Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości 1, 2 (cz. 2)

Uwaga

Komentarz zawiera wszystkie najnowsze zmiany wprowadzone do ustawy. Zmiany wyróżniliśmy na niebieskim tle. Weszły one w życie 23 września 2015 r. z wyjątkiem art. 70 ust. 2, który obowiązuje od 13 września br.

[Sprawozdanie z działalności jednostki]

1. W przypadku spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, towarzystw reasekuracji wzajemnej, spółdzielni, przedsiębiorstw państwowych, a także tych spółek jawnych i komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, kierownik jednostki sporządza, wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym, sprawozdanie z działalności jednostki.

2. Sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń, a w szczególności informacje o:

1) zdarzeniach istotnie wpływających na działalność jednostki, jakie nastąpiły w roku obrotowym, a także po jego zakończeniu, do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego;

2) przewidywanym rozwoju jednostki;

3) ważniejszych osiągnięciach w dziedzinie badań i rozwoju;

4) aktualnej i przewidywanej sytuacji finansowej;

5) udziałach własnych, w tym:

a) przyczynie nabycia udziałów własnych dokonanego w roku obrotowym,

b) liczbie i wartości nominalnej nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów, a w przypadku braku wartości nominalnej - ich wartości księgowej, jak też części kapitału podstawowego, którą te udziały reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego - równowartości tych udziałów,

d) liczbie i wartości nominalnej wszystkich udziałów nabytych i zatrzymanych, a w razie braku wartości nominalnej - wartości księgowej, jak również części kapitału podstawowego, którą te udziały reprezentują;

6) posiadanych przez jednostkę oddziałach (zakładach);

7) instrumentach finansowych w zakresie:

a) ryzyka: zmiany cen, kredytowego, istotnych zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz utraty płynności finansowej, na jakie narażona jest jednostka,

b) przyjętych przez jednostkę celach i metodach zarządzania ryzykiem finansowym, łącznie z metodami zabezpieczenia istotnych rodzajów planowanych transakcji, dla których stosowana jest rachunkowość zabezpieczeń;

8) [uchylony].

2a. Sprawozdanie z działalności emitenta, którego papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, powinno zawierać również - jako wyodrębnioną część - oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego, którego zakres określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1382 oraz z 2015 r. poz. 978) lub regulaminy wydane na podstawie art. 61 tej ustawy.

3. Sprawozdanie z działalności jednostki powinno również obejmować - o ile jest to istotne dla oceny sytuacji jednostki - wskaźniki finansowe i niefinansowe, łącznie z informacjami dotyczącymi zagadnień środowiska naturalnego i zatrudnienia, a także dodatkowe wyjaśnienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym.

4. Jednostka mikro, o której mowa w art. 3 ust. 1a pkt 1 i ust. 1b, która ma obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności jednostki zgodnie z ust. 1, może nie sporządzać tego sprawozdania, pod warunkiem że w informacji dodatkowej, a w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 3, jako informacje uzupełniające do bilansu, przedstawi informacje dotyczące nabycia udziałów (akcji) własnych określone w załączniku nr 4 do ustawy.

5. Jednostka mała, która ma obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności zgodnie z ust. 1, może nie sporządzać tego sprawozdania, pod warunkiem że w informacji dodatkowej przedstawi informacje dotyczące nabycia udziałów własnych, o których mowa w ust. 2 pkt 5.

6. Jednostka mała może nie wykazywać w sprawozdaniu z działalności wskaźników niefinansowych oraz informacji dotyczących zagadnień środowiska naturalnego i zatrudnienia, o których mowa w ust. 3.

(...)

●Zmiany w art. 49 są spowodowane przede wszystkim dostosowaniem regulacji do dyrektyw unijnych.

W ust. 1 tego artykułu rozszerzono katalog spółek, w których kierownik jednostki sporządza, wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym, sprawozdanie z działalności jednostki. Chodzi o takie spółki jawne i komandytowe, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki komandytowo-akcyjne bądź spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej (zgodnie z art. 19 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek - Dz.Urz. UE z 2013 r. L 182, s. 19; dalej: dyrektywa 2013/34).

●Z kolei ust. 2 pkt 5 został dostosowany do wymogów art. 19 ust. 2 lit. C dyrektywy 2013/34 odwołującego się do art. 24 ust. 2 dyrektywy 2012/30/UE z 25 października 2012 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 54 akapit drugi traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu uzyskania ich równoważności, dla ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich w zakresie tworzenia spółki akcyjnej, jak również utrzymania i zmian jej kapitału. Doprecyzowano zakres prezentowanych informacji dotyczący udziałów (akcji) własnych, w tym:

- przyczynę nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku obrotowym,

- liczbę i wartość nominalną nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej ich wartość księgową, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują,

- równowartość tych udziałów (akcji) - w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego,

- liczbę i wartość nominalną lub w razie braku wartości nominalnej wartość księgową wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych, jak również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

●Mimo że uchylono art. 49 ust. 2 pkt 8, to jednostki będą miały obowiązek prezentować dane na temat stosowania zasad ładu korporacyjnego. W dodanym art. 49 ust. 2a ustawy o rachunkowości wskazano, że sprawozdanie z działalności emitenta, którego papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, powinno zawierać również - jako wyodrębnioną część - oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego, którego zakres określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1382 oraz Dz.U. z 2015 r. poz. 978) lub regulaminy wydane na podstawie art. 61 tej ustawy oraz rozporządzenia ministra finansów z 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r. poz. 133).

●Na podstawie art. 19 ust. 3 dyrektywy 2013/34 państwa członkowskie mogą zwolnić małe jednostki z obowiązku sporządzania sprawozdań z działalności, o ile wymagają one, by informacje dotyczące nabycia przez jednostkę akcji lub udziałów własnych były podane w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego. Taką właśnie zasadę wprowadzono w ust. 5 art. 49 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z nią jednostka mała uzyskała możliwość zwolnienia ze sporządzania sprawozdania z działalności (ma taki obowiązek zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości). Jeżeli jednostka mała skorzysta z możliwości niesporządzenia tego sprawozdania na podstawie art. 49 ust. 5 ustawy o rachunkowości, to dodatkowo powinna przedstawić informacje o udziałach (akcjach) własnych, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 5 ustawy.

Natomiast nowy ust. 6 zwalnia jednostkę małą w zakresie prezentacji w sprawozdaniu z działalności informacji niefinansowych, o których mowa w art. 49 ust. 3 tej ustawy.

[Szczegółowość informacji w sprawozdaniu finansowym]

1. Informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym mogą być wykazywane ze szczegółowością większą niż określona w załącznikach do ustawy, jeżeli wynika to z potrzeb lub specyfiki jednostki.

2. [uchylony]

3. W przypadku gdy informacje dotyczące poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego nie wystąpiły w jednostce zarówno w roku obrotowym, jak i za rok poprzedzający rok obrotowy, to przy sporządzaniu sprawozdania finansowego pozycje te pomija się.

4. [uchylony]

(...)

●Wskazując na zawartość informacyjną sprawozdania finansowego, należy zaznaczyć, że został uchylony ust. 2 w art. 50 ustawy dający możliwość sporządzania uproszczonego sprawozdania finansowego według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości przy ograniczeniu danych do informacji oznaczonych rzymskimi cyframi i dużymi literami. W konsekwencji uchylono też niepotrzebny w tej sytuacji ust. 4 w art. 50. Teraz albo jednostka będzie sporządzała sprawozdanie finansowe, podając wszystkie wymagane informacje według załącznika nr 1, albo w przypadku spełnienia określonych kryteriów organ zatwierdzający będzie mógł podjąć decyzję o sporządzaniu sprawozdania uproszczonego dla małych jednostek i prezentowania danych według załącznika nr 5. Jednostka, która będzie spełniała kryteria uznania jej za małą, ale organ zatwierdzający nie podejmie decyzji o sporządzaniu uproszczonego sprawozdania finansowego, powinna skorzystać z załącznika nr 1. Przy czym jednostka ta będzie musiała ograniczyć zakres danych w informacji dodatkowej, ale musi pokazać co najmniej te dane, które są wskazane w załączniku nr 5 w dodatkowych notach i objaśnieniach.

