Poradnia prawna

● Czy nowa firma to również obowiązki

● Czy ustawa ma zastosowanie w transakcjach z konsumentami

● W jakich sytuacjach można zacząć naliczać odsetki

● Czy klient może domagać się terminu płatności przekraczającego 60 dni

Jeden z moich klientów opóźnia się z zapłatą za wystawioną przeze mnie fakturę VAT. Wysłałem już do niego pierwsze wezwanie do zapłaty. Czy w kolejnym wezwaniu mogę doliczyć ryczałtowe koszty windykacji i czy kosztów tych będę mógł później dochodzić przed sądem?

Tak, zwrot zryczałtowanych kosztów windykacji przysługuje wierzycielowi niezależnie od poniesionych przez niego faktycznie kosztów, a także nie wymaga wprowadzenia do umowy stron możliwości ich naliczenia. Nie jest także wymagane uprzednie wezwanie dłużnika do ich zapłaty. Przysługują one bowiem z mocy prawa.

Zgodnie z ustawą wysokość ryczałtu na windykację wynosi równowartość kwoty 40 euro w przeliczeniu na złote. Przeliczenia na złotówki dokonuje się według średniego kursu euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie pieniężne stało się wymagalne.

W przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego pozwem można objąć także wskazaną kwotę. Jeżeli koszty postępowania windykacyjnego poniesione przez wierzyciela były wyższe - może on domagać się ich zapłaty. Granicą jest tutaj zasadność takich wydatków, która będzie oceniana przez sąd. Nadto, w odróżnieniu od kosztów ryczałtowych, wierzyciel domagający się zwrotu rzeczywistych wydatków musi udowodnić ich poniesienie.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. poz. 403 ze zm.).

W ramach swojej działalności gospodarczej zawieram umowy z różnymi podmiotami. Są nimi inni przedsiębiorcy, konsumenci, a niekiedy podmioty z sektora publicznego. Czy we wszystkich tych przypadkach mam obowiązek stosować ustawę o terminach zapłaty w transakcjach handlowych?

Ustawa znajduje bardzo szerokie zastosowanie. Stosuje się ją bowiem do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są podmioty zaliczane do poniższych kategorii:

● przedsiębiorcy: krajowi, zagraniczni, z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, z Konfederacji Szwajcarskiej,

● oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych,

● osoby wykonujące wolne zawody, nawet jeżeli nie są przedsiębiorcami,

● podmioty prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie,

● podmioty sektora publicznego, w tym m.in. jednostki sektora finansów publicznych, spółki komunalne itp.

Z powyższego wynika, że wskazanej w pytaniu ustawy nie stosuje się co do zasady jedynie w transakcjach z udziałem konsumentów. Wyjątek stanowią osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie, które zobowiązane są także do jej stosowania, nawet jeżeli nie są przedsiębiorcami.

Podstawa prawna

Art. 2 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. poz. 403 ze zm.).

Jestem poddostawcą części do dużego przedsiębiorstwa produkcyjnego. W umowie mam zastrzeżony bardzo długi, 45-dniowy termin płatności za wystawione przeze mnie faktury VAT. Czy w takim wypadku mogę się domagać zapłaty odsetek już od 31. dnia od dostarczenia faktury kontrahentowi?

Ustawa o terminach zapłaty transakcjach handlowych zastrzega, że co do zasady termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni. Zastrzeżenie zatem 45-dniowego terminu płatności nie wymaga wykazania, że zaistniały szczególne warunki uzasadniające ów termin.

Wskazać wszakże należy, że wierzycielowi w takim wypadku może przysługiwać prawo domagania się odsetek ustawowych (są one niższe od odsetek za opóźnienie) od dłużnika jeszcze przed nadejściem terminu płatności. Jest ono zależne od spełnienia dwóch warunków. Pierwszym jest spełnienie świadczenia przez wierzyciela (np. dostawa towaru), drugim dostarczenie faktury VAT albo rachunku. Wierzyciel uprawniony jest do żądania odsetek ustawowych po upływie 30 dni od dnia, w którym oba warunki się ziściły. Jeżeli miało to miejsce w różnych terminach, to decyduje data późniejsza. Omawiane odsetki można naliczać za okres do dnia zapłaty. Jeżeli dłużnik nie spełni świadczenia po dniu wymagalności, to wierzyciel będzie mógł naliczać wyższe odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, chyba że strony w umowie przewidziały inną ich wysokość.

Podstawa prawna

Art. 5 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. poz. 403 ze zm.).

Negocjuję obecnie zawarcie umowy z nowym klientem. Na jej podstawie moja firma ma wyprodukować specjalistyczne urządzenie dostosowane do linii produkcyjnej nabywcy. Po jego dostarczeniu przeprowadzone zostaną miesięczne testy rozruchowe, po których ruszy produkcja nowego towaru. Mój klient domaga się zastrzeżenia dwumiesięcznego (w tym wypadku będzie to 61 dni) terminu płatności z uwagi na specyfikę zamówienia. Czy jego warunek jest uzasadniony?

Co do zasady termin zapłaty nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru. Może on być wydłużony, tylko jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki:

● dłuższy termin zapłaty wynika wprost z treści umowy,

● sytuacja taka nie jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela.

Ocenę drugiej z przesłanek dokonuje się, mając na względzie wszystkie okoliczności sprawy, w tym właściwość towaru. W pytaniu wskazano na konieczność przeprowadzenia prób rozruchowych, a także na to, że dopiero po ich zakończeniu urządzenie zostanie włączone do linii produkcyjnej. Powyższa okoliczność może stanowić uzasadniać wydłużenie terminu płatności. Istotne jest także, że przekroczenie 60-dniowego terminu następuje tylko o jeden dzień.

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 2 ustawy z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. poz. 403 ze zm.).