Jak się pożegnać z niechcianym wspólnikiem

Wspólnicy spółki z o.o. mogą zwrócić się do sądu, aby wyłączył wspólnika, ale tylko z ważnych przyczyn. Jakie mogą one być?

Muszą mieć charakter osobowy i z powodu trwałego sporu doprowadzić do przerwania więzi pomiędzy tym właśnie wspólnikiem a pozostałymi. Powinny być ważne, więc nie może to być tylko drobna sprzeczka między wspólnikami. Istotną przyczyną jest na przykład prowadzenie przez wspólnika działalności konkurencyjnej wobec spółki. Jednak sprecyzowanie, na czym ma polegać taka działalność, wywołuje wśród profesjonalnych pełnomocników spółek sporo wątpliwości, które rozstrzygają nawet sądy apelacyjne. Na przykład działalność gospodarcza w tej samej branży zostanie uznana za konkurencyjną dopiero wówczas, gdy wspólnik wykorzysta kontakty i informacje handlowe uzyskane w spółce na potrzeby własnej firmy. Takie stanowisko wyraził Sąd Apelacyjny w Poznaniu w swoim orzecznictwie.

Kiedy skłóceni wspólnicy powinni wystąpić do sądu?

Gdy sytuacja w spółce przekreśla szanse na bezkonfliktowe współdziałanie wszystkich udziałowców w dążeniach do zrealizowania wspólnych celów. Celem wyłączenia wspólnika jest przecież zażegnanie konfliktu, który paraliżuje prawidłowe funkcjonowanie spółki.

Z pozwem do sądu powinni wystąpić pozostali wspólnicy, gdy ich udziały stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. Umowa spółki może przyznać takie uprawnienia także mniejszej liczbie wspólników, gdy łącznie mają udziały większe niż połowa kapitału zakładowego. Inaczej będzie przy powództwie o wyłączenie wspólnika mniejszościowego - występujący o to udziałowcy nie muszą już dysponować większościowym kapitałem.

Co się stanie z udziałami wyłączonego wspólnika?

Zgodnie z art. 266 par. 3 kodeksu spółek handlowych przejmą je pozostali wspólnicy albo osoby trzecie. Cenę przejęcia ustali sąd z urzędu na podstawie rzeczywistej wartości w dniu doręczenia pozwu. Takie stanowisko zajmuje Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie. Wyrokując o wyłączeniu wspólnika, sąd wyznacza termin, w którym powinien otrzymać cenę za przejęcie wraz z odsetkami liczonymi od dnia doręczenia pozwu. Jeżeli do tego czasu kwota nie zostanie uiszczona lub złożona do depozytu sądowego, to wówczas wyłączenie stanie się bezskuteczne. Z kolei w razie zapłaty za udziały w terminie przyjmuje się, że wspólnik został wyłączony już od dnia doręczenia mu pozwu. Jednak czynności, w których brał udział już po tym dniu, są ważne.

@RY1@i02/2012/241/i02.2012.241.183001300.802.jpg@RY2@

dr Sebastian Koczur, adwokat z Kancelarii Adwokackiej dra Sebastiana Koczura

Rozmawiała Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz