Firmy audytorskie mają obowiązek dbać o jakość

Ministerstwo Finansów na swojej stronie internetowej www.mf.gov.pl zamieściło w maju sprawozdanie Komisji Nadzoru Audytowego (KNA) za 2011 r., w którym zawarto m.in. wyniki kontroli w podmiotach uprawnionych do rewizji finansowej niebadających jednostek zainteresowania publicznego. Na opublikowane wyniki uwagę powinny zwrócić szczególnie podmioty, które będą kontrolowane w tym roku.

Sporo nieprawidłowości

Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach kontrole we wspomnianych firmach audytorskich muszą być przeprowadzane co najmniej raz na sześć lat. I choć ich roczny plan jest publikowany na stronie www.kibr.org.pl, to okazuje się, że kontrolerzy i wizytatorzy z Krajowej Komisji Nadzoru (KKN) - organ samorządu biegłych rewidentów - nadal stwierdzają wiele nieprawidłowości i uchybień.

W ubiegłym roku dotyczyły one przede wszystkim braku lub nieterminowego wykonania przepisów dotyczących obowiązkowego ubezpieczenia od OC, nieprzekazywania sprawozdania z działalności podmiotu, braku rozliczenia opłaty z tytułu nadzoru oraz braku strony internetowej. Wykryto również nieprawidłowości w dokumentacji rewizyjnej. Kontrolerzy i wizytatorzy natrafili na niekompletne sprawozdania finansowe, niepoprawnie złożone oświadczenia kierownika jednostki, nieścisłości w opiniach i raportach biegłych, niedopracowane plany badań (pod kątem wyznaczenia poziomu istotności przeprowadzanego badania i oceny ryzyk).

W sprawdzonych firmach nie wdrożono systemu kontroli jakości, który określałby podstawowe zasady i procedury kontroli jakości badania i wykonywania innych usług poświadczających. Stwierdzono też brak zasad ustalania cen na usługi, nieprawidłowe wybory biegłych rewidentów.

Zasady i tryb przeprowadzania kontroli są uregulowane przepisami rozporządzenia w tym zakresie. Zgodnie z jego regulacjami o zakresie i terminie kontroli podmiot zawiadamiany jest pisemnie przez organ kontroli, czyli w omawianym przypadku Krajową Komisję Nadzoru. W przeprowadzanych czynnościach muszą uczestniczyć co najmniej dwie osoby po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia. Z przeprowadzonej kontroli - w terminie 30 dni od jej zakończenia - powinien zostać sporządzony protokół. Dokument przekazywany jest podmiotowi audytorskiemu, który na złożenie do niego zastrzeżeń ma 14 dni.

Opornym grozi kara

W zależności od wykrytych nieprawidłowości KKN może zalecić ich usunięcie, skierować wniosek do Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania wobec rewidenta lub złożyć wniosek o nałożenie kary do Krajowej Rady Biegłych Rewidentów. Może ona być pieniężna w wysokości nieprzekraczającej 10 proc. przychodu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym z wykonania czynności rewizji finansowej, jednak nie wyższa niż 250 tys. zł. Sankcją za stwierdzone nieprawidłowości jest też zawieszenie działalności rewizyjnej na okres od sześciu miesięcy do trzech lat, a nawet skreślenie z listy firm audytorskich. Istotną dolegliwością jest również podanie do publicznej wiadomości informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach i nałożonych karach.

Jakich żądań można się spodziewać

kontrolerzy i wizytatorzy mają prawo wglądu do wszystkich dokumentów, także tych, które są w systemie informatycznym. Ponadto są uprawnieni do sporządzania uwierzytelnionych kopii, odpisów lub wyciągów z dokumentów oraz zestawień i danych niezbędnych do przeprowadzenia kontroli. Mogą też żądać udzielania ustnych lub pisemnych wyjaśnień w terminie przez nich wyznaczonym.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 26, art. 27, art. 75 - 82 ustawy z 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. nr 77, poz. 649 z późn. zm.). Par. 4 - 8 rozporządzenia ministra finansów z 15 stycznia 2010 r. w sprawie kontroli wykonywania zawodu przez biegłych rewidentów i działalności podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych (Dz.U. nr 16, poz. 83).