●Podkreślić należy, że z załącznika nr 5 będzie mogło skorzystać zdecydowanie więcej jednostek niż podmiotów, które mogły sporządzać sprawozdanie uproszczone zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości.

Zestawienie progów uprawniających do zwolnień przedstawia tabela 1. Wykorzystano dane za 2014 r., ponieważ nie ma jeszcze informacji o kursach walutowych z 1 grudnia 2015 r. Prawdopodobnie wartości na koniec 2015 r. nie będą się znacznie różniły. [tabela 1]

Jak widać w tabeli 1, progi uprawniające do skorzystania z załącznika nr 5 są dwukrotnie niższe niż progi z art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości. Oznacza to, że znacznie większa liczba jednostek będzie mogła skorzystać z powyższego uproszczenia.

Przypomnieć należy, że analiza nieprzekroczenia dwóch z trzech wielkości zarówno po nowelizacji, jak i przed nią, odnosi się do danych za bieżący oraz poprzedni rok obrotowy. Jedynie w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w danym roku obrotowym były i będą brane pod uwagę dane dotyczące bieżącego okresu sprawozdawczego.

Rozdział 6 Skonsolidowane sprawozdania finansowe grupy kapitałowej

[Skonsolidowane sprawozdanie finansowe]

1. Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli, bez względu na ich siedzibę, zestawione w taki sposób, jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę; sprawozdaniem tym obejmuje się również dane pozostałych jednostek podporządkowanych, zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym rozdziale.

2.Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z:

1) skonsolidowanego bilansu;

2) skonsolidowanego rachunku zysków i strat;

3) skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych;

4) skonsolidowanego zestawienia zmian w kapitale (funduszu) własnym;

5) informacji dodatkowej, obejmującej wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

2a. Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej, sporządzone odpowiednio według wymogów, o których mowa w art. 49 ust. 2-3, z tym że w przypadku informacji określonych w art. 49 ust. 2 pkt 5 należy podać informacje o udziałach własnych posiadanych przez jednostkę dominującą, jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu. Sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej można sporządzić łącznie ze sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej jako jedno sprawozdanie.

3. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się również na inny dzień bilansowy, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów.

4. Jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej, to do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 4, 4a i 5.

(...)

●Zmiany wprowadzone do art. 55 ustawy mają charakter porządkujący. W celu zachowania jednolitości terminologicznej zestawienie zmian w skonsolidowanym kapitale własnym zastąpiono skonsolidowanym zestawieniem zmian w kapitale własnym. Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego wynikający z art. 55 ust. 2 przedstawia tabela 2. [tabela 2]

Zmiana polega także na tym, że przed nowelizacją art. 55 ust. 2 ustawy zawierał wskazanie, iż do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej. Musiało ono spełniać warunki określone w art. 49 ust. 2 i 3. Przepis też wskazywał, że w zakresie informacji określonych w art. 49 ust. 2 pkt 5 (czyli o nabyciu udziałów/akcji własnych) należało podać informacje o udziałach (akcjach) własnych posiadanych przez jednostkę dominującą, jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu. W wyniku nowelizacji ten fragment przepisu został usunięty. Dodano natomiast nowy ust. 2a, który jest poświęcony właśnie konieczności sporządzenia sprawozdania z działalności grupy kapitałowej. Tak jak dotychczas to sprawozdanie powinno być sporządzone z uwzględnieniem warunków, o których mowa w art. 49 ust. 2-3 ustawy o rachunkowości. Powinno więc obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń określonych w szczególności w punktach 1-7. Z tym że w odniesieniu do informacji związanych z nabyciem własnych instrumentów kapitałowych należy podać informacje o udziałach własnych posiadanych przez jednostkę dominującą, jednostki wchodzące w skład grupy kapitałowej oraz osoby działające w ich imieniu.

Sprawozdanie takie powinno również obejmować - o ile jest to istotne dla oceny sytuacji jednostki - wskaźniki finansowe i niefinansowe łącznie z informacjami dotyczącymi zagadnień środowiska naturalnego i zatrudnienia, a także dodatkowe wyjaśnienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym. Nowością w porównaniu z dotychczasowym stanem prawnym jest możliwość łącznego sporządzenia sprawozdania z działalności grupy kapitałowej wraz ze sprawozdaniem z działalności jednostki dominującej. [przykład 1]

Powyższe zmiany są implementacją art. 29 ust. 3 dyrektywy 2013/34.

PRZYKŁAD 1

Informacje dotyczące nabycia akcji własnych jednostki dominującej

W 2013 r. nadzwyczajne walne zgromadzenie ALFA SA upoważniło zarząd spółki do nabycia akcji własnych w celu ich późniejszego umorzenia. Uchwała powyższa została podjęta w związku z sytuacją panującą na rynkach finansowych, mającą silny wpływ na wycenę akcji spółki, która zdaniem zarządu odbiegała istotnie od rzeczywistej wartości przedsiębiorstwa. W grudniu 2014 r. zarząd spółki po uzyskaniu pozytywnej decyzji rady nadzorczej podjął decyzję o rozszerzeniu celu programu skupu i zawarł możliwość odsprzedaży skupionych akcji. Proces realizacji skupu był prowadzony w okresie od I kw. 2015 r. do III kw. 2015 r. Po nabyciu spółka posiadała 442 500 akcji własnych stanowiących 1,020 proc. kapitału akcyjnego oraz ogólnej liczby głosów. W lutym 2016 r. po zasięgnięciu pozytywnej opinii rady nadzorczej zarząd podjął decyzję o sprzedaży skupionych w programie akcji i dokonał zbycia wszystkich skupionych akcji własnych po cenie 2,88 zł za 1 akcję. Łączna wartość transakcji to 1182 tys. zł, a koszt własny sprzedaży to 554 tys. zł.

18 lutego 2016 r. po uzyskaniu akceptacji rady nadzorczej zarząd Herkules SA podjął decyzję o przedterminowym zakończeniu skupu. Na dzień publikacji niniejszego raportu spółka nie posiada żadnych akcji własnych.

[Zwolnienie od obowiązku sporządzenia sprawozdania]

1. Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla:

1) przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 38 400 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 76 800 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 250 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty;

2) po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 32 000 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 64 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 250 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

1a. Jednostka dominująca, która jest zwolniona ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego na podstawie ust. 1 pkt 1 lub 2, traci to prawo, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy przekroczyła dwie z określonych w ust. 1 pkt 1 lub 2 wielkości, ze skutkiem dla bieżącego roku obrotowego.

2. Jednostka dominująca, zależna od innej jednostki, mającej siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli:

1) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada 100% udziałów tej jednostki, przy czym nie są brane pod uwagę udziały w tej jednostce posiadane przez członków jej organów administrujących, zarządzających lub nadzorujących z mocy prawa lub z tytułu zobowiązania określonego w jej statucie lub umowie, lub

2) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90% udziałów tej jednostki, a pozostali udziałowcy tej jednostki zatwierdzili decyzję o niesporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

2a. Przepis ust. 2 stosuje się, jeżeli spełnione zostały łącznie następujące warunki:

1) jednostka dominująca wyższego szczebla obejmie konsolidacją zarówno zależną od niej jednostkę dominującą niesporządzającą skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jak i wszystkie jej jednostki zależne, które podlegałyby konsolidacji przez jednostkę dominującą z uwzględnieniem przepisów art. 57 i art. 58;

2) kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego wypełni obowiązek określony w art. 69 ust. 4;

3) jednostka dominująca niesporządzająca skonsolidowanego sprawozdania finansowego ujawni w informacji dodatkowej informacje wymienione w załączniku nr 1 do ustawy w części "Dodatkowe informacje i objaśnienia" w ust. 6 pkt 4.

