Kiedy wypłacić dywidendę i oddać dopłaty

Nowelizacja kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), która weszła w życie 8 stycznia 2009 r., przesądza, że termin wypłaty dywidendy będzie ustalany w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością w uchwale wspólników, a w spółkach akcyjnych w uchwale walnego zgromadzenia. Jeśli wspólnicy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie określą dnia wypłaty dywidendy w uchwale, o terminie wypłaty dywidendy zdecyduje zarząd. Odmienne rozwiązanie przyjęto w spółkach akcyjnych. Jeśli uchwała walnego zgromadzenia nie wskaże dnia, w którym nastąpi wypłata dywidendy, o terminie jej wypłaty postanowi rada nadzorcza.

W przypadku spółek publicznych termin wypłaty dywidendy podlega pewnym ograniczeniom. Obecnie obowiązujące dobre praktyki spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie nakładają na spółki publiczne wymóg wypłaty dywidendy w jak najkrótszym czasie od dnia dywidendy, tj. od dnia, według którego ustala się listę akcjonariuszy uprawnionych do dywidendy za dany rok. W każdym razie czas pomiędzy dniem dywidendy i datą wypłaty dywidendy nie powinien wynosić więcej niż 15 dni roboczych. Spółki publiczne mogą ustalić dłuższy termin wypłaty dywidendy, jeśli przedstawią szczegółowe uzasadnienie.

Dotychczas przyjmowano, że dywidenda w zasadzie powinna być wypłacana w terminie określonym w uchwale zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia. Jeśli go nie określono, wypłata powinna nastąpić niezwłocznie – np. w terminie kilku dni – po podjęciu uchwały o wypłacie zysków. W praktyce wypłata dywidendy następowała bardzo często kilka tygodni lub nawet miesięcy od daty podjęcia uchwały o jej wypłacie. Miało to swoje uzasadnienie. Spółki potrzebowały czasu na zgromadzenie środków na wypłatę albo wybierały bardziej dogodny dla siebie moment na wypłatę. Niestety spotykały je z tego powodu niekorzystne konsekwencje podatkowe. W razie odroczenia wypłaty dywidendy organy skarbowe wielokrotnie uznawały, że dywidenda po podjęciu uchwały o jej wypłacie nie należy już do spółki. Przetrzymywana w spółce jest nieodpłatnym świadczeniem na jej rzecz. W konsekwencji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Niejednolite i często niekorzystne dla spółek orzecznictwo nie rozwiązało tej kwestii.

Styczniowa nowelizacja k.s.h. ma więc przede wszystkim tę zaletę, że pozwoli spółkom zebrać środki na wypłatę dywidendy bez ryzyka, że będą musiały zapłacić podatek dochodowy od niewypłaconej niezwłocznie dywidendy. Wspólnicy i akcjonariusze zyskują również potwierdzenie, że termin wypłaty dywidendy zależy od ich decyzji i może być ustalony na czas dogodny dla spółki.

Nowelizacja przyniosła także skrócenie terminu zwrotu dopłat, będących jednym z dogodnych sposobów finansowania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Warunki zwrotu dopłat mogą zostać uregulowane przez wspólników w umowie spółki. Jeśli nie znalazły się w niej postanowienia dotyczące zwrotu dopłat, stosuje się przepisy kodeksu spółek handlowych. Zgodnie z nimi o zamierzonym zwrocie dopłat należy ogłosić w piśmie przeznaczonym do ogłoszeń spółki. Wypłata dopłat wspólnikom może nastąpić po upływie miesiąca od dnia takiego ogłoszenia. Przed nowelizacją wspólnicy musieli czekać na zwrot dopłat trzy miesiące od daty ogłoszenia.