Jak przeprowadzić zgromadzenie wspólników spółki z o.o.

Prawo do zwołania - zarówno zwyczajnego, jak i nadzwyczajnego - zgromadzenia wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ma przede wszystkim zarząd spółki. Ponadto subsydiarne prawo do zwołania zgromadzenia wspólników przysługuje radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej, a także innym osobom, którym umowa spółki przyznaje takie uprawnienie (art.235 k.s.h.). Subsydiarność polega na tym, że zarówno rada nadzorcza, komisja rewizyjna, jak i osoby trzecie mają prawo zwołania zgromadzenia w spółce z o.o., jeżeli zarząd nie zwoła go w odpowiednim terminie.

Generalną zasadą w spółce z o.o. jest zwoływanie zgromadzenia wspólników przez zarząd (art. 235 par. 1 k.s.h.). Z przepisów k.s.h. nie wynika wprost, czy do prawidłowego zwołania takiego zgromadzenia potrzebne jest podjęcie uprzednio uchwały zarządu w tym względzie, a także czy zgromadzenie mogą zwołać członkowie zarządu działający zgodnie z zasadami reprezentacji, czy może to zrobić każdy członek zarządu osobno.

W praktyce pytania te rodzą liczne wątpliwości. W sytuacji zwołania zgromadzenia wspólników przez zarząd mamy do czynienia z niczym innym jak z oświadczeniem woli wobec osób trzecich w stosunku do spółki, w związku z czym zgromadzenie powinno być zwołane zgodnie z zasadami reprezentacji spółki. Zaproszenia na zgromadzenie muszą być więc podpisane przez członków zarządu zgodnie z zasadami reprezentacji obowiązującymi w spółce. Nie jest natomiast konieczne - w mojej ocenie - uprzednie podjęcie uchwały zarządu w tym zakresie.

Nawet wadliwe zwołanie zgromadzenia wspólników - jeśli wadliwość ta polegałaby np. wyłącznie na braku stosownej uchwały zarządu w zakresie zwołania zgromadzenia, nie będzie automatycznie prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwał podjętych na tak zwołanym zgromadzeniu. Uchybienia formalne (np. przy zwoływaniu zgromadzenia) niemające wpływu na treść podjętych uchwał nie powinny uzasadniać wniosku o nieważności uchwał, gdyż wówczas sama uchwała nie jest sprzeczna z ustawą, a uchybienie formalne pozostaje bez związku z jej treścią.

Zgodnie z art.235 par. 2 k.s.h. również rada nadzorcza, jak i komisja rewizyjna mają prawo zwołania - zarówno zwyczajnego, jak i nadzwyczajnego - zgromadzenia wspólników.

Prawo to powyższe organy mogą realizować jedynie w następujących przypadkach:

● zwyczajnego zgromadzenia - jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie określonym w przepisach kodeksu spółek handlowych lub umowie spółki,

● nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników, jeżeli zwołanie go uznają za wskazane, a zarząd nie zwoła zgromadzenia wspólników w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia odpowiedniego żądania przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną.

W praktyce przy wykładni art. 235 par. 2 k.s.h. niekiedy powstaje pewien problem z określeniem, kiedy w istocie rada nadzorcza lub komisja rewizyjna mają prawo zwołania zwyczajnego zgromadzenia wspólników. Wbrew treści art. 235 par. 2 k.s.h. - przepisy kodeksu spółek handlowych nie wskazują, w jakim terminie zarząd ma zwołać zgromadzenie zwyczajne. Przepis art. 231 par. 1 k.s.h. wskazuje jedynie, w jakim terminie maksymalnym zgromadzenie powinno się odbyć (tj. w terminie sześciu miesięcy po upływie każdego roku obrotowego).

W takim wypadku nie pozostaje więc nic innego, jak przyjąć, iż rada nadzorcza (komisja rewizyjna) uzyskuje uprawnienie do zwołania zgromadzenia zwyczajnego dopiero wtedy, gdy zarząd spóźnia się z rozesłaniem zaproszeń tak dalece, że nie będzie już możliwe odbycie zgromadzenia w ciągu sześciu miesięcy po zakończeniu roku obrotowego. W świetle powyższego zawsze zatem, gdy zgromadzenie zwyczajne zostanie zwołane w trybie art. 235 par. 2 k.s.h., tj. przez radę nadzorczą lub komisję rewizyjną, dojdzie do uchybienia przepisowi art. 231 par. 1 k.s.h.