2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a pkt 1, skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego szczebla sporządzane jest zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu podlega, lub MSR.

3. Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego także wtedy, gdy wszystkie jednostki od niej zależne wyłącza się z obowiązku objęcia ich konsolidacją na podstawie art. 57 lub art. 58.

4. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli jednostka dominująca lub jej jednostka zależna jest jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6.

5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli jednostka dominująca jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

●Dostosowanie ustawy o rachunkowości do dyrektywy 2013/34 spowodowało wiele zmian w zwolnieniach ze sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych.

Dotychczas jednostki dominujące mogły skorzystać ze zwolnienia, jeżeli tworzyły tzw. małą grupę kapitałową, były jednostkami dominującymi niższego szczebla lub gdy występowały przesłanki braku trwałego sprawowania kontroli nad nabytymi jednostkami zależnymi. W nowym brzmieniu ustawy dość istotnie zmieniono szczegółowe warunki związane z możliwością odstąpienia od sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego przez jednostkę dominującą.

Mała grupa kapitałowa

●Dotychczas jako małą grupę kapitałową, w której jednostka dominująca mogła nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, traktowano grupę, w której łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy spełniały co najmniej dwa z następujących warunków:

1) łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 250 osób;

2) łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 7 500 000 euro;

3) łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 15 000 000 euro.

W przypadku sprawozdań skonsolidowanych sporządzanych na koniec 2014 r. progi te podano w tabeli 3. [tabela 3]

Po nowelizacji ustawy o rachunkowości możliwość odstąpienia od sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego będzie możliwa po przeprowadzeniu dwustopniowej analizy: przed i po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych. Druga bardzo istotna zmiana jest taka, że progi wielkościowe zostały wskazane w złotych, a nie jak dotychczas każdorocznie były przeliczane według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień bilansowy.

Warto podkreślić, że te progi to dotychczasowe kwoty progów wyrażonych w euro, uwzględnianych przy ustalaniu, czy jednostka dominująca mogła być zwolniona ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dokonano jednak ich przeliczenia na polską walutę według kursu 1 euro = 4,2468 zł (opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu wejścia w życie dyrektywy 2013/34, tj. na 19 lipca 2013 r., tabela 2013/C 206/03) oraz zaokrąglono w górę na podstawie art. 3 ust. 9 tej dyrektywy. Przyjęte kwoty mieszczą się w przedziale definiującym średnie grupy, o których mowa w art. 3 ust. 6 dyrektywy 2013/34.

●Najbardziej istotną zmianą dla małych grup kapitałowych jest to, że zmieniono sposób obliczania kwot pozwalających na niesporządzanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Obecnie obliczeń dokonuje się:

1) po wyeliminowaniu skutków wzajemnych transakcji dokonanych pomiędzy jednostkami grupy kapitałowej, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6 ustawy,

2) bez uwzględniania wyłączeń konsolidacyjnych.

Pozycjami eliminowanymi w celu ustalenia, czy mamy do czynienia z małą grupą kapitałową, są skutki transakcji wewnątrzgrupowych, tj. wzajemne należności i zobowiązania, przychody i koszty itd. Ocena wielkości grupy kapitałowej po wyłączeniu skutków wzajemnych transakcji dokonanych pomiędzy jednostkami grupy kapitałowej jest spowodowana tym, że powyższa zasada jest podana w dyrektywie 2013/34 jako rozwiązanie wiodące. Pozostawienie progów na niezmienionym poziomie i jednoczesna zmiana sposobu powoduje, że obliczane są one z uwzględnieniem wyłączeń konsolidacyjnych, co może w praktyce prowadzić do zwiększenia liczby grup kapitałowych niesporządzających skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Dokonanie wyłączeń wzajemnych transakcji prowadzi do zmniejszenia sumy bilansowej i/lub przychodów netto. Zatem jeśli progi zostaną określone na niezmienionym poziomie, to część grup kapitałowych przekraczających omawiane progi, po dokonaniu wyłączeń wzajemnych transakcji, może już tych progów nie przekraczać.

Drugi sposób oceny wielkości grupy, tj. przed wyłączeniem skutków transakcji wewnątrzgrupowych jest efektem tego, że dyrektywa 2013/34 nakazuje, aby państwa członkowskie zezwoliły na niedokonywanie wyłączeń konsolidacyjnych przy obliczaniu kwot łącznej sumy bilansowej oraz łącznych przychodów netto ze sprzedaży branych pod uwagę przy określaniu możliwości zwolnienia jednostki dominującej ze sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W takim przypadku (art. 3 ust. 8 dyrektywy 2013/34) limity dotyczące kryteriów odnoszących się do sumy bilansowej i przychodów netto ze sprzedaży należy zwiększyć o 20 proc.

W świetle powyższych zasad zwolnienie ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego będzie miało zastosowanie, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla nie przekroczyły co najmniej dwóch z trzech wielkości wskazanych w tabeli 4. [tabela 4]

Ponadto należy zwrócić uwagę, że dotychczas próg przychodów obejmował nie tylko przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów, ale także przychody z operacji finansowych. Po nowelizacji dla analizy wielkości przychodów będzie się wykorzystywać jedynie dane o wartości przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów. Dyrektywa 2013/34 nie dopuszcza uwzględniania przychodów finansowych przy ustalaniu wielkości przychodów netto (art. 2 pkt 5 dyrektywy).

Powyższe progi należy traktować rozdzielnie. Wynika to z tego, że pomiędzy pkt 1 i 2 art. 56 ust. 1 ustawy o rachunkowości nie ma żadnego spójnika. Taki sposób postępowania jest też potwierdzony w art. 56 ust. 1a tej ustawy. Przepis ten zawiera wskazanie, że jednostka dominująca, która jest zwolniona ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego na podstawie ust. 1 pkt 1 lub 2, traci to prawo, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy przekroczyła dwie z określonych w ust. 1 pkt 1 lub 2 wielkości ze skutkiem dla bieżącego roku obrotowego. Użycie w tym przepisie dwukrotnie spójnika współrzędnego rozłącznego "lub" podkreśla, że warunki zwolnienia z obowiązku sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego należy rozpatrywać odrębnie.

Sama istota art. 56 ust. 1a ustawy o rachunkowości to wskazanie, że jednie w sytuacji, gdy w dwóch kolejnych latach zostały przekroczone progi wielkościowe uprawniające do skorzystania ze zwolnienia, jednostka dominująca będzie zobligowana do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego na dzień bilansowy kończący bieżący rok obrotowy. [przykłady 2,3,4]

Ustawodawca w ustawie o rachunkowości pominął sytuację, gdy tylko w jednym roku dane spółki dominującej i spółek powiązanych będą przekraczały wskazane progi. Jednak biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 56 ust. 1a ustawy utrata prawa do zwolnienia jest uzależniona od przekroczenia progów w obu latach obrotowych, można domniemywać, że intencją ustawodawcy było zezwolenie na skorzystanie z uproszczeń, jeśli tylko w jednym roku obrotowym progi te nie zostały przekroczone.

