Stracił uprawnienia zawodowe, ale partnerzy nie przyspieszą wystąpienia ze spółki

Wspólnikiem w spółce partnerskiej może być wyłącznie osoba fizyczna, która ma prawo do wykonywania wolnego zawodu, określonego w kodeksie spółek handlowych (dalej: k.s.h.) albo w ustawach szczególnych. Utrata uprawnień przez jednego partnera - w sytuacji, w której spółka liczy co najmniej trzech wspólników - nie pociąga za sobą skutku w postaci jej rozwiązania. Rodzi natomiast po stronie tego partnera, który z jakiegokolwiek powodu utracił uprawnienia do wykonywania wolnej profesji objętej przedmiotem działalności spółki, obowiązek wystąpienia z podmiotu. Najpóźniej powinno to nastąpić z końcem roku obrotowego, w którym utracił on prawo wykonywania wyżej wymienionego wolnego zawodu. Istnieje również możliwość wcześniejszego wystąpienia wspólnika.

Gdyby jednak partner nie podjął odpowiednich czynności, po bezskutecznym upływie tego ostatecznego terminu (czyli z końcem roku obrotowego) przyjmuje się, że wystąpił ze spółki w ostatnim dniu roku obrotowego. Najczęściej rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, a zatem to definitywne wystąpienie wspólnika nastąpi 31 grudnia. Rok obrotowy może być również obliczany w innym cyklu dwunastomiesięcznym. Jeżeli partner wyznaczył datę wystąpienia ze spółki, jego wyłączenie nastąpi właśnie z tym dniem (przy czym datą graniczną zawsze jest ostatni dzień roku obrotowego, w którym nastąpiła omawiana utrata uprawnień, nawet gdyby występujący podał inny dzień ustąpienia, następujący już w kolejnym roku obrotowym). Gdyby zaś owego terminu w danym roku obrotowym nie wskazał, to wówczas skutek prawny wystąpienia następuje z momentem dotarcia stosownego oświadczenia do uprawnionego do reprezentowania spółki.

Wystąpienie partnera ze spółki jest jednostronną czynnością prawną. Polega ono na złożeniu pisemnego oświadczenia, które powinno być skierowane, albo do zarządu albo do wspólnika uprawnionego do reprezentowania spółki. Forma pisemna zastrzeżona jest wyłącznie dla celów dowodowych. Jej niezachowanie nie pociąga więc za sobą skutku w postaci nieważności tejże czynności prawnej. Przy czym nie ma przeszkód, aby została zastosowana inna forma, np. aktu notarialnego.

Niezłożenie przez partnera pisemnego oświadczenia o wystąpieniu ze spółki najpóźniej w ostatnim dniu roku obrotowego powoduje, że wraz z upływem tej właśnie daty i tak traci on status wspólnika. Wystąpienie partnera powinno być połączone z obowiązkiem rozliczenia się z nim w trybie art. 65 k.s.h. Podlega również obligatoryjnemu zgłoszeniu do Krajowego Rejestru Sądowego.

Należy jednakże odróżnić utratę uprawnień do wykonywania wolnego zawodu od zawieszenia prawa do jego wykonywania. Dyspozycja art. 100 k.s.h. nie dotyczy tego ostatniego.

Odpowiadając zatem na pytanie czytelnika: kodeks spółek handlowych nie przewiduje żadnych środków pozwalających na zmuszenie partnera, który stracił uprawnienia zawodowe objęte przedmiotem działalności spółki, do wystąpienia z podmiotu w narzuconym mu przez pozostałych wspólników terminie. Jest to bowiem jednostronna czynność prawna, której ewentualne wcześniejsze podjęcie zależy wyłącznie od woli tego uczestnika spółki. Kolega nie ma jednak racji, twierdząc, iż stosowne oświadczenie powinien złożyć dopiero z końcem roku kalendarzowego (zakładając, że umowa spółki stanowi, iż rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym). Jest to ostateczny termin, z upływem którego i tak automatycznie straci on status wspólnika, bez względu na to, czy złoży odpowiednie oświadczenie, czy też nie.

@RY1@i02/2014/150/i02.2014.150.215000700.802.jpg@RY2@

Anna Borysewicz adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Anna Borysewicz

adwokat prowadzący kancelarię w Płocku

Podstawa prawna

Art. 100 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 265).

Art. 61 par. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) w zw. z art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 265).