Komandytariusz odpowie za długi swojego wspólnika

@RY1@i02/2011/207/i02.2011.207.21500020c.802.jpg@RY2@

Andrzej Sałamacha prawnik, aplikant radcowski w kancelarii WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr

Przy zakładaniu spółek komandytowych często pojawia się wątpliwość dotycząca odpowiedzialności, jaką za zobowiązania spółki powinien ponosić wspólnik przedsiębiorcy działającego już na własny rachunek. W przypadku zawarcia umowy spółki komandytowej z przedsiębiorcą, który już prowadzi przedsiębiorstwo, komandytariusz odpowiada także za zobowiązania powstałe przy prowadzeniu tego przedsiębiorstwa, które istnieją w chwili wpisu spółki do rejestru (zob. art. 116 kodeksu spółek handlowych). Przepis ten bezwzględnie obowiązuje, co oznacza, że w żaden sposób nie może on zostać zmodyfikowany, np. na drodze postanowień zapisanych w umowie spółki (umowa spółki komandytowej powinna przede wszystkim określać przedmiot jej działalności, czas trwania spółki - jeżeli wspólnicy decydują się na oznaczenie go, wkłady wnoszone przez każdego wspólnika i ich wartość, a także oznaczenie kwotowe zakresu odpowiedzialności każdego komandytariusza wobec wierzycieli, czyli tzw. sumę komandytową).

Zasada odpowiedzialności komandytariusza za zobowiązania przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólnika znajduje zastosowanie jedynie w przypadku zawiązania nowej spółki. Przepisy k.s.h. rozszerzają odpowiedzialność komandytariusza również na długi przedsiębiorcy, które powstały uprzednio, w związku z prowadzeniem przez niego przedsiębiorstwa, a więc przed powstaniem spółki komandytowej. Komentatorzy k.s.h. zgodnie twierdzą, że powyższy przepis nie modyfikuje jednak ogólnej zasady ograniczenia odpowiedzialności komandytariusza do wysokości sumy komandytowej.

Trudno jest w świetle przepisów k.s.h. precyzyjnie określić charakter przedsiębiorcy uczestnictwa w spółce komandytowej. Wśród komentatorów dominuje pogląd, zgodnie z którym przedsiębiorca przystępujący do spółki powinien mieć w niej status komplementariusza, tj. odpowiadać bez ograniczeń całym swoim majątkiem za jej zobowiązania. Według odmiennej opinii przedsiębiorca może zostać komandytariuszem. Przemawia za tym zarówno wykładnia literalna, jak i systemowa przepisu art. 116 k.s.h. Wspomniany przepis nic nie mówi o wkładzie do spółki komandytowej w postaci przedsiębiorstwa.

Jest sporne, czy w przypadku wniesienia do spółki wkładu w postaci przedsiębiorstwa znajdzie zastosowanie art. 55⁴ kodeksu cywilnego, który traktuje o ograniczeniu odpowiedzialności nabywcy za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, do jego wartości. W konsekwencji, jeżeli przedsiębiorca przyjmuje w spółce status komplementariusza, to odpowiada za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Jeżeli jednak przyjmie on status komandytariusza i nie wnosi do spółki przedsiębiorstwa jako wkładu, odpowiada całym swoim majątkiem, ale tylko do wysokości sumy komandytowej. Odpowiedzialność komplementariusza ma charakter subsydiarny, co oznacza, że wierzyciel może prowadzić egzekucję z jego majątku, dopiero gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Ponadto odpowiedzialność komplementariusza jest solidarna z pozostałymi wspólnikami (komplementariuszami i komandytariuszami) i ze spółką. Oznacza to, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich wspólników i spółki łącznie, od kilku z tych podmiotów lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych.

POL