●Kolejne możliwości skorzystania ze zwolnienia ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego są zawarte w art. 56 ust. 2 ustawy. W tym przepisie wprowadzono także zmiany wynikające z konieczności dostosowywania polskich przepisów do regulacji art. 23 ust. 3 lit. A dyrektywy 2013/34.

Przede wszystkim dodano drugi alternatywny warunek pozwalający na niesporządzanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego (tj. gdy jednostka dominująca wyższego szczebla posiada 100 proc. udziałów tej jednostki), a także zaproponowano pragmatyczne rozwiązanie polegające na zatwierdzeniu przez udziałowców decyzji o niesporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego, a nie wyrażenia przez nich zgody (tj. gdy jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90 proc. udziałów tej jednostki).

Dotychczas w ustawie o rachunkowości wprowadzony był tylko jeden warunek (art. 56 ust. 2 pkt 2) dotyczący obowiązku objęcia konsolidacją przez jednostkę dominującą wyższego szczebla zarówno zależnej od niej jednostki dominującej zwolnionej ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jak i wszystkich jej jednostek zależnych.

W zmienionym przepisie uwzględniono ten dotychczasowy warunek z ust. 2 pkt 2, a także wszystkie pozostałe warunki, o których mowa w art. 23 ust. 4 dyrektywy 2013/34. Oznacza to, że warunkiem zwolnienia ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego, o którym mowa w art. 56 ust. 2a ustawy o rachunkowości, jest spełnienie przez jednostkę dominującą niższego szczebla łącznie następujących warunków:

1) jednostka dominująca wyższego szczebla obejmie konsolidacją zarówno zależną od niej jednostkę dominującą niesporządzającą skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jak i wszystkie jej jednostki zależne, które podlegałyby konsolidacji przez jednostkę dominującą z uwzględnieniem art. 57 i art. 58; skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego szczebla sporządzane jest zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego, któremu podlega, lub MSR;

2) kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego wypełni obowiązek określony w art. 69 ust. 4;

3) jednostka dominująca niesporządzająca skonsolidowanego sprawozdania finansowego ujawni w informacji dodatkowej informacje wymienione w załączniku nr 1 do ustawy w dodatkowych informacjach i objaśnieniach w ust. 6 pkt 4.

W znowelizowanym art. 56 ustawy o rachunkowości wskazano również, że zwolnienie z konsolidacji dla jednostki pośredniej ma zastosowanie nie tylko gdy sprawozdanie skonsolidowane jednostki wyższego szczebla jest sporządzane zgodnie z ustawą o rachunkowości. Zwolnienie jest możliwe także wtedy, gdy to sprawozdanie jednostki wyższego szczebla jest przygotowywane zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego (któregokolwiek), któremu podlega, lub MSR.

Zaznaczyć należy, że zostało utrzymane zwolnienie ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania w sytuacji, gdy wszystkie jednostki od niej zależne wyłącza się z obowiązku objęcia konsolidacją na podstawie art. 57 lub art. 58 ustawy o rachunkowości.

●Podkreślić jednak należy, że omawiane powyżej zwolnienia ze sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych nie mają zastosowania, gdy jednostka dominująca lub jednostka zależna jest podmiotem zaufania publicznego, tj.:

- jednostką, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, czyli działającą na podstawie prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

- jednostką zamierzającą ubiegać się albo ubiegającą się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3;

- emitentem papierów wartościowych dopuszczonym, emitentem zamierzającym ubiegać się lub ubiegającym się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego;

- emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu w alternatywnym systemie obrotu;

- krajową instytucją płatniczą;

- instytucją pieniądza elektronicznego.

[Wyłączenie konsolidacji]

Konsolidacją można nie obejmować jednostki zależnej, jeżeli:

1) udziały tej jednostki zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w innej formie, z wyłącznym ich przeznaczeniem do późniejszej odprzedaży, w terminie jednego roku od dnia ich nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie;

2) występują poważne długoterminowe ograniczenia w sprawowaniu kontroli nad jednostką, które wyłączają swobodne dysponowanie jej aktywami netto, w tym wypracowanym przez tę jednostkę zyskiem netto, lub które wyłączają sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą jednostką;

3) bez ponoszenia niewspółmiernie wysokich kosztów lub bez zbędnej zwłoki nie można uzyskać informacji niezbędnych do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, przy czym może mieć to zastosowanie w wyjątkowych przypadkach, które zostaną odpowiednio udokumentowane.

(...)

●Zmiany w treści art. 57 ustawy o rachunkowości mają na celu transpozycję art. 23 ust. 9 dyrektywy 2013/34, który zezwala jednostce dominującej na nieobejmowanie w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostki zależnej (w tym jednostki określonej wskazanej w art. 3 ust. 1e pkt 1-6, czyli np. emitenta papierów wartościowych czy instytucji płatniczej), po spełnieniu określonych warunków. Zmiana w stosunku do poprzednich rozwiązań polega na dodaniu do katalogu warunków warunku przewidzianego w art. 23 ust. 9 lit. a dyrektywy 2013/34, tj. zwolnienia z uwzględniania jednostki zależnej w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, w sytuacji gdy bez ponoszenia niewspółmiernie wysokich kosztów lub bez zbędnej zwłoki nie można uzyskać informacji niezbędnych do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z przepisami ustawy. Przy czym może to mieć zastosowanie w wyjątkowych przypadkach, które zostaną odpowiednio udokumentowane. Doprecyzowano także w pkt 2, że ograniczenia w sprawowaniu kontroli nad jednostką powinny mieć charakter długoterminowy i poważny. Poprzednio art. 57 pkt 2 wskazywał tylko na występowanie ograniczenia w sprawowaniu kontroli nad jednostką, które wyłączały swobodne dysponowanie jej aktywami netto, w tym wypracowanym przez tę jednostkę zyskiem netto, lub które wyłączają sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą jednostką. [przykład 5]

PRZYKŁAD 5

Bez informacji

Spółka dominująca ADA SA posiada 80 proc. udziałów w spółce prowadzącej działalność w Donbasie. Ze względu na sytuację wojenną spółka nie uzyskuje informacji na temat działalności spółki córki, nie może uzyskiwać żadnych płatności. W związku z tym zarząd spółki dominującej podjął decyzję o niewłączaniu spółki córki do skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

[Metody konsolidacji]

1. Dane jednostki zależnej konsoliduje się metodą konsolidacji pełnej, o której mowa w art. 60.

2. Dane jednostek współzależnych wykazuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przy zastosowaniu metody proporcjonalnej, o której mowa w art. 61, lub metody praw własności, o której mowa w art. 63.

2a. Jeżeli wspólnik jednostki współzależnej będący jednostką dominującą sporządzającą skonsolidowane sprawozdanie finansowe wykazuje jednostki współzależne przy zastosowaniu metody proporcjonalnej, to przepisy art. 56 ust. 3, art. 57 i art. 58 stosuje się odpowiednio.

3. Udziały w jednostce stowarzyszonej wykazuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności.

4. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały w jednostkach współzależnych, to dane tych jednostek obejmuje się skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym przy zastosowaniu metody proporcjonalnej lub metody praw własności.

5. Jeżeli jednostki grupy kapitałowej, objęte konsolidacją, posiadają udziały w jednostkach stowarzyszonych, to dane tych jednostek wykazuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności. W przypadku gdy te jednostki stowarzyszone sporządzają skonsolidowane sprawozdania finansowe, to metodę praw własności stosuje się do aktywów netto wykazanych w ich skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych.

6. Jeżeli zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 57 pkt 2, a jednostka zależna była wcześniej objęta konsolidacją lub jednostka dominująca wstąpiła w prawa znaczącego inwestora lub wspólnika jednostki współzależnej, to dane tych jednostek wykazuje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednio metodą proporcjonalną lub metodą praw własności.

