Przepisy nie precyzują zakresu badania przy przekształceniu

Praktycy twierdzą, że wprowadzone w lipcu 2011 roku regulacje dotyczące możliwości przekształcenia działalności gospodarczej osoby fizycznej w spółkę kapitałową nie są precyzyjne. Regulacje kodeksu spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) nie wyjaśniają, w jakim celu należy sporządzić bilans okazywany przy przekształceniu spółek Krajowemu Rejestrowi Sądowemu ani pod jakim kątem biegli rewidenci mają go badać.

Potwierdza to Radosław Gumułka, biegły rewident i biegły sądowy, prezes Grupy Gumułka. Dodaje jednak, że odpowiedź na to pytanie można wywieść z zasad ogólnych.

Przede wszystkim prawo handlowe opiera się na zasadzie, że wkłady do spółki kapitałowej muszą co najmniej pokrywać cały kapitał zakładowy. Powstaje stąd konieczność oszacowania ich wysokości.

- Przy przekształceniach wkłady są obejmowane za wnoszony majątek, a wartości te prezentowane są w planie przekształcenia - twierdzi nasz rozmówca.

Ponieważ sąd z założenia nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, powstaje konieczność dokonania badania planu przekształcenia. Wynika również z tego kierunek badania - musi ono być skoncentrowane na niezawyżanie aktywów oraz na niezaniżanie pasywów. Dlatego jest to inne niż klasyczne badanie sprawozdania finansowego. Audytorzy nie oceniają np. poprawności prezentacji w poszczególnych pozycjach ani sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Jak twierdzi Radosław Gumułka w wyniku swojej pracy rewident wydaje opinię o prawidłowości i rzetelności planu przekształcenia. Ponieważ w samym planie lub w załącznikach do niego są ujęte również inne elementy (np. projekt statutu), powstaje wątpliwość, czy one również powinny być badane.

Biegły rewident nie powinien wypowiadać się o zagadnieniach, w których - w porównaniu z sądem - nie dysponuje wiedzą specjalistyczną (prawniczą). W takich przypadkach - zgodnie ze standardami usług poświadczających - audytor w sprawozdaniu ze swojej pracy powinien wyraźnie objaśnić, których elementów planu przekształcenia dotyczy jego opinia.

Według Macieja Czapiewskiego, biegłego rewidenta, partnera HLB M2 Audyt Sp. z o.o. wprowadzenie wymogu badania planu przekształcenia, po pierwsze, miało na celu zapewnieniem sprawnego działania sądu, który otrzymuje gwarancję, że plan będzie odpowiedniej jakości, po drugie wpłynąć na bezpieczeństwo obrotu gospodarczego - dane finansowe spółki przekształconej są jawne. Ekspert zwraca również uwagę, że w przypadku spółki osobowej, gdzie wszyscy wspólnicy prowadzą sprawy spółki, nie jest wymagane badanie planu przekształcenia, a jedynie badanie przez rewidenta wyceny aktywów i pasywów. Przyjmując założenie racjonalnego działania ustawodawcy, najwyraźniej uznał on, że ryzyko wystąpienia nieprawidłowości w planach przekształcenia przedsiębiorcy jest wyższe niż w spółce osobowej.

- Z mojego doświadczenia wynika, że taka teza nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości - stwierdza Maciej Czapiewski.

Dodaje, że przepisy dotyczące przekształcenia działalności gospodarczej przedsiębiorcy w spółkę kapitałową nie powinny być bardziej restrykcyjne niż analogiczne regulacje dotyczące przekształcenia spółki osobowej w kapitałową.

DGP przypomina

Nowa forma przekształcania jest ryzykowna podatkowo z powodu braku przepisów regulujących sukcesję praw i obowiązków względem fiskusa

Wątpliwości budzi m.in. możliwość wystawiania faktur korygujących, zaliczenia przez spółkę do kosztów wydatków osoby fizycznej

Współpraca Magdalena Majkowska

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl