Spółka za złotówkę, ale pewniejsza

Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało projekt nowelizacji ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Zasadnicza część planowanych zmian, które mają wejść w życie już 1 stycznia 2015 r., skupia się na przebudowie przepisów o spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Przy okazji wprowadzone mają zostać zmiany umożliwiające m.in. zakładanie spółek jawnych i komandytowych przez internet czy też składanie tą drogą wniosków do rejestrów Krajowego Rejestru Sądowego.

Nowa regulacja zakłada odejście od jednej z podwalin spółek kapitałowych, jaką jest kapitał zakładowy. Proponowane zmiany przewidują, że będzie on fakultatywnym rozwiązaniem w spółkach z o.o. Co więcej, dopuszczone będą rozwiązania mieszane. Zamiast kapitału zakładowego powołany będzie mógł zostać kapitał udziałowy, na który składać się będą udziały, którym nie zostanie przypisana żadna wartość nominalna. Prawo głosu, prawo do dywidendy czy też inne prawa i obowiązki korporacyjne wspólnika posiadającego tego rodzaju udziały będą kształtowały się analogicznie do uprawnień i obowiązków związanych ze "zwykłymi" udziałami, ich konkretyzacja będzie zaś następować w umowie spółki. Kapitał udziałowy będzie mógł istnieć zamiast lub obok kapitału zakładowego. Minimalna wysokość ostatniego z nich wynosić będzie 1 zł (obecnie 5 tys. zł).

Celem zabezpieczenia wierzycieli sp. z o.o. pozbawionej kapitału zakładowego wprowadzony ma być obowiązek powołania w niej kapitału zapasowego. Jego minimalna wysokość ma zostać ustalona na wyższą z kwot: 50 tys. zł albo 5 proc. zobowiązań spółki. Do tego przewiduje się obligatoryjne odpisy z zysku na pokrycie tegoż kapitału, wynoszące od 10 do 25 proc. Kolejnym środkiem mającym utrzymać płynność finansową będzie test wypłacalności. Będzie przeprowadzany w przypadku podjęcia uchwały o wypłacie środków na rzecz wspólników, w wykonaniu ich praw korporacyjnych (np. dywidenda, zaliczka itp.). Polegać będzie na konieczności złożenia przez zarząd oświadczenia, że tego typu wypłata nie doprowadzi do utraty zdolności do wykonywania innych zobowiązań na przestrzeni jednego roku. Nowela przewiduje wprowadzenie odpowiedzialności cywilnoprawnej członków zarządu za szkody związane ze złożeniem błędnej prognozy wypłacalności. Uchwała zarządu zawierająca oświadczenie podlegałaby złożeniu do akt rejestrowych spółki w terminie 7 dni. W przypadkach zaś, gdy nie będą podejmowane uchwały o przeznaczeniu wypłat na rzecz wspólników, na zarząd nałożony będzie obowiązek okresowego badania kondycji finansowej spółki oraz zdolności regulowania przez nią wymagalnych zobowiązań. W przypadku stwierdzenia, że płynność finansowa jest zagrożona, zarząd zobligowany będzie do zwołania zgromadzenia wspólników w celu omówienia wykrytych zagrożeń jej wypłacalności oraz podjęcia stosownych działań, aby płynność przywrócić.

Opisane propozycje zmian ocenić należy pozytywnie. Obecnie kapitał zakładowy na poziomie 5 tys. zł częstokroć nie gwarantuje zaspokojenia wierzycieli w przypadku upadłości. Tymczasem projektowany obowiązek utrzymywania znacznego kapitału zapasowego, który będzie rósł wraz ze wzrostem zadłużenia, zapewnić może środki na spłatę chociażby bieżących zobowiązań. Przekształcenie "testu wypłacalności", który obecnie stanowi instytucję rzadko stosowaną, w obligatoryjny element przy przekazywaniu środków spółki jej udziałowcom oraz obudowanie go odpowiedzialnością odszkodowawczą członków zarządu, czyni z niego istotne narzędzie przeciwdziałania pokrzywdzeniu wierzycieli oraz ochrony spółki przed niewypłacalnością. Będzie on miał również duże znaczenie dla oceny terminowości wystąpienia przez zarząd z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki bądź wszczęcia postępowania naprawczego.

Podsumowując: proponowane zmiany, chociaż prowadzą do praktycznego zaniku kapitału zakładowego, to wprowadzają jednocześnie nowe instytucje i zasady, które zapewnić mogą spółce i jej wierzycielom ochronę na znacznie wyższym poziomie niż w obecnie funkcjonujących spółkach z o.o.

@RY1@i02/2014/179/i02.2014.179.21500020c.802.jpg@RY2@

Michał Koralewski radca prawny

Michał Koralewski

radca prawny