Natomiast zwołanie zgromadzenia nadzwyczajnego przez radę nadzorczą bądź komisję rewizyjną jest możliwe zawsze, gdy organy te uznają, że zachodzi taka potrzeba, a zarząd sam nie zwoła zgromadzenia pomimo upływu dwóch tygodni od daty, kiedy rada nadzorcza (komisja rewizyjna) wystąpiła do zarządu z żądaniem zwołania zgromadzenia. Tryb ten w praktyce należy stosować także wówczas, gdy zarząd próbuje odsunąć w czasie datę zgromadzenia, zwołując zgromadzenie z porządkiem obrad postulowanym przez radę nadzorczą (komisję rewizyjną) w odległym terminie.

Uprawnienie do zwołania zgromadzenia wspólników umowa spółki może przyznać innym osobom (art.235 par. 3 k.s.h.), także spoza spółki. W każdym przypadku upoważniona umownie osoba ma prawo subsydiarnego zwołania zgromadzenia tak jak rada nadzorcza bądź komisja rewizyjna, musi więc najpierw wystąpić do zarządu o zwołanie zgromadzenia, a dopiero po bezskutecznym upływie terminu dwutygodniowego może sama zwołać zgromadzenie.

W świetle powyższego zapisu pojawia się pytanie, czy zgromadzenie wspólników może się samo zwołać. Należy na nie odpowiedzieć negatywnie. Umowa spółki nie może upoważniać zgromadzenia wspólników do samozwoływania się, gdyż zgromadzenie nie jest osobą, o której mowa w art. 235 par. 3 k.s.h.

Kodeks spółek handlowych (w art. 236 par. 1 k.s.h.) przyznaje również uprawnienie do żądania zwołania - lecz tylko nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników - wspólnikowi lub wspólnikom reprezentującym co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego. Taki wspólnik bądź wspólnicy mają także prawo umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego zgromadzenia wspólników - w tym wypadku chodzi już zarówno o zgromadzenie zwyczajne, jak i nadzwyczajne. Powyższe żądanie winno być złożone zarządowi najpóźniej na miesiąc przed proponowanym terminem zgromadzenia wspólników. Warto także podkreślić, iż umowa spółki może przyznać takie uprawnienia wspólnikom reprezentującym mniej niż jedną dziesiątą kapitału zakładowego.

Powyższy przepis jest nieprecyzyjny. Brak w nim bowiem wyraźnego wskazania, że wspólnik domagający się zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia jest obowiązany przedstawić także żądany porządek obrad.

Upoważnienie do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników w określonych przypadkach przysługuje - na mocy art. 237 par. 1 k.s.h. - sądowi rejestrowemu. Jeżeli w terminie dwóch tygodni od dnia przedstawienia żądania zarządowi nadzwyczajne zgromadzenie wspólników nie zostanie zwołane, sąd rejestrowy może, po wezwaniu zarządu do złożenia oświadczenia, upoważnić do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników występujących z tym żądaniem. Sąd wyznacza przewodniczącego tego zgromadzenia.

Należy zauważyć, że powyższy tryb nie sankcjonuje odmowy umieszczenia określonej sprawy w porządku obrad najbliższego zgromadzenia. Jeżeli zarząd nie umieścił żądanej sprawy w porządku obrad najbliższego zgromadzenia, wówczas wspólnik nie może zwrócić się do sądu rejestrowego, aby ten upoważnił go do samodzielnego umieszczenia tej sprawy w porządku obrad. Jest to zresztą zrozumiałe, gdyż ewentualne postanowienie sądu nie miałoby znaczenia, skoro zgromadzenie (bez żądanego punktu porządku obrad) zostało zwołane i najpewniej już się odbyło, zanim sąd zdążył wydać postanowienie. W takim wypadku wspólnik, który spotkał się z odmową zarządu, powinien domagać się zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia z porządkiem obrad obejmującym postulowane przez niego punkty, a jeżeli znowu spotka się z odmową bądź bezczynnością zarządu, powinien wystąpić do sądu w trybie art. 237 k.s.h.