(...)

●Zgodnie z nowo dodanym art. 59 ust. 2a ustawy jednostka dominująca będzie mogła stosować metodę proporcjonalną do konsolidacji jednostek współzależnych. Jest to dostosowanie do art. 26 ust. 2 dyrektywy 2013/34 w zakresie zwolnienia z wykazywania w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostek współzależnych w takich samych przypadkach, jak wymienione w stosunku do jednostek zależnych w art. 56 ust. 3 oraz w art. 57 i art. 58 ustawy.

W zmienionym art. 59 ust. 5 doprecyzowano, że w przypadku gdy jednostki stowarzyszone objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wyceniane metodą praw własności, które sporządzają własne skonsolidowane sprawozdania finansowe, to metodę praw własności jednostka dominująca stosuje do aktywów netto wykazanych w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych tych jednostek stowarzyszonych.

Rozdział 6a Sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej

[Definicje]

Ilekroć w rozdziale jest mowa o:

1) jednostce działającej w przemyśle wydobywczym - rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność polegającą na eksploracji, poszukiwaniu, odkrywaniu, eksploatacji i wydobywaniu złóż minerałów, ropy, gazu ziemnego lub innych surowców, w ramach rodzajów działalności gospodarczej wymienionych w sekcji B w działach 05-08 Polskiej Klasyfikacji Działalności;

2) jednostce zajmującej się wyrębem lasów pierwotnych - rozumie się przez to jednostkę prowadzącą działalność, o której mowa w sekcji A w dziale 02, w grupie 02.2 Polskiej Klasyfikacji Działalności, na obszarach lasów pierwotnych;

3) lesie pierwotnym - rozumie się przez to las z gatunkami rodzimymi, gdzie nie istnieją wyraźnie widoczne ślady działalności człowieka, a procesy ekologiczne nie zostały w istotny sposób zaburzone;

4) administracji publicznej - rozumie się przez to organy administracji rządowej lub samorządowej oraz jednostki nadzorowane lub kontrolowane przez te organy, a w przypadku pozostałych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego - organy administracji państwowej, regionalnej lub lokalnej państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub państwa spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz jednostki nadzorowane lub kontrolowane przez te organy;

5) projekcie - rozumie się przez to działalność operacyjną prowadzoną na podstawie umowy, w szczególności najmu, dzierżawy, licencji lub koncesji, stanowiącej podstawę zobowiązań płatniczych wobec administracji publicznej poszczególnych państw; jeżeli kilka tego rodzaju umów jest ze sobą znacząco powiązanych, to działalność operacyjną prowadzoną na ich podstawie uznaje się je za jeden projekt;

6) płatności - rozumie się przez to zapłaconą kwotę, w gotówce lub w naturze, z działalności określonej w pkt 1 lub 2, z tytułu:

a) należności z tytułu produkcji,

b) podatków pobieranych od dochodu, produkcji lub zysków spółek, z wyłączeniem podatku od konsumpcji, takiego jak podatek od towarów i usług, podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku od sprzedaży,

c) tantiem,

d) dywidend,

e) opłat koncesyjnych oraz premii za odkrycie i produkcję,

f) opłat licencyjnych, opłat dzierżawnych, opłat za rozpoczęcie działalności oraz innych świadczeń z tytułu przyznania licencji lub koncesji,

g) płatności za ulepszenia w zakresie infrastruktury;

7) płatnościach powiązanych - rozumie się przez to przewidziane umową płatności okresowe lub ratalne;

8) sprawozdaniu z płatności - rozumie się przez to sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej.

●Sprawozdanie z płatności jest nowym sprawozdaniem, które ma w przypadku niektórych jednostek uzupełniać sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności. W celu wprowadzenia obowiązku sporządzania tego sprawozdania dodano do ustawy nowy rozdział 6a. Nakłada on obowiązek sporządzania sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznych oraz skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznych dla dużych jednostek oraz jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 ustawy o rachunkowości działających w sektorze wydobywczym i eksploatacji lasów pierwotnych i określonej formie prawnej. Jednostki, które prowadzą działalność w krajach posiadających bogate zasoby naturalne, zwłaszcza minerały, ropę, gaz ziemny, jak również lasy pierwotne, w celu zapewnienia większej przejrzystości płatności na rzecz administracji publicznych powinny w odrębnym sprawozdaniu corocznie ujawniać istotne płatności na rzecz administracji publicznych dokonywane w krajach, w których prowadzą wyżej wymienioną działalność. Sprawozdanie powinno zawierać rodzaje płatności porównywalne z płatnościami ujawnianymi przez jednostki uczestniczące w Inicjatywie Przejrzystości w Branżach Wydobywczych (EITI). Inicjatywa ta jest także uzupełnieniem planu działania Unii Europejskiej na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (UE FLEGT) oraz przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 995/2010 z 20 października 2010 r. ustanawiającego obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna), które nakładają na podmioty zajmujące się handlem produktami z drewna wymóg dokładania należytej staranności, aby zapobiec wprowadzaniu nielegalnego drewna na unijny rynek.

Sprawozdanie powinno służyć ułatwieniu rządom krajów bogatych w zasoby naturalne wdrażania zasad i kryteriów EITI, a także rozliczania się przed swoimi obywatelami z płatności, które rządy te otrzymują od jednostek prowadzących działalność w przemyśle wydobywczym lub zajmujących się wyrębem lasów pierwotnych i działających w ramach jurysdykcji tych krajów. Sprawozdanie powinno zawierać informacje w podziale na kraje i projekty (w przypadku gdy jednostka przypisuje płatności do danego projektu).

●Artykuł 63e wprowadza nowe definicje na potrzeby sprawozdań z płatności na rzecz administracji publicznych.

W art. 63e pkt 1 wskazano, że przez jednostkę działającą w przemyśle wydobywczym rozumie się jednostkę prowadzącą działalność polegającą na eksploracji, poszukiwaniu, odkrywaniu, eksploatacji i wydobyciu złóż minerałów, ropy, gazu ziemnego lub innych surowców, materiałów w ramach rodzajów działalności gospodarczej wymienionych w sekcji B działy 05-08 Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) Części II - Schematu klasyfikacji do rozporządzenia z 24 grudnia 2007 r. Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) - Dz.U. nr 251, poz. 1885 ze zm. Będą to zatem jednostki zajmujące się górnictwem/wydobywaniem podziemnym, odkrywkowym lub za pomocą odwiertów kopalin występujących w naturze jako ciała stałe (węgiel i rudy), ciekłe (ropa naftowa) lub gazowe (gaz ziemny), działalnością pomocniczą związaną z przygotowaniem kopalin do sprzedaży, np. kruszenie, mielenie, oczyszczanie, suszenie, sortowanie, odsalanie, brykietowanie, wzbogacanie oraz działalność związaną z eksploatacją ropy naftowej i gazu ziemnego, jeśli jest dokonywane przez podmiot wydobywający. Należy zwrócić uwagę, że do tej grupy zaliczane są podmioty zajmujące się wydobywaniem kamieni ozdobnych oraz kamienia dla potrzeb budownictwa (np. kamienia pomnikowego i budowlanego, takiego jak marmur, granit, piaskowiec, łupek), skał wapiennych, gipsu, kredy i łupków oraz wydobywaniem żwiru i piasku; wydobywaniem gliny i kaolinu.

Jako podmioty z tej grupy zobowiązane do sporządzania takiego sprawozdania będą jednostki zajmujące się także wydobywaniem minerałów dla przemysłu chemicznego oraz do produkcji nawozów, np. naturalnych soli fosforanowych i potasowych, siarki rodzimej, pirytów i magnetopirytów, naturalnych siarczanów baru i magnezu (kizerytów), naturalnych węglanów baru (barytów i witerytów), naturalnych boranów czy też pigmentów mineralnych, szpatów fluorowych i pozostałych wartościowych minerałów wykorzystywanych w przemyśle chemicznym. Nie będą jednak do tej grupy zaliczane jednostki wydobywające sól.

