Spory powstałe między przedsiębiorcami rozstrzyga sąd gospodarczy

Procedura przed takim sądem jest bardziej obostrzona niż przed zwykłym sądem cywilnym. Strony muszą przedstawić wszystkie wnioski dowodowe już w pozwie lub w odpowiedzi na pozew. W toku postępowania strony nie mogą występować z nowymi roszczeniami.

Przedsiębiorca może dochodzić roszczeń od drugiego przedsiębiorcy tylko przed sądem gospodarczym. Również w takim postępowaniu załatwiane są apelacje, zażalenia oraz pisma dotyczące kasacji czy wznowienia postępowania wnoszone w sprawach gospodarczych. Sądy gospodarcze działają w ramach sądów powszechnych: rejonowych (w miastach, które są siedzibą województw) i okręgowych, jako ich wydziały.

Sądy gospodarcze rozpoznają roszczenia przedsiębiorców wynikające ze stosunków cywilnych. Obie strony, czyli powód i pozwany, muszą być przedsiębiorcami, a toczący się między nimi spór powinien dotyczyć prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Mogą to być również sprawy związane z odpowiedzialnością cywilnoprawną osób, które tworzyły spółkę akcyjną lub z ograniczoną odpowiedzialnością, brały udział w podwyższaniu jej kapitału zakładowego, w badaniu sprawozdania finansowego spółki, a także toczące się przeciwko członkom zarządu, rady nadzorczej, likwidatorom.

Przed sądem gospodarczym mogą dochodzić roszczeń m.in. wierzyciele spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od członków zarządu tej spółki, którzy umyślnie lub przez niedbalstwo złożyli fałszywe oświadczenia co do wkładów na pokrycie kapitału zakładowego, jakie zostały dołączone do zgłoszenia spółki - gdy np. oświadczyli, że wszyscy wspólnicy w całości wnieśli wkłady na pokrycie kapitału zakładowego albo w całości wnieśli wkłady na podwyższony kapitał zakładowy, a nie było to prawdą.

Sądy gospodarcze rozstrzygają też sprawy między syndykiem masy upadłości a innym przedsiębiorcą. Na potrzeby procedury gospodarczej w tych przypadkach syndyk traktowany jest tak jak przedsiębiorca.

Procedura przed sądem gospodarczym jest bardziej obostrzona niż przed zwykłym sądem cywilnym. Na przykład w toku postępowania strony nie mogą występować z nowymi roszczeniami zamiast dotychczasowych lub obok dotychczasowych. Nie jest dopuszczalne zawieszanie postępowania, na przykład: z powodu bierności stron lub na ich zgodny wniosek.

Aby wszcząć postępowanie w sprawie gospodarczej, powód powinien wnieść pozew. Może go napisać sam albo skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W pozwie trzeba podać wszystkie twierdzenia oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Natomiast na twierdzenia i dowody niewskazane w pozwie przedsiębiorca może powołać się później tylko wówczas, gdy wykaże, że zrobienie tego w pozwie nie było możliwe albo potrzeba podania ich wynikła później. Jeżeli powód nie wywiąże się z obowiązku wskazania w odpowiednim terminie wszystkich dowodów i twierdzeń, a także nie udowodni, że nie mógł tego zrobić wcześniej bądź że nie było takiej potrzeby, to wówczas nie będzie mógł się na nie powołać do końca postępowania. Te wszystkie później wskazane twierdzenia strony wraz z dowodami na ich poparcie sąd uważa za spóźnione i pomija je. Twierdzenia traktuje tak, jak gdyby nie zostały zgłoszone, a spóźnione zarzuty i dowody oddala bez względu na ich znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Do pozwu powód powinien też dołączyć dowody na to, że przed wniesieniem go wyczerpał dostępne możliwości ugodowego załatwienia sporu. Są to: odpis reklamacji lub wezwania do dobrowolnego spełnienia żądania wraz z dowodem doręczenia albo wysłania go pozwanemu przesyłką poleconą oraz odpisy pism świadczących o próbie wyjaśnienia spornych kwestii w drodze rokowań.

W sprawach gospodarczych pozwany ma obowiązek wnieść odpowiedź na pozew w ciągu dwóch tygodni od otrzymania go. Taki obowiązek ciąży na pozwanych w tych sprawach, w których sąd nie wydał nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym albo upominawczym na posiedzeniu niejawnym. Gdyby zaś pozwany wniósł odpowiedź na pozew po upływie dwóch tygodni, to wówczas sąd ją zwróci.

W odpowiedzi na pozew przedsiębiorca musi podać wszystkie twierdzenia, zarzuty oraz dowody na ich poparcie pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania. Powołać je później może tylko wówczas, gdy wykaże, że nie mógł tego zrobić w odpowiedzi na pozew albo że potrzeba powołania ich wynikła później. Jednak w tym przypadku na wskazanie tych dalszych twierdzeń i dowodów na ich poparcie obowiązuje go termin dwutygodniowy, licząc od dnia, w którym powołanie to stało się możliwe lub powstała taka potrzeba. Musi on udowodnić, że termin został zachowany. Natomiast po jego upływie przedsiębiorca straci możliwość dalszego powoływania się na nie.

Wniesienie odpowiedzi na pozew

Obowiązek wniesienia odpowiedzi na pozew ciąży na pozwanym bez względu na to, czy sam występuje w sprawie, czy reprezentuje go profesjonalny pełnomocnik.

Odpowiedź na pozew pozwany wnosi do sądu. Składa tam też odpis odpowiedzi na pozew przeznaczony dla powoda. Wyjątek od tej zasady ma miejsce wówczas, gdy strona jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa. Wtedy pozwany ma obowiązek doręczać odpisy pism procesowych z załącznikami bezpośrednio stronie przeciwnej. Natomiast do pisma, które wnosi bezpośrednio do sądu, musi dołączyć dowód doręczenia drugiej stronie odpisu pisma albo dowód wysłania go przesyłką poleconą. Pisma, do których nie zostały dołączone takie dowody doręczenia lub wysłania, sąd zwraca stronie bez wzywania do usunięcia tego braku.

Arkadiusz Jaraszek

arkadiusz.jaraszek@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 479¹ - 479²² ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).