Zgłoszony wynalazek można zarejestrować w innym kraju w ciągu 12 miesięcy

Zgodnie z ustawą – Prawo własności przemysłowej twórca wynalazku jest uprawniony do uzyskania patentu, pod warunkiem że wynalazek: (1) cechuje się nowością rozumianą jako niebycie częścią stanu techniki, (2) posiada odpowiedni poziom wynalazczy (nie jest rozwiązaniem oczywistym), (3) może być zastosowany przemysłowo. Prawo ubiegania się o patent przysługuje twórcy wynalazku, a w przypadku gdy został on wykonany w ramach umowy o pracę lub innego stosunku odpowiednio pracodawcy, zamawiającemu, zleceniodawcy. Według polskiego prawa patent udzielany jest na 20 lat i przez ten czas uprawniony z patentu może eksploatować gospodarczo wynalazek z wyłączeniem innych osób. Procedura patentowa przewiduje publikację skrótu opisu wynalazku po 18 miesiącach od daty zgłoszenia patentowego, a więc wiedza o naturze wynalazku staje się powszechnie dostępna. Ochrona patentowa trwa 20 lat od daty zgłoszenia wynalazku i prawo nie przewiduje możliwości przedłużenia okresu ochronnego. Jeśli zgłaszającym jest obywatel polski mieszkający w Polsce lub polska osoba prawna w celu uzyskania ochrony wynalazku poza granicami kraju – muszą wcześniej zgłosić wynalazek do polskiego Urzędu Patentowego.

Kiedy ochrona patentowa na terenie jednego państwa jest niewystarczająca z punktu widzenia uprawnionego, może on ubiegać się o patent europejski lub międzynarodowy. Jeśli patent zgłoszono najpierw w Polsce – obowiązuje 12-miesięczny okres pierwszeństwa do zgłoszenia wynalazku w innym kraju. Termin ten wyznaczony jest przez Konwencję Paryską z 20 marca 1883 r., której Polska jest stroną. Zgodnie z jej art. 4 ten, kto prawidłowo zgłosi wynalazek w jednym z państw Konwencji, przez okres 12 miesięcy ma pierwszeństwo do zgłoszenie go w innym lub kilku innych krajach – stronach Konwencji. Na prawo do zgłoszenia w czasie trwania 12-miesięcznego okresu pierwszeństwa nie mają wpływu zdarzenia, takie jak np. zgłoszenie wynalazku przez inny podmiot.

Zgłoszenia na szczeblu europejskim można dokonać w Europejskim Urzędzie Patentowym na podstawie Konwencji o Patencie Europejskim z 5 października 1973 r. Jak wcześniej wspomniałam – zgodnie z polskim prawem wynalazki polskie powinny być w pierwszej kolejności zgłaszane do polskiego Urzędu Patentowego. Później, w ciągu 12 miesięcy, zgłoszenie może być dokonane w Europejskim Urzędzie Patentowym ze wskazaniem, w jakich krajach ma być udzielona ochrona. Udzielenie patentu europejskiego skutkuje przyznaniem takiego samego poziomu ochrony jak w przypadku patentu polskiego. Podobnie patenty europejskie mogą być objęte ochroną w Polsce w razie wybrania Polski jako kraju ochrony.

W przypadku konieczności uzyskania ochrony także w krajach pozaeuropejskich możliwość taką daje Układ o Współpracy Patentowej (Patent Cooperation Treaty – PTC) z 19 czerwca 1970 r., którego Polska jest stroną. W oparciu o procedurę PTC zgłoszenie międzynarodowe jest składane do organu krajowego (w przypadku Polski do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej) ze wskazaniem żądanych krajów ochrony.

Szwecja i Polska są stronami wszystkich opisanych wyżej konwencji. Ochrona patentowa wynalazku szwedzkiego na terenie Polski może odbywać się w przypadku wybrania Polski jako kraju ochrony przy zgłoszeniu europejskim lub międzynarodowym. Wynalazek szwedzki może też być bezpośrednio zgłoszony do polskiego Urzędu Patentowego. W przypadku braku zgłoszenia wynalazku na płaszczyźnie krajowej, europejskiej lub międzynarodowej, ochrona patentowa nie będzie przysługiwać. Jednak zgłoszenie w polskim Urzędzie Patentowym wynalazku, który był już zarejestrowany w innym kraju i wygasł jego okres ochronny, wydaje się niemożliwe. Rejestracja w innym kraju niż kraj zgłoszenia jest możliwa tylko w 12-miesięcznym okresie pierwszeństwa. Po upływie tego okresu opis wynalazku jest publikowany i osoby trzecie mogą się z nim zapoznać. W ten sposób wynalazek traci atrybut nowości, który jest wymagany dla rejestracji. Wynalazek staje się częścią stanu techniki i jako taki nie może być już opatentowany, nawet po upływie okresu patentowanego i nawet w innym kraju.