Z kolei w art. 63 w pkt 2 wskazano, że przez jednostkę zajmującą się wyrębem lasów pierwotnych rozumie się jednostkę prowadzącą działalność, o której mowa w sekcji A dział 02, grupa 02.2 Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) Części II - Schematu klasyfikacji do rozporządzenia z 24 grudnia 2007 r. Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), na obszarach lasów pierwotnych. Będą to jednostki zajmujące się pozyskiwaniem drewna okrągłego do dalszego przerobu w przemyśle przetwórczym, drewna okrągłego używanego w postaci nieprzetworzonej, takiej jak kopalniak, żerdzie i słupy, drewna i innych produktów leśnych na cele opałowe oraz produkcją węgla drzewnego w lesie z wykorzystaniem metod tradycyjnych. Należy zaznaczyć, że lasem pierwotnym w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych jest las z gatunkami rodzimymi, gdzie nie istnieją wyraźnie widoczne ślady działalności człowieka, a procesy ekologiczne nie zostały w istotny sposób zaburzone.

Przez administrację publiczną rozumie się w przypadku Polski organy administracji rządowej lub samorządowej oraz jednostki nadzorowane lub kontrolowane przez te organy. W związku z możliwością występowania płatności na rzecz pozostałych państw członkowskich lub państw trzecich, w stosunku do tych państw wprowadzono odniesienie do organów administracji państwowej, regionalnej lub lokalnej państwa członkowskiego lub państwa trzeciego oraz jednostek nadzorowanych lub kontrolowanych przez te organy (zgodnie z art. 41 pkt 3 dyrektywy 2013/34).

●Jednym z obowiązków jednostek będzie umieszczanie informacji w podziale na projekty. Zatem zgodnie z art. 63e pkt 4 przez projekt rozumie się działalność operacyjną prowadzoną na podstawie pojedynczej umowy, umowy o najem lub dzierżawę, licencji, koncesji bądź innej podobnej umowy stanowiącej podstawę zobowiązań płatniczych wobec administracji publicznych poszczególnych krajów. Niemniej jednak jeżeli kilka takich umów jest ze sobą znacząco powiązanych, to powinno być to uznawane za projekt (zgodnie z art. 41 pkt 4 dyrektywy 2013/34). Jest to nawiązanie do motywu 45 dyrektywy, gdzie znacząco ze sobą powiązane umowy prawne powinny być rozumiane jako zestaw operacyjnie i geograficznie zintegrowanych umów, licencji, najmów lub dzierżaw, koncesji lub powiązanych umów o znacząco podobnych warunkach, które są podpisywane z administracją publiczną, wskutek czego powstają zobowiązania płatnicze. Takie umowy mogą być regulowane przepisami pojedynczej umowy, umowy spółki w ramach wspólnego przedsięwzięcia, przepisami porozumienia o podziale produkcji lub inną ogólną umową prawną.

●Płatności będą obejmowały zapłacone kwoty w gotówce lub w naturze z działalności opisanej w pkt 1 lub 2 z tytułu:

- należności z tytułu produkcji,

- podatków pobieranych od dochodu, produkcji lub zysków spółek z wyłączeniem podatków od konsumpcji, takich jak podatek od towarów i usług, podatków dochodowych od osób fizycznych lub podatków od sprzedaży,

- tantiem,

- dywidend,

- opłat koncesyjnych oraz premii za odkrycie i produkcję,

- opłat licencyjnych, opłat dzierżawnych, opłat za rozpoczęcie działalności oraz innych świadczeń z tytułu przyznania licencji lub koncesji, oraz

- płatności za ulepszenia w zakresie infrastruktury.

Płatności, jakie należy brać pod uwagę, to zarówno płatności pojedyncze, jak i określone w art. 63e pkt 6 płatności powiązane, czyli przewidziane umową płatności okresowe lub ratalne (np. czynsz najmu, raty płatności za uzyskane koncesje).

[Sprawozdanie jednostki działającej w przemyśle wydobywczym lub zajmującej się wyrębem lasów pierwotnych]

1. Jednostka działająca w przemyśle wydobywczym lub jednostka zajmująca się wyrębem lasów pierwotnych sporządza na dzień bilansowy, wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym, sprawozdanie z płatności, jeżeli jest:

1) jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6, będącą spółką kapitałową, spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, lub

2) spółką kapitałową, spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, pod warunkiem że w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok przekracza co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:

a) 85 000 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 170 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 250 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty - oraz jeżeli pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych przez tę jednostkę stanowiła w roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty 424 700 zł.

2. W sprawozdaniu z płatności wykazuje się, w odniesieniu do danego roku obrotowego, następujące informacje:

1) łączną kwotę płatności dokonanych na rzecz administracji publicznej danego państwa, z podziałem na płatności na rzecz odpowiednich szczebli administracji publicznej;

2) łączną kwotę płatności z podziałem na tytuły wskazane w art. 63e pkt 6 dokonanych na rzecz odpowiedniego szczebla administracji publicznej danego państwa;

3) w przypadku gdy płatności zostały przypisane przez jednostkę do określonego projektu - łączną kwotę dokonanych płatności z tytułu poszczególnych projektów wraz z podziałem na tytuły płatności wskazane w art. 63e pkt 6.

3. Przepis ust. 2 pkt 3 nie dotyczy płatności dokonywanych przez jednostkę w związku z wymogami nałożonymi na poziomie tej jednostki. W tym przypadku płatności te mogą być prezentowane na poziomie jednostki, a nie na poziomie projektu.

4. W sprawozdaniu z płatności można nie uwzględniać pojedynczych płatności lub sum płatności powiązanych, niższych od wskazanej w ust. 1 wartości. Płatności lub rodzaje działalności nie mogą być sztucznie dzielone lub agregowane w celu uniknięcia ich wykazywania w sprawozdaniu z płatności.

5. W przypadku dokonywania płatności w naturze, w sprawozdaniu z płatności wykazuje się ich wartość, jeżeli to możliwe - także w jednostkach naturalnych, wraz z podaniem sposobu jej ustalenia.

●W art. 63f w ust. 1 zawarte są przepisy określające, jakie jednostki oraz w jakich okolicznościach sa zobowiązane do sporządzenia sprawozdania z płatności. Sprawozdanie z płatności będzie sporządzane na dzień bilansowy wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym. Będą je sporządzać:

- wszystkie jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6, będące spółkami kapitałowymi, spółkami komandytowo-akcyjnymi lub takimi spółkami jawnymi lub komandytowymi, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe lub spółki komandytowo-akcyjne bądź spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, lub

- spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne, a także takie spółki jawne i komandytowe, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe lub spółki komandytowo-akcyjne bądź spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekraczają co najmniej dwie z następujących trzech wielkości:

a) 85 000 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 170 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 250 - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty i które jednocześnie prowadzą działalność w przemyśle wydobywczym lub zajmują się wyrębem lasów pierwotnych.

●Jednostki wskazane powyżej będą sporządzały to sprawozdanie tylko w sytuacji, gdy pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych przez jednostkę stanowiła w roku obrotowym kwotę 424 700 zł. Jest to równowartość w walucie polskiej 100 000 euro.