Postanowienie sądu nie oznacza zwołania zgromadzenia (sąd nie zwołuje zgromadzenia), a jedynie stanowi upoważnienie dla wspólnika (wspólników) do jego zwołania. Postanowienie takie może być wykorzystane przez wspólnika tylko raz - niedopuszczalny byłby wniosek, że upoważniony przez sąd wspólnik może zwoływać określone zgromadzenie wielokrotnie. Brak natomiast wymagań co do terminu, w którym wspólnik musi skorzystać z sądowego upoważnienia. Może on więc wykorzystać sądowe upoważnienie w dowolnym momencie.

Zgromadzenie wspólników w spółce z o.o. zwołuje się za pomocą listów poleconych lub przesyłek nadanych pocztą kurierską, wysłanych co najmniej dwa tygodnie przed terminem zgromadzenia wspólników. Zamiast listu poleconego lub przesyłki nadanej pocztą kurierską zawiadomienie może być wysłane wspólnikowi pocztą elektroniczną, jeżeli uprzednio wyraził na to pisemną zgodę, podając adres, na który zawiadomienie powinno być wysłane (art. 238 par. 1 k.s.h.).

W praktyce niejednokrotnie wątpliwości budzi sposób zawiadomienia w formie elektronicznej. Przede wszystkim, jak wynika wprost z przepisu art. 238 par. 1 k.s.h., na taką formę zaproszenia wspólnik musi wyrazić zgodę na piśmie. Ponadto ważny jest moment doręczenia zaproszenia w tej formie. Przyjąć należy, że przesyłka e-mail jest wysłana wtedy, gdy została umieszczona na serwerze pocztowym odbiorcy (a nie nadawcy) tak, że mógł on tę przesyłkę odebrać (ściągnąć ją ze swojego serwera). Odbiorca nie ma bowiem możliwości odbioru poczty e-mail bezpośrednio z serwera nadawcy. Jeżeli więc przesyłka utknęła na serwerze nadawczym albo z innych przyczyn nie dotarła do serwera pocztowego odbiorcy bądź jeśli spółka otrzymuje komunikat o niemożliwości doręczenia przesyłki e-mail na konto poczty elektronicznej odbiorcy umieszczone na serwerze odbiorczym, nie dochodzi do skutecznego wysłania zawiadomienia.

Jednak pamiętać należy, że spółka ma tylko prawo, a nie obowiązek wysyłać zawiadomienie o zgromadzeniu pocztą elektroniczną. Jeżeli więc wspólnik wyraził na to zgodę i podał adres poczty elektronicznej, spółka i tak może mu wysłać tradycyjną przesyłkę (papierową). Do korzystania z poczty elektronicznej przy wysyłaniu zawiadomień o zwołaniu zgromadzenia należy podchodzić z dużą ostrożnością. Może to być bowiem pole do nadużyć. Wspólnik może usunąć ze swojego komputera dowód nadejścia przesyłki e-mail bądź też wręcz usunąć w sposób trwały przesyłkę z serwera pocztowego (serwer odbiorcy) i żądać unieważnienia uchwał zgromadzenia, twierdząc, że w ogóle go nie powiadomiono o zgromadzeniu, obrona zaś spółki pokazującej sądowi wydruk komunikatu, z którego wynika, że przesyłkę nadano, będzie mogła zostać podważona, gdyż brak komunikatu zwrotnego w programie pocztowym nadawcy o niepowodzeniu emisji elektronicznej nie świadczy z całą pewnością o tym, że do prawidłowej emisji doszło.

W zaproszeniu na zgromadzenie należy oznaczyć dzień, godzinę i miejsce zgromadzenia wspólników oraz szczegółowy porządek obrad. W przypadku zamierzonej zmiany umowy spółki należy wskazać istotne elementy treści proponowanych zmian (art. 238 par. 1 k.s.h.).

Jak wynika z powyższego przepisu zaproszenie ma wskazywać szczegółowy porządek obrad. Niedopuszczalne jest więc ogólnikowe określenie porządku obrad, tym bardziej że w sprawach nieobjętych porządkiem obrad co do zasady nie można podjąć uchwał. Jednakże punkt porządku obrad może być ujęty w taki sposób, aby było wiadomo z jego treści, co będzie przedmiotem obrad.

