O negocjacjach z potencjalnym klientem cicho sza

Praktycznie wszystkie informacje związane z wykonywaniem przez banki ustawowo przypisanych im obowiązków objęte są tajemnicą bankową. Zgodnie z art. 104 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.). nie tylko bank, ale również osoby w nim zatrudnione są obowiązane zachować tajemnicę bankową. To samo tyczy się podmiotów, za pośrednictwem których bank wykonuje czynności bankowe.

Tajemnica bankowa obejmuje wszystkie informacje dotyczące czynności bankowej, uzyskane w czasie negocjacji, w trakcie zawierania i realizacji umowy, na podstawie której bank tę czynność wykonuje. W doktrynie i orzecznictwie sądowym słusznie przyjmuje się, że objęcie przez ustawodawcę tajemnicą bankową "wszystkich informacji" oznacza, iż jej przedmiotowy zakres poddany został jak najszerszej interpretacji. W praktyce bowiem tajemnica bankowa powstaje w związku z każdą czynnością banku podejmowaną na rzecz swojego klienta, nawet tego potencjalnego.

Właściwe określenie przedmiotu tajemnicy bankowej związane jest z wykładnią kolejnego sformułowania użytego przez ustawodawcę, a wiążącego się z czynnościami bankowymi. Ich katalog zawarty jest w art. 5 prawa bankowego. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że czynności bankowe można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą są te czynności, które ze względu na swój charakter mogą być wykonywane tylko przez banki (m.in. prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów, emitowanie bankowych papierów wartościowych czy wydawanie instrumentu pieniądza elektronicznego). Do drugiej zaliczane są inne czynności, które mogą być wykonywane także przez pozostałych przedsiębiorców, ale wykonywane przez banki stają się czynnościami bankowymi (m.in. udzielanie pożyczek pieniężnych, wykonywanie operacji czekowych czy wekslowych, wydawanie kart płatniczych czy przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych).

W praktyce jednak nasuwa się kilka pytań dotyczących zakresu tajemnicy bankowej. Przykładowo czy obejmuje ona również informacje przekazywane do banku w związku z sondowaniem możliwości zaciągnięcia kredytu inwestycyjnego. W takiej sytuacji nie są bowiem prowadzone negocjacje w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale już w tym momencie do banku trafiają informacje dotyczące obrotu, transferu środków finansowych, dotychczas zaciągniętych zobowiązań czy zgromadzonego majątku np. przedsiębiorcy zainteresowanego otrzymaniem kredytu. Z uwagi na wrażliwy charakter tych informacji należy uznać, że pojęcie negocjacji powinno być interpretowane szeroko. W konsekwencji powinno ono obejmować wszelkie sytuacje, w których bank i potencjalny klient prowadzą rozmowy dotyczące ewentualnego zawarcia umowy kredytu. Podobnie do informacji związanych z tajemnicą bankową należy zaliczyć kwestie związane z zabezpieczeniami umów zawieranych przez banki. W tym kontekście oznacza to, że objęte nią będą także wiadomości dotyczące osób, które same nie są dłużnikami banku (nie są stroną umowy), jednak zabezpieczały jego wierzytelność wynikającą z czynności bankowej przykładowo na swoim majątku.

Obowiązek zachowania tajemnicy bankowej nie dotyczy przypadków określonych w art. 104 czy 105 prawa bankowego (z zachowaniem rygorów wynikających z tych przepisów). Chodzi tutaj między innymi o takie przypadki, gdy ujawnienie informacji objętej tajemnicą jest potrzebne do należytego wykonania umowy lub czynności mających związek z zawarciem i wykonaniem tej umowy. Są to także sytuacje, gdy taka wiedza jest niezbędna do zawarcia i wykonania umowy sprzedaży wierzytelności zakwalifikowanych zgodnie z odrębnymi przepisami do kategorii straconych albo ujawnienia jej adwokatom lub radcom prawnym w związku ze świadczeniem przez nich pomocy prawnej na rzecz banku. W pewnych przypadkach bank ma też wręcz obowiązek udzielenia informacji, które stanowią tajemnicę. Należy jednak podkreślić, że przewidziana w prawie bankowym instytucja zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy bankowej ma charakter wyjątkowy. To oznacza, iż przepisy te jako przepisy szczególnie związane z zakazami dowodowymi nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

@RY1@i02/2012/093/i02.2012.093.21500020c.802.jpg@RY2@

Łukasz Sobiech, radca prawny

Łukasz Sobiech

radca prawny