W art. 63f ust. 2 i 3 określono zakres powyższego sprawozdania. Nie ma załącznika do ustawy określającego zakres takiego raportu. Jednostki będą zobowiązane zatem do zawarcia w nim ujawnień wskazanych w art. 63f, czyli w odniesieniu do danego roku obrotowego takich danych jak:

1) łączna kwota płatności dokonanych na rzecz administracji publicznych danego kraju z podziałem na płatności na rzecz odpowiednich szczebli danej administracji publicznej;

2) łączna kwota płatności z podziałem na rodzaje wskazane w art. 63e pkt 5 lit. a-g dokonanych na rzecz odpowiedniego szczebla administracji publicznej danego kraju;

3) w przypadku gdy płatności te zostały przypisane przez jednostkę do określonego projektu - łączna kwota dokonanych płatności z tytułu poszczególnych projektów wraz z podziałem na rodzaje płatności wskazane w art. 63e pkt 5 lit. a-g.

Tu należy podkreślić, że wymóg ten nie dotyczy płatności dokonywanych przez jednostkę w związku z wymogami nałożonymi na poziomie tej jednostki; w takim przypadku płatności te mogą być prezentowane na poziomie jednostki, a nie na poziomie projektu. Przepisy przewidują wyjątek od obowiązku prezentacji określonej informacji, gdyż jednostki nie powinny mieć obowiązku dezagregowania ani alokowania płatności na projekty w przypadku płatności, które są dokonywane na poczet zobowiązań nałożonych na jednostki na poziomie podmiotu, a nie na poziomie projektu. Jeżeli jednostka prowadzi np. więcej niż jeden projekt w państwie przyjmującym, a administracja publiczna tego państwa nakłada na tę jednostkę podatki od osób prawnych w odniesieniu do całości dochodów tej jednostki w tym państwie, a nie w odniesieniu do określonego projektu lub określonej operacji na terytorium tego państwa, dopuszcza się, aby jednostka ujawniała odnośną płatność lub odnośne płatności z tytułu podatku dochodowego bez wyszczególnienia określonego projektu związanego z tymi płatnościami.

●Celem wprowadzenia w art. 63f ust. 3 jest przeciwdziałanie potencjalnemu obchodzeniu wymogów dotyczących ujawniania przez ww. jednostki informacji. W sprawozdaniu z płatności można nie uwzględniać pojedynczych płatności lub sum powiązanych płatności niższych od 424 700 zł (równowartości w walucie polskiej 100 000 euro). Informacje na temat płatności dokonywanych w związku z prowadzeniem działalności w przemyśle wydobywczym lub polegającej na wyrębie lasów pierwotnych powinny odzwierciedlać istotę, a nie formę danych płatności lub działalności. Dlatego też jednostka nie powinna mieć możliwości uniknięcia ujawnienia informacji (przykładowo poprzez zmianę opisu działalności), która w innym przypadku wchodziłaby w zakres niniejszego sprawozdania. Ponadto płatności lub rodzaje działalności nie powinny być sztucznie dzielone lub agregowane, aby uchylić się od takich wymogów dotyczących ujawniania informacji.

●Artykuł 63f ust. 4 stanowi, że w przypadku przekazania administracji publicznej płatności w formie świadczeń rzeczowych w sprawozdaniu ujmuje się ich wartość, jeżeli to możliwe określoną także w jednostkach naturalnych. W sprawozdaniu należy również określić sposób, w jaki została ustalona ta wartość.

[Skonsolidowane sprawozdanie z płatności]

1. Jednostka, o której mowa w art. 63f ust. 1, będąca jednostką dominującą określoną w art. 55 ust. 1 sporządza skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie z art. 63f ust. 2-5.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej określonej w art. 55 ust. 1, jeżeli spełnia ona przesłanki z art. 63f ust. 1 pkt 1 lub 2 i którakolwiek z jej jednostek zależnych jest jednostką działającą w przemyśle wydobywczym lub jednostką zajmującą się wyrębem lasów pierwotnych, a pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych przez jej jednostkę zależną stanowiła w roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty 424 700 zł.

3. Skonsolidowane sprawozdanie z płatności obejmuje dane jednostki dominującej i jednostek wszystkich szczebli zależnych od niej. Skonsolidowane sprawozdanie z płatności może nie obejmować danych jednostki, która nie została objęta konsolidacją na podstawie art. 57.

4. Do skonsolidowanego sprawozdania z płatności stosuje się odpowiednio przepisy art. 63c ust. 2 i 3.

●W niektórych sytuacjach jednostki dominujące będą zobligowane do przygotowania także skonsolidowanego sprawozdania z płatności. W art. 63g w ust. 1 ustawy o rachunkowości wskazano te okoliczności. Jednostka, o której mowa w art. 63f ust. 1 będąca jednostką dominującą określoną w art. 55, sporządza skonsolidowane sprawozdanie z płatności według zasad określonych dla jednostkowego sprawozdania (określonych w art. 63f ust. 2-4).

●Obowiązek wprowadzenia skonsolidowanego sprawozdania z płatności będzie dotyczył także jednostki dominującej nieprowadzącej działalności np. w przemyśle wydobywczym, w sytuacji gdy jednostka ta spełnia przesłanki z art. 63f ust. 1 pkt 1 lub 2 (forma organizacyjnoprawna i kryteria wielkościowe) i którakolwiek z jej jednostek zależnych działa w przemyśle wydobywczym lub zajmuje się wyrębem lasów pierwotnych, a pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych przez jej jednostkę zależną stanowiła w roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty 424 700 zł. [przykład 6]

Skonsolidowane sprawozdanie z płatności obejmuje dane jednostki dominującej i jednostek wszystkich szczebli zależnych od niej. Skonsolidowane sprawozdanie z płatności może nie obejmować danych jednostki, która nie została objęta konsolidacją na podstawie art. 57. Oznacza to, że w skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności nie trzeba uwzględniać jednostek, w których:

- udziały zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w innej formie z wyłącznym ich przeznaczeniem do późniejszej odsprzedaży w terminie jednego roku od dnia ich nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie;

- występują poważne długoterminowe ograniczenia w sprawowaniu kontroli nad jednostką, które wyłączają swobodne dysponowanie jej aktywami netto, w tym wypracowanym przez tę jednostkę zyskiem netto, lub które wyłączają sprawowanie kontroli nad organami kierującymi tą jednostką;

- bez ponoszenia niewspółmiernie wysokich kosztów lub bez zbędnej zwłoki nie można uzyskać informacji niezbędnych do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z przepisami ustawy, przy czym może mieć to zastosowanie w wyjątkowo rzadkich, udokumentowanych przypadkach.

Określone zwolnienia mają zastosowanie wyłącznie, jeśli są wykorzystywane również do celów sporządzenia skonsolidowanych sprawozdań finansowych (zgodnie z art. 44 ust. 3 lit. a dyrektywy 2013/34). Należy podkreślić, że zgodnie z dyrektywą 2013/34 zasada istotności określona w art. 58 ustawy o rachunkowości nie ma zastosowania do sporządzania skonsolidowanego sprawozdania z płatności.

●Artykuł 64 ust. 4 ustawy o rachunkowości zawiera informację, że do skonsolidowanego sprawozdania z płatności stosuje się odpowiednio art. 63c ust. 2 i 3. Oznacza to, że jednostka dominująca sporządzi to sprawozdanie nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego, na który jednostka dominująca sporządza roczne sprawozdanie finansowe. Sprawozdanie to podpisuje kierownik jednostki dominującej, a jeżeli jednostką kieruje organ wieloosobowy - wszyscy członkowie tego organu. Odmowa podpisu wymaga pisemnego uzasadnienia dołączonego do skonsolidowanego sprawozdania z płatności.

Sprawozdania tego nie podpisuje osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych. Zasady te wynikają z art. 63j ustawy o rachunkowości.