W odróżnieniu od wymagań dotyczących ogłoszenia (zawiadomienia) o walnym zgromadzeniu akcjonariuszy (art. 402 par. 2 k.s.h.) w spółce akcyjnej, zaproszenie na zgromadzenie wspólników nie musi wskazywać na dotychczasową treść zapisów umowy spółki, które mają być zmienione wraz z treścią projektowanych zmian, lecz wystarczające jest wskazanie istotnych elementów treści proponowanych zmian. Wynika z tego, że wystarczające jest opisowe wskazanie na projektowane zmiany, bez konieczności zamieszczania w zaproszeniu konkretnego proponowanego zapisu.

Przepisy Kodeksu spółek handlowych o spółce z o.o. przewidują trzy tryby podejmowania uchwał wspólników:

● w drodze pisemnego głosowania (art. 227 par. 2 k.s.h.),

● w trybie zgromadzenia zwołanego formalnie (art. 238 k.s.h.) oraz

● w trybie zgromadzenia bez formalnego zwołania (art. 240 k.s.h.).

Generalną zasadą wynikającą z treści art. 27 par. 1 k.s.h. jest podejmowanie uchwał na zgromadzeniu wspólników. Natomiast bez odbycia zgromadzenia wspólników mogą być powzięte uchwały, jeżeli wszyscy wspólnicy wyrażą na piśmie zgodę na postanowienie, które ma być powzięte albo głosowanie pisemne.

Niezwykle istotne jest to, że zgromadzenie wspólników może podjąć tylko taką uchwałę, która była objęta porządkiem obrad. W sprawach zaś nieobjętych porządkiem obrad nie można powziąć uchwały, chyba że cały kapitał zakładowy jest reprezentowany na zgromadzeniu, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego powzięcia uchwały (art. 239 par. 1 k.s.h.).

Wyjątkiem od powyższej zasady są natomiast wnioski o charakterze porządkowym. Wniosek o zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników oraz wnioski o charakterze porządkowym mogą być uchwalone, mimo że nie były umieszczone w porządku obrad.

Zgodnie z treścią art. 240 k.s.h. uchwały można powziąć pomimo braku formalnego zwołania zgromadzenia wspólników, jeżeli cały kapitał zakładowy jest reprezentowany, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad. Powyższy przepis stwarza wygodne uproszczenie dla spółek o małej liczbie wspólników czy spółek rodzinnych, gdzie zawiadamianie się o zgromadzeniu byłoby sztuczne. Warunkiem zdolności do podejmowania uchwał przez zgromadzenie, które odbywa się bez formalnego zwołania, jest brak sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub poszczególnych punktów porządku obrad. Jeżeli został zgłoszony chociażby jeden sprzeciw dotyczący odbycia zgromadzenia, traci ono zdolność do podejmowania uchwał. Natomiast sprzeciw zgłoszony tylko do poszczególnej sprawy oznacza, że ta sprawa nie może być głosowana, a pozostałe objęte porządkiem obrad mogą. Artykuł 240 nie rozstrzyga wprost jednej ważnej kwestii, a mianowicie, kiedy ma być zgłoszony sprzeciw co do odbycia zgromadzenia albo umieszczenia określonych spraw w porządku obrad. Wspólnik traci prawo do oprotestowania zgromadzenia, jeżeli nie sprzeciwił się obradom niezwłocznie po ich otwarciu, a przed przejściem do realizacji porządku obrad.

W spółce z o.o. zasadą jest brak wymagania kworum dla ważności zgromadzenia wspólników. Zgodnie z treścią art. 241 k.s.h. jeżeli przepisy k.s.h. lub umowa spółki nie stanowią inaczej, zgromadzenie wspólników jest ważne bez względu na liczbę reprezentowanych na nim udziałów.

W niektórych przypadkach przepisy k.s.h. wprowadzają jednak wymóg kworum w celu podjęcia poszczególnych uchwał. Przykładowo, pełnej reprezentacji kapitału zakładowego (100 proc. kworum) wymaga podjęcie uchwały nieprzewidzianej w porządku obrad (art. 239 par. 1 k.s.h.) albo zapobiegającej rozwiązaniu spółki (art. 273 k.s.h.). Reprezentacji co najmniej połowy kapitału zakładowego i większości kwalifikowanej trzech czwartych głosów wymaga m.in. podjęcie uchwały o połączeniu spółek (art. 506 par. 1 k.s.h.) albo uchwały o przekształceniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w akcyjną lub odwrotnie (art. 577 par. 1 pkt 1 k.s.h.).

