Cienka granica przy porozumieniach akcjonariuszy firm giełdowych

Pod koniec sierpnia walne zgromadzenie akcjonariuszy PZ Cormay dokonało zmian w radzie nadzorczej. Półtorej godziny później wymieniony został zarząd, a stanowisko prezesa stracił założyciel firmy Tomasz Tuora.

Obowiązki do wypełnienia

25 września 2014 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie trafił pozew w sprawie nielegalnego przejęcia władzy w spółce. Zdaniem powoda Tomasza Tuory uchwały WZA zostały podjęte dzięki głosom akcjonariuszy - funduszy inwestycyjnych i emerytalnych - którzy zawarli porozumienie z naruszeniem obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 185, poz. 1439 ze zm.).

- Inwestorzy muszą informować o zawarciu porozumienia, jeśli razem osiągają lub przekraczają określone w ustawie progi (5, 10, 15 proc. itd.) dotyczące głosów na WZA - tłumaczy Jakub Pietrasik, radca prawny w kancelarii Grykowski i Januszczyk. Brak takiej informacji stanowi naruszenie ustawy i podlega karze. W zależności od wielkości udziału, którym tacy inwestorzy łącznie dysponują, mogą mieć oni obowiązek nie tylko podać odpowiednią informację, lecz także ogłosić publiczne wezwanie do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji.

Niesprecyzowana trwałość

- Wspomniane obowiązki informacyjne i inne obejmujące działających w porozumieniu dotyczą, zgodnie z ustawą o ofercie, tych porozumień, które odnoszą się do nabywania akcji, zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu lub trwałej polityki wobec spółki - tłumaczy Artur Bilski z Instytutu Prawa Cywilnego WPiA UW. Potwierdza, że w doktrynie przyjmuje się, iż chodzi wyłącznie o trwałe porozumienia.

- Powszechna jest więc opinia, że zawartego ad hoc porozumienia dotyczącego zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu spółki publicznej nie należy uznawać za trwałe. Oczywiście, wątpliwości dotyczą tego, gdzie przebiega granica między jednym a drugim - mówi dr Artur Nowacki, radca prawny w kancelarii Allen & Overy. Jak wyjaśnia, pod uwagę bierze się, czy porozumienie oznaczało jednokrotne, czy wielokrotne wspólne głosowanie na danym WZA i czy efektem głosowania bądź głosowań były długotrwałe - cokolwiek to znaczy - zmiany w spółce.

Nie tylko kary finansowe

W sprawie PZ Cormay powód dowodzi, że do zawarcia trwałego porozumienia musiało dojść, bowiem wszyscy kandydaci na nowych członków rady nadzorczej i na nowego prezesa byli obecni w miejscu WZA, a chociaż nic nie zapowiadało radykalnych zmian w radzie, pełnomocnicy niektórych akcjonariuszy głosowali bez konsultacji z decydentami.

Grzegorz Pawłowski, prawnik obsługujący jeden z funduszy inwestycyjnych (niezaangażowany w spór w Cormayu), uważa te argumenty za nieprzekonujące: to, że ktoś był obecny na WZA, nie świadczy o tym, że mógł być pewien powołania do organu spółki. A pełnomocnictwa mogły dopuszczać możliwość podejmowania konkretnych decyzji w sprawach ogólnie opisanych w porządku obrad bez uprzedniej konsultacji z mocodawcami.

Co, jeśli akcjonariusze zawarli porozumienie, ale nie dopełnili obowiązków informacyjnych? - Samo porozumienie jest ważne, bo ma charakter wewnętrzny między zawierającymi. Jednak podjęte uchwały mogą być zaskarżone w związku z niewykonaniem obowiązku informacyjnego. Ustawa przewiduje w takim wypadku sankcję w postaci zakazu wykonywania prawa głosu (art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie - red.) - podsumowuje Jakub Pietrasik.

Osobną kwestią jest odpowiedzialność administracyjna (finansowa) za niedopełnienie obowiązków informacyjnych.

Patryk Słowik

patryk.slowik@infor.pl