Umorzenie udziałów

Istnieją dwa sposoby umorzenia udziałów: dobrowolne i przymusowe. W tym pierwszym przypadku na umorzeniem udziałów wymagana jest zgoda zainteresowanego wspólnika. W obu przypadkach umorzenie jest dopuszczalne po wpisie spółki do rejestru przedsiębiorców i tylko gdy umowa spółki tak stanowi. Umorzenie udziałów może być sfinansowane z czystego zysku spółki lub na skutek obniżenia kapitału zakładowego. Przy czym umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego.

Kolejnym warunkiem umorzenia udziałów jest podjęcie przez zgromadzenie wspólników stosownej uchwały. Powinna ona określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział (umorzenie może też nastąpić bez wynagrodzenia, pod warunkiem że wspólnik wyrazi na to zgodę). Na skutek podjęcia przez zgromadzenie wspólników uchwały o umorzeniu udziałów pomiędzy wspólnikiem a spółką zawierana jest umowa. Na jej mocy spółka nabywa własne udziały w celu dokonania ich umorzenia, a dotychczasowy wspólnik traci członkostwo w spółce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 7 lutego 2008 r. uznał, że umorzenie dobrowolne udziałów w rozumieniu kodeksu spółek handlowych nie jest w istocie w ogóle umorzeniem, lecz nabyciem udziału przez spółkę w drodze umowy sprzedaży. W przypadku zawarcia umowy sprzedaży, chociażby dotyczyła ona nabycia udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w celu umorzenia, strony umowy mogą w sposób dowolny umówić się co do sposobu zapłaty za nabyte udziały. Rozłożenie ceny na raty oraz odroczenie płatności w inny sposób nie może być więc traktowane jako uzyskanie przez spółkę przychodu, który mógłby spowodować powstanie dochodu (I SA/Łd 1226/07).

Umorzenie udziałów wymaga ponadto przygotowania przez zarząd spółki nowej listy wspólników i zgłoszenia zmian w ciągu 7 dni do rejestru przedsiębiorców KRS.

Teresa Siudem

Artykuł 199 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).