Wymaganie kworum może także wynikać z umowy spółki. Umowa spółki nie może natomiast łagodzić wymagania kworum, jeśli wynika ono z bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy. Umowa spółki może także w sposób szczególny uprzywilejowywać określone udziały albo osobę wspólnika, stanowiąc, że bez reprezentacji na zgromadzeniu tych udziałów albo bez obecności danego wspólnika nie można ważnie odbyć zgromadzenia czy też podjąć konkretnych uchwał.

Warto zaznaczyć, że w art. 241 k.s.h. posłużono się pojęciem ważności zgromadzenia, nie zaś ważności podejmowanych uchwał. Uchybienie wymaganiom kworum - wszystko jedno, czy wynikającym z ustawy czy z umowy spółki - prowadzi więc do niemożności podjęcia uchwały. Taka uchwała jest non existens, nie można więc żądać stwierdzenia jej nieważności albo uchylenia w trybie art. 249 k.s.h. i n. Można natomiast żądać ustalenia w trybie art. 189 kodeksu postępowania cywilnego, że uchwała nie została podjęta (że nie istnieje stosunek prawny objęty taką niepodjętą uchwałą).

Zasadą wynikającą z przepisów k.s.h. jest zakaz głosowania przez wspólnika we własnej sprawie. Wspólnik nie może ani osobiście, ani przez pełnomocnika, ani jako pełnomocnik innej osoby głosować przy powzięciu uchwał dotyczących jego odpowiedzialności wobec spółki z jakiegokolwiek tytułu, w tym udzielenia absolutorium, zwolnienia z zobowiązania wobec spółki oraz sporu między nim a spółką (art. 244 k.s.h.).

Uchwałą dotyczącą odpowiedzialności wspólnika wobec spółki jest przede wszystkim uchwała przewidziana w art. 228 pkt 2 k.s.h. (gdy wspólnik sprawował zarząd bądź nadzór albo wyrządził szkodę przy zawiązaniu spółki), a także uchwała w przedmiocie absolutorium. Może to być także uchwała w sprawie odpowiedzialności z innych tytułów (np. odpowiedzialność kontraktowa wspólnika wobec spółki, gdy jest on dostawcą spółki lub jej kooperantem), ale tylko wtedy, gdy w myśl postanowień umowy spółki decydowanie w takiej sprawie należy w ogóle do kompetencji zgromadzenia.

Sprawą związaną ze zwolnieniem wspólnika ze zobowiązania wobec spółki jest w szczególności podjęcie decyzji o zwolnieniu z długu (art. 508 kodeksu cywilnego) albo o nowacji (art. 506 k.c.), a także o zawarciu porozumienia kompensacyjnego (potrącenie umowne, którego nie należy mylić z potrąceniem ustawowym, dokonywanym w drodze jednostronnego oświadczenia woli). We wszystkich tych sprawach wspólnik, którego zobowiązania wobec spółki dotyczy decyzja, jest wyłączony z głosowania. Omawiany przepis ma jednak zastosowanie tylko wtedy, gdy z mocy postanowień umowy spółki wynika, że dana sprawa wymaga uchwały zgromadzenia.

Sprawa związana ze sporem między wspólnikiem a spółką może dotyczyć dochodzenia roszczeń przeciwko wspólnikowi w jakimkolwiek postępowaniu - czy to przed sądem powszechnym czy polubownym (arbitrażem) - a także sytuacji, gdy wspólnik dochodzi roszczeń od spółki. Mogą to być również sprawy sporne o innym charakterze (np. spór o ustanowienie służebności drogi koniecznej dla spółki na nieruchomości wspólnika, sprawy administracyjne spółki z udziałem wspólnika, gdy interesy stron są sprzeczne). W zakresie ustawowych kompetencji zgromadzenia może tu chodzić wyłącznie o uchwałę w sprawie ustanowienia pełnomocnika spółki (art. 210 par. 1 k.s.h.) albo o uchwałę podejmowaną w sprawie dotyczącej sporu co do roszczeń, o których mowa w art. 228 pkt 2 k.s.h. (np. podjęcie uchwały wyrażającej zgodę na zawarcie w toku sporu ugody sądowej).

