skoro wie, że i przedsiębiorca otrzymał już decyzję w sprawie numeru podatkowego.

– Oczywiście, że tak. Niemniej ktoś, pisząc niefortunny przepis, zapewne nie przewidział, jak rzecz będzie wyglądała w praktyce. Nie pomyślał, że taka do niczego niepotrzebna procedura wygeneruje zbędne koszty. Sąd musi bowiem wydać pieniądze na list, w którym wzywa przedsiębiorcę do wypełnienia obowiązku poinformowania go o czymś, o czym już wie, a następnie płaci za przesyłkę z postanowieniem. Marnują też czas urzędnicy, którzy takie pismo przygotowują i wysyłają. Przedsiębiorca natomiast ponosi koszty złożenia wniosku (choć oczywiście jego pismo dotyczące NIP nie podlega opłacie sądowej, podobnie jak wniosek w przedmiocie wpisu numeru identyfikacyjnego REGON). Dlatego oczywiste jest, że sąd, otrzymawszy informację od właściwego organu, powinien móc wpisać ją do rejestru z urzędu. Co więcej, jeżeli jest to numer znany już przedsiębiorcy, bo otrzymał w tej sprawie decyzję, to zbędne jest wysyłanie mu postanowienia o wpisie i uzasadnianie go. Nie należy traktować sądu – i to w majestacie prawa – jak skrzynki pocztowej.

– Wiem, że Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji ustawy o KRS, obejmujący zmianę tego nieprzystającego do życia przepisu. Po zmianie sąd rejestrowy po otrzymaniu informacji o NIP będzie wpisywał go do KRS z urzędu. Nie będzie przy tym postanowienia w tej sprawie uzasadniał ani nie będzie wysyłał stosownej informacji do przedsiębiorcy. Po prostu postanowienie zostanie dołączone do akt ze skutkiem doręczenia.

– Nie. Choć nawet opiniodawcy projektu ustawy nowelizacyjnej niekiedy zakładają, że obie kwestie można potraktować łącznie. Tymczasem nie można. Wrzucanie wszystkiego do jednego worka legło już u podstaw absurdu z NIP-em. Wyjaśnienie daje art. 19b ust. 1b ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Przepis ten wyraźnie wskazuje bowiem, że po uzyskaniu informacji o nadaniu przedsiębiorcy numeru podatkowego sąd rejestrowy przesyła zgłoszenie płatnika składek albo zgłoszenie zmiany w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych do właściwej jednostki terenowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Co więcej, z regulacją tą koresponduje art. 5a ust. 3 ustawy o zasadach identyfikacji i ewidencji podatników. Mówi on, że naczelnik urzędu skarbowego jest obowiązany przekazać informację zwrotną o NIP nadanym przedsiębiorcy rozpoczynającemu działalność gospodarczą i że niezwłocznie przekazuje wiadomość sądowi prowadzącemu rejestr przedsiębiorców albo organowi mającemu pieczę nad ewidencją działalności gospodarczej. Nie ma przy tym w ustawie o KRS analogicznego przepisu dotyczącego numeru REGON. Ustawa o statystyce publicznej postanawia natomiast w art. 43 ust. 1a, że urzędy statystyczne muszą przekazać w terminie trzech dni roboczych informację o numerze REGON, nadanym przedsiębiorcy rozpoczynającemu działalność gospodarczą, właściwej jednostce terenowej ZUS wraz z numerem PESEL. Tym samym sąd rejestrowy otrzymuje z urzędu skarbowego NIP (celem przekazania go do ZUS). Nie dostaje jednak z urzędu statystycznego REGON-u, ponieważ ten przekazuje go wszystkim zainteresowanym podmiotom prawa samodzielnie. Dlatego nie ma sensu rozciąganie zmiany przepisu ustawy o KRS dotyczącego NIP na kwestie związane z REGON-em. Uważam, że nowe postanowienia dotyczące numeru REGON musiałyby dotykać głębszej zmiany zasady jednego okienka, a nie o to tym razem chodzi. Podstawową troską wszystkich zaangażowanych w nowelizację, o której mówimy, jest jak najszybsza likwidacja absurdu związanego z powielaniem informacji o NIP, generującego stratę czasu i zbędne koszty.