Kto zapłaci za kuratora martwej spółki

Sąd Najwyższy postuluje, aby kurator ustanowiony dla osoby prawnej sam mógł ją zlikwidować, gdy okaże się nieaktywna. Odciążyłby sąd rejestrowy, który obecnie zajmuje się likwidacją tysięcy martwych podmiotów. Aby jednak można było wprowadzić takie udogodnienie, trzeba nałożyć na kuratora osoby prawnej dodatkowe obowiązki. Tych nie przewiduje przygotowywana nowelizacja ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Dodatkowe obciążenie

Projekt założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o KRS oraz niektórych innych ustaw proponuje rozszerzenie zakresu kompetencji kuratora ustanawianego na podstawie kodeksu cywilnego, wskazując, że jego podstawowym zadaniem będzie doprowadzenie do powołania zarządu nieaktywnej spółki. Dopóki taki organ nie zostanie powołany, kurator będzie sprawował pieczę nad sprawami i majątkiem tego podmiotu, a także wykonywał czynności zwykłego zarządu i reprezentacji. Taką propozycję zwiększenia uprawnień kuratorów oceniło korzystnie BCC podczas konsultacji założeń projektu.

Jednak prawnicy zgłaszają obawę, że dodatkowe obciążenie kuratorów utrudni nabór kandydatów na to stanowisko. "Już obecnie sąd ma problem ze znalezieniem osób chętnych do pełnienia tej funkcji. Jednak napotka na znacznie większe trudności po zrealizowaniu proponowanego w projekcie założeń rozszerzenia odpowiedzialności kuratora za sprawy majątkowe podmiotu, szczególnie o nieznanej kondycji finansowej" - ostrzegają sędziowie apelacji gdańskiej.

Podczas konsultacji projektu sporo uwagi poświęcono też kosztom działalności kuratorów. - Brak przepisów określających sposób wydzielania środków na tymczasowe pokrycie wydatków związanych z ustanowieniem kuratorów stanowi przeszkodę przy naborze kandydatów - mówi adwokat dr Sebastian Koczur.

Nieuchwytni wspólnicy

Tę opinię podzielają sędziowie. "Obecnie przyznawane wynagrodzenia staną się wkrótce nieadekwatne do stopnia skomplikowania czynności po rozszerzeniu uprawnień kuratora o prowadzenie spraw spółki, będącej często dużym przedsiębiorstwem" - przekonują w opinii. Dlatego sędziowie apelacji warszawskiej domagają się wskazania w znowelizowanych przepisach tego, kto będzie ponosił koszty pracy kuratora. I krytykują propozycję obciążenia nimi wspólników, którzy nie wywiązali się z powołania zarządu. Przekonują, że to może być trudne do wyegzekwowania. "Wspólnicy mogą stać się nieuchwytni, szczególnie gdy są to obcokrajowcy" - zauważają sędziowie.

Zwracają uwagę, że znaczną liczbę spraw o ustanowienie kuratora inicjują dziś sądy, przed którymi toczą się postępowania z udziałem spółki dłużnika. Gdy nie ma ona organu do reprezentacji, zawieszają postępowanie i zawiadamiają sąd rejestrowy o braku zarządu. Wtedy postępowanie o ustanowienie kuratora toczy się z urzędu. Zdaniem sędziów projekt założeń powinien precyzyjnie uregulować sprawę pokrycia w takim przypadku kosztów albo wskazać, że postępowanie o ustanowienie kuratora może zostać wszczęte tylko na wniosek.

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

malgorzata.piasecka@infor.pl

Konsultacje założeń do projektu ustawy