SN o niezachowaniu terminu na złożenie wniosku o upadłość

Sygn. akt I UK 437/13

z 5 czerwca 2014 r.

Spółka zawarła z kancelarią umowę, której przedmiotem było przygotowanie wniosku spółki o ogłoszenie jej upadłości oraz sporządzenie innych niezbędnych w toku postępowania upadłościowego pism procesowych, a także sprawowanie nadzoru nad jego przebiegiem. Spółka w styczniu 2005 roku złożyła pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Wniosek ten po kilkukrotnych zwrotach z powodu braków formalnych został ostatecznie skutecznie wniesiony.

W aktach sprawy upadłościowej znajduje się opinia biegłego, z której wynika, że niewypłacalność spółki istniała już w grudniu 2004 roku, co przyznały strony w toku postępowania. Postanowieniem z kwietnia 2006 roku sąd ogłosił upadłość spółki.

Na liście wierzytelności umieszczono m.in. wierzytelność organu rentowego wobec spółki. Dwiema odrębnymi decyzjami organ rentowy orzekł, że członkowie zarządu odpowiadają jako osoby trzecie za zaległości z tytułu składek i odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek należnych od płatnika składek, których termin płatności upływał w okresie pełnienia przez nich funkcji członków zarządu. Na dzień wydania tych decyzji zaległości z tytułu nieopłaconych składek wynosiły łącznie ok. 26 000 zł. Sąd okręgowy oddalił odwołania od decyzji, wskazując, iż odwołujący nie mogą zasłaniać się tym, że stosowne czynności w zakresie nadania biegu postępowaniu upadłościowemu zlecili "profesjonaliście, dochowując należytej staranności, a fakt, że wniosek ten został przyjęty przez sąd znacznie później, pozostaje poza ich wpływem". Podstawy do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki istniały w grudniu 2004 roku, a w terminie dwóch tygodni od tej daty wniosek taki nie został zgłoszony.

Sąd apelacyjny oddalił apelację członka zarządu. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną.

Sąd Najwyższy podkreślił, iż skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Jak wskazano, kasacyjne zarzuty dotyczące rozbieżności w wysokości długów spółki, wyliczonych przez biegłego w konfrontacji z zaległościami składkowymi (wyliczonymi przez organ ubezpieczeń społecznych), nie zostały szczegółowo przedstawione ani wyliczone w skardze. Usuwały się więc spod weryfikacji kasacyjnej nie tylko dlatego, że SN nie ma obowiązku ani procesowych możliwości poszukiwania za stronę skarżącą takich rozbieżności rachunkowych, lecz także dlatego, że chybiony okazał się w tym zakresie zarzut naruszenia art. 278 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.), zważywszy, że w sprawie był przeprowadzony dowód z opinii biegłego. Podobne okoliczności, a w szczególności brak wyliczenia nienależnej kwoty odsetek lub "odsetek od zaległych odsetek", które wbrew art. 92 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) miały być naliczane przez organ ubezpieczeń społecznych "po dacie ogłoszenia upadłości", uniemożliwiały kontrolę kasacyjną tej części zaskarżenia.

SN nie może domyślać się ani poszukiwać za skarżącą, czy i w jakiej wysokości organ ubezpieczeń społecznych naliczał odsetki po dniu ogłoszenia upadłości. SN podkreślił także, iż nie występuje potrzeba wyjaśnienia daty, od której biegnie termin przedawnienia spornych należności, ponieważ zagadnienie to zostało jednolicie wyjaśnione w utrwalonym orzecznictwie SN, który przyjmuje, że przedawnienie zaległości składkowych wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 116 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w związku z art. 31 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.; dalej: ustawa systemowa) następuje po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana (art. 24 ust. 5d ustawy systemowej), bez względu na termin doręczenia tej decyzji. Ponadto skarżąca nie podważyła oceny zaskarżonego wyroku (wyrażonej przez sąd pierwszej instancji), że w sprawie nieprzedawnionych przed 1 stycznia 2003 r. należności od tej daty zastosowanie miał dziesięcioletni okres przedawnienia, "który na dzień wydania zaskarżonych decyzji - nie upłynął".

Kwestie braku zawinienia skarżącej w zachowaniu właściwego terminu złożenia wniosków o upadłość spółki, które były zwracane z przyczyn dotyczących wynajętej kancelarii prawniczej, którą mogą obarczać negatywne skutki prawne potencjalnie nieprofesjonalnie udzielonej spółce pomocy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2544/00, MP 2002/10/43), nie zostały objęte podstawami ani granicami zaskarżenia rozpoznaną skargą kasacyjną, usuwały się więc spod weryfikacji kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, SN oddalił skargę kasacyjną.

@RY1@i02/2014/196/i02.2014.196.03300040h.802.jpg@RY2@

Linia orzecznicza