Faktor przejmuje wierzytelności tylko do ustalonego limitu

Faktoring jest tzw. umową nienazwaną czyli nie uregulowaną w kodeksie cywilnym. Dopuszczalność zawierania jej wynika z zasady swobody umów, która polega na tym, że strony mogą sformułować umowę wręcz w sposób dowolny według swojego uznania pod warunkiem, że treść jej i cel nie sprzeciwiają się na przykład unormowaniom zawartych w przepisach oraz zasadom współżycia społecznego. Taka sytuacja występuje przy umowie faktoringu, która łączy elementy różnych umów na przykład zlecenia i cesji wierzytelności. Faktor wykonuje jeszcze dodatkowe czynności, które nie wiążą się bezpośrednio z cesją wierzytelności.

Umowę faktoringu zawierają dwie strony:

● faktorant, którym jest przedsiębiorca wykonujący działalność w zakresie sprzedaży, dostawy towarów lub świadczenia usług.

● faktor, czyli wyspecjalizowana spółka factoringowa lub instytucja bankowa

Natomiast zainteresowany stroną umowy jest także dłużnik, mimo, że nie jest on jej stroną. Dłużnik jest odbiorcą towarów i usług i ciąży na nim obowiązek uiszczenia zależności za odebrany towar i usługi. Dłużnikiem może więc być każdy nabywca towaru lub świadczeniobiorca, na przykład firma produkcyjna, handlowa albo usługowa, która nabyła towary, albo skorzystała z usług. W stosunkach między dwoma firmami: sprzedawcą i nabywcą oraz firmą świadczącą usługi i korzystającą z tych usług, każdą z nich może występować jako wierzyciel, a zarazem jako dłużnik, ponieważ istnieją między nimi wzajemne powiązania.

Usługi faktoringowe świadczą wyspecjalizowane instytucje, najczęściej są to spółki z udziałem banków. Mogą to być również osoby fizyczne, które zajmują się działalnością faktoringową w sposób profesjonalny.

Faktoring spełnia kilka funkcji: finansowania działalności, administracyjną oraz gwarancyjną W ramach pierwszej funkcji faktor finansuje cykl rozliczeniowy transakcji. Aby zaliczkować należność, którą posiada musi zapłacić cenę kupna, pomniejszoną o procent, prowizje a nawet marżę, która stanowi zależność dla faktora za wykonywanie dodatkowych czynności.

Procedura finansowania jest następująca: faktor zatrzymuje część ceny kupna, aby mieć środki na pokrycie dodatkowych kosztów do czasu wykupienia wierzytelności przez dłużnika. Wypłacenie tylko części wartości należności ma na celu ograniczenie ryzyka.

Takie zamrożenie środków firmy na dłuższy czas nie jest jednak obojętne dla obrotu gospodarczego, ponieważ może spowodować trudności przy finansowaniu kolejnych cykli produkcji i zbytu towarów oraz surowców.

Aby uniknąć takich trudności w przyszłości faktor stara się uzyskać gotówkę na pokrycie przyszłych rozliczeń. Pieniądze na ten cel mogą pochodzić nawet z kredytu zaliczkowego. Faktorant musi jednak wyrazić zgodę na ten kredyt i podpisać umowę.

Faktor prowadzi obsługę wierzytelności w konkretnym przedsiębiorstwie. Oprócz nabywania ich może również świadczyć na rzecz przedsiębiorcy określone inne usługi na przykład księgowanie, rozliczanie transakcji bezgotówkowych, często wykonywanych w formie elektronicznej a także sporządzanie wyciągów z kont. i robienie zestawień obrotów. Przez to obniżają się koszty osobowe w firmie przedsiębiorcy i zwiększa się jego zysk, co z kolei wpływa na większą skuteczność zarządzania przedsiębiorstwem w sferze sprzedaży i produkcji.

Faktor może też kupować wierzytelności przedsiębiorstw z wyłączeniem prawa regresu wobec tego kto ją sprzedaje. Taka zasada obowiązuje bez względu na to jaka zasada obowiązuje przy egzekwowaniu gotówki od dłużnika..Dlatego w praktyce faktor musi zapłacić swojemu klientowi w uzgodnionych terminach kwoty przejętych wierzytelności. Natomiast faktorowi przysługuje prawo regresu tylko wówczas gdy kwota przejętych wierzytelności ulegnie zmniejszeniu na przykład z powodu zwrotu towaru lub uzasadnionej reklamacji usługobiorcy.

Dla poszczególnych dłużników faktor wyznacza limit i tylko do jego wysokości przejmuje wierzytelności.W ten sposób ogranicza swoje ryzyko. W dodatku nawet dokonując bezregresowego zakupu wierzytelności od razu za nią nie płaci, ponieważ rozlicza się w uzgodnionych terminach, albo dopiero wówczas gdy wpłynie gotówka od odbiorcy.

Zobowiązując się do zapłacenia klientowi w uzgodnionych terminach kwot przejętych wierzytelności faktor powinien w sposób właściwy ocenić zdolność dłużnika do zapłaty należności.

Małgorzata Piasecka Sobkiewicz