Uchwały na zgromadzeniu wspólników zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że przepisy lub umowa spółki stanowią inaczej (art.245 k.s.h.). Uchwała jest podjęta bezwzględną większością głosów, jeżeli głosów za jest więcej niż suma głosów przeciw i wstrzymujących się. Umowa spółki może jednak przewidywać, że określone uchwały podejmuje się zwykłą większością głosów (więcej głosów za niż przeciw, głosów wstrzymujących się nie dolicza się do głosów przeciw). Umowa spółki nie może przewidywać zwykłej czy nawet bezwzględnej większości głosów tam, gdzie ustawa wymaga większości kwalifikowanej.

Umowa spółki może także zaostrzyć wymagania co do większości głosów tam, gdzie ustawa już przewiduje większość kwalifikowaną, np. w miejsce większości trzech czwartych głosów wprowadzić wymaganie czterech piątych głosów albo nawet wymaganie jednomyślności. W razie gdy nie zostały spełnione ustawowe bądź umowne wymagania co do większości głosów, uchwała nie zostaje podjęta. W takim przypadku jest ona non existens, nie przysługuje więc powództwo o stwierdzenie nieważności takiej uchwały, ale powództwo o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego mającego z niej wynikać.

W art. 246 par. 1 k.s.h. zostały enumeratywnie wyliczone najistotniejsze dla spółki sprawy, w stosunku do których uchwały zapadają kwalifikowaną większością dwóch trzecich albo trzech czwartych głosów, przy czym umowa spółki może wymagania te jeszcze bardziej zaostrzyć (do jednomyślności włącznie).

W praktyce wątpliwości może budzić odróżnienie zmiany umowy spółki w zakresie nieistotnej zmiany przedmiotu działalności spółki (większość dwóch trzecich głosów) od takiej zmiany umowy spółki, która stanowi istotną zmianę przedmiotu działalności (większość trzech czwartych głosów).

Uchwały dotyczące zmiany umowy spółki, rozwiązania spółki lub zbycia przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części zapadają większością dwóch trzecich głosów. Uchwała dotycząca istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki wymaga większości trzech czwartych głosów. Umowa spółki może ustanowić surowsze warunki powzięcia tych uchwał (art. 246 par. 1 k.s.h.).

Uchwała dotycząca zmiany umowy spółki, zwiększająca świadczenia wspólników lub uszczuplająca prawa udziałowe bądź prawa przyznane osobiście poszczególnym wspólnikom, wymaga zgody wszystkich wspólników, których dotyczy (art. 246 par. 3 k.s.h.)

Zwiększeniem świadczeń wspólników będzie nałożenie na nich nowych powtarzających się świadczeń niepieniężnych (art. 176 par.1 k.s.h.), nałożenie innych obowiązków niż wniesienie wkładu na pokrycie udziałów (art. 159 k.s.h.), wprowadzenie do umowy spółki zapisu umożliwiającego nałożenie dopłat (art. 177 k.s.h.). Uszczuplenie praw przyznanych osobiście dotyczy tylko praw, które w umowie spółki łączą się z osobą danego wspólnika (wspólników).

Regułą jest jawność głosowania (art. 247 par. 1 k.s.h.) Tajne głosowanie zarządza się zaś przy wyborach oraz nad wnioskami o odwołanie członków organów spółki lub likwidatorów, o pociągnięcie ich do odpowiedzialności, jak również w sprawach osobowych. Poza tym należy zarządzić tajne głosowanie na żądanie choćby jednego ze wspólników obecnych lub reprezentowanych na zgromadzeniu wspólników. Zgromadzenie wspólników może powziąć uchwałę o uchyleniu tajności głosowania w sprawach dotyczących wyboru komisji powoływanej przez zgromadzenie wspólników.

Jeśli, zgodnie z art. 247 par. 2 k.s.h., obowiązywało wymaganie tajności głosowania, uchwała podjęta w głosowaniu jawnym jest nieważna.

Wymaganie tajności dotyczy wszystkich wyborów dokonywanych na zgromadzeniu, a nie tylko wyborów członków organów spółki, jak to się niekiedy błędnie w praktyce przyjmuje. W drodze głosowania tajnego powinien być także wybrany przewodniczący zgromadzenia oraz członkowie komisji powoływanych przez zgromadzenie.

Sprawami osobowymi są wszelkie sprawy dotyczące osoby - zarówno wspólnika, jak i członka organu spółki. Pojęcie to należy zatem rozumieć szeroko. Sprawą osobową będzie więc np. ustalenie wynagrodzenia członka zarządu, a także, jak się wydaje, przyznanie praw osobistych.

Uchwały zgromadzenia wspólników powinny być wpisane do księgi protokołów i podpisane przez obecnych lub co najmniej przez przewodniczącego i osobę sporządzającą protokół. Jeżeli protokół sporządza notariusz, zarząd wnosi wypis protokołu do księgi protokołów.

Warto jednak zaznaczyć, że brak wpisu uchwały do księgi protokołów nie prowadzi do jej nieważności. Poza przypadkami, w których konieczne jest zachowanie formy aktu notarialnego protokołu, gdzie niedochowanie tej formy utrwalenia uchwały prowadzi do nieważności uchwały (art. 73 par. 2 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h.), ważna jest także uchwała w ogóle nieutrwalona, tj. gdy wbrew obowiązkowi określonemu w art. 248 par. 1 k.s.h. nie została ona wpisana do księgi protokołów.

W protokole należy stwierdzić prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników i jego zdolność do powzięcia uchwał, wymienić powzięte uchwały, liczbę głosów oddanych za każdą uchwałą i zgłoszone sprzeciwy. Do protokołu należy dołączyć listę obecności z podpisami uczestników zgromadzenia wspólników. Dowody zwołania zgromadzenia wspólników zarząd powinien dołączyć do księgi protokołów.

Uchwały pisemne, powzięte zgodnie z art. 227 par. 2 k.s.h., do księgi protokołów wpisuje zarząd spółki z o.o. Wspólnicy zaś mogą przeglądać księgę protokołów, a także żądać wydania poświadczonych przez zarząd odpisów uchwał.

Przez wnioski o charakterze porządkowym należy rozumieć wyłącznie takie, które dotyczą sposobu rozpatrywania spraw objętych porządkiem obrad, sposobu głosowania i podejmowania uchwał, natomiast nie mają takiego charakteru wnioski o zmianę składu zarządu i rady nadzorczej (wyrok SN z 22 marca 2000 r., I CKN 450/98, LexPolonica nr 345261, OSNC 2000, nr 9, poz. 170). Wnioski porządkowe to po prostu wnioski formalne.

Prawo uczestnictwa w zgromadzeniu i wykonywania na nim prawa głosu nie ma charakteru osobistego. Wspólnicy mogą uczestniczyć w zgromadzeniu wspólników oraz wykonywać prawo głosu przez pełnomocników, jeżeli przepisy k.s.h. lub umowa spółki nie zawierają ograniczeń w tym zakresie (art. 243 par. 1 k.s.h.). Warto zaznaczyć, że ta sama osoba może być pełnomocnikiem kilku wspólników i wówczas może wykonywać odmiennie prawo głosu z poszczególnych pakietów udziałów.

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie pod rygorem nieważności i dołączone do księgi protokołów. Pełnomocnikiem na zgromadzeniu wspólników nie może być członek zarządu i pracownik.

Zgodnie z art. 242 par. 1 k.s.h. na każdy udział o równej wartości nominalnej przypada jeden głos, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, na każde 10 złotych wartości nominalnej udziału o nierównej wysokości przypada jeden głos. Z treści art. 174 par. 4 zd. 1 k.s.h. wynika, że na udział uprzywilejowany co do głosu mogą przypadać trzy głosy. Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu może dotyczyć tylko udziałów o równej wartości nominalnej (art. 174 par. 3 zd. 2).

@RY1@i02/2011/089/i02.2011.089.210.0004.001.jpg@RY2@

Sylwia Zarzycka, radca prawny, wspólnik Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna spółka komandytowa

Sylwia Zarzycka

radca prawny, wspólnik Casus Zarzycka & Wspólnicy Kancelaria Prawna spółka komandytowa

Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).