[Zwolnienie z obowiązku sporządzania sprawozdania z płatności]

1. Jednostka, o której mowa w art. 63f ust. 1, będąca jednostką zależną, może nie sporządzać sprawozdania z płatności, jeżeli jej jednostka dominująca mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu podlega, a płatności dokonane przez tę jednostkę zależną na rzecz administracji publicznej są uwzględnione w tym skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności.

2. Jednostka dominująca może nie sporządzać sprawozdania z płatności, jeżeli sporządza ona skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie z zasadami określonymi w art. 63g, a płatności dokonane przez tę jednostkę dominującą na rzecz administracji publicznej są uwzględnione w tym skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności.

3. Jednostka, o której mowa w art. 63g ust. 1, będąca jednostką dominującą niższego szczebla, może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania z płatności, jeżeli jej jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego sporządza skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie z przepisami prawa państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, któremu podlega, a płatności dokonane przez tę jednostkę dominującą niższego szczebla na rzecz administracji publicznej są uwzględnione w tym skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności.

●Ustępy 1 i 2 w art. 63h określają dwie sytuacje, w których jednostki są zwolnione z obowiązku sporządzenia sprawozdania dotyczącego płatności na rzecz administracji publicznych i skonsolidowanego sprawozdania dotyczącego płatności na rzecz administracji publicznych (art. 42 ust. 2 i art. 44 ust. 2 lit. c dyrektywy 2013/34).

Jednostka, o której mowa w art. 63f ust. 1, będąca jednostką zależną, nie sporządza sprawozdania z płatności, jeżeli jest jednostką zależną, której jednostka dominująca jest zobowiązana do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania z płatności i płatności dokonane przez tę jednostkę zależną na rzecz administracji publicznych są uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności sporządzonym przez jednostkę dominującą zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego, któremu podlega.

Z kolei jednostka będąca jednostką dominującą niższego szczebla nie sporządza skonsolidowanego sprawozdania z płatności, jeżeli jest jednostką dominują niższego szczebla oraz jeżeli jej jednostka dominująca wyższego szczebla mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest zobowiązana do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania z płatności i płatności dokonane przez tę jednostkę dominującą niższego szczebla na rzecz administracji publicznych są uwzględnione w skonsolidowanym sprawozdaniu z płatności sporządzonym przez jednostkę dominującą wyższego szczebla, zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego, któremu podlega. [przykład 7]

[Sprawozdanie z płatności lub skonsolidowane sprawozdanie z płatności uznane za równoważne z przepisami unijnymi]

Jednostki określone w art. 63f ust. 1 lub art. 63g ust. 1, które sporządzają i ogłaszają sprawozdanie z płatności lub skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie z przepisami prawa państwa spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego uznanych przez Komisję Europejską za równoważne z przepisami unijnymi, mogą nie stosować przepisów ustawy w zakresie sporządzania tych sprawozdań, pod warunkiem złożenia sprawozdania z płatności lub skonsolidowanego sprawozdania z płatności we właściwym rejestrze sądowym.

[Stosowanie przepisów ustawy]

Do sprawozdania z płatności i skonsolidowanego sprawozdania z płatności stosuje się odpowiednio przepisy art. 52 ust. 1 i 2, z tym że nie podpisuje ich osoba, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych.

●Artykuł 63i wprowadza możliwość niesporządzania sprawozdania lub skonsolidowanego sprawozdania z płatności zgodnie z ustawą o rachunkowości, o ile jednostka sporządza i ogłasza takie sprawozdanie według przepisów państwa trzeciego uznanych przez Komisję Europejską za równoważne z przepisami unijnymi. Warunkiem skorzystania z powyższego zwolnienia jest złożenie sporządzonego sprawozdania z płatności we właściwym rejestrze sądowym.[przykład 8]

Rozdział 7 Badanie, składanie do właściwego rejestru sądowego, udostępnianie i ogłaszanie sprawozdań finansowych

[Sprawozdania podlegające badaniu i ogłaszaniu]

1. Badaniu podlegają roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych oraz roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:

1) banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji;

1a) spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;

2) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;

2a) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

2b) krajowych instytucji płatniczych i instytucji pieniądza elektronicznego;

3) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji;

4) pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

a) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

b) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro,

c) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro.

2. W jednostkach sporządzających łączne sprawozdania finansowe, o których mowa w art. 51 ust. 1, warunki określone w ust. 1 stosuje się do łącznego rocznego sprawozdania finansowego.

3. Badaniu podlegają sprawozdania finansowe spółek przejmujących i spółek nowo zawiązanych, sporządzone za rok obrotowy, w którym nastąpiło połączenie, a także roczne sprawozdania finansowe jednostek sporządzone zgodnie z MSR.

4. Badaniu podlegają również roczne połączone sprawozdania finansowe funduszy inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami oraz roczne sprawozdania jednostkowe subfunduszy.

5. (uchylony).

6. (uchylony).

(...)

●Nowelizacja ustawy nie wprowadziła istotnych zmian w zakresie obowiązku poddawania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta. Do katalogu jednostek, które bez względu na rozmiary działalności będą musiały w przypadku kontynuowania działalności poddać badaniu swe roczne sprawozdanie finansowe, dołączono w art. 64 ust. 1 pkt 2b ustawy o rachunkowości krajowe instytucje płatnicze i instytucje pieniądza elektronicznego. Są one jednostkami wymienionymi w katalogu określonym w projektowanym art. 3 ust. 1e pkt 1-6 ustawy o rachunkowości, tj. są jednostkami interesu publicznego w myśl definicji z art. 2 pkt 1 dyrektywy 2013/34.

●Zgodnie z ustawą z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. nr 199, poz. 1175) krajowa instytucja płatnicza to osoba prawna, która uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w charakterze instytucji płatniczej. Przykładami takich instytucji są PAYU, DOTPAY, PAYPRO. Krajowa instytucja płatnicza może świadczyć usługi płatnicze w zakresie:

- przyjmowania wpłat gotówki i dokonywania wypłat gotówki z rachunku płatniczego oraz wszelkich działań niezbędnych do prowadzenia rachunku,

- wykonywania transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy przez wykonywanie usług polecenia zapłaty, w tym jednorazowych poleceń zapłaty,

- wykonywania transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy przy użyciu karty płatniczej lub podobnego instrumentu płatniczego,

- wykonywania transakcji płatniczych, w tym transferu środków pieniężnych na rachunek płatniczy u dostawcy użytkownika lub u innego dostawcy przez wykonywanie usług polecenia przelewu, w tym stałych zleceń,

- wydawania instrumentów płatniczych,

- umożliwiania wykonania transakcji płatniczych zainicjowanych przez akceptanta lub za jego pośrednictwem, instrumentem płatniczym płatnika, w szczególności na obsłudze autoryzacji, przesyłaniu do wydawcy karty płatniczej lub systemów płatności zleceń płatniczych płatnika lub akceptanta mających na celu przekazanie akceptantowi należnych mu środków, z wyłączeniem czynności polegających na jej rozliczaniu i rozrachunku w ramach systemu płatności w rozumieniu ustawy o ostateczności rozrachunku (acquiring),

- świadczenia usługi przekazu pieniężnego.

Jej działalność wymaga zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.

●Instytucja pieniądza elektronicznego to także jednostka wykonująca usługi, o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz.U. nr 199, poz. 1175) zgodnie z zezwoleniem wydanym przez KNF. Pieniądz elektroniczny oznacza wartość pieniężną przechowywaną elektronicznie, w tym magnetycznie, wydawaną z obowiązkiem jej wykupu w celu dokonywania transakcji płatniczych, akceptowaną przez podmioty inne niż wyłącznie wydawca pieniądza elektronicznego. Jest to zatem pieniądz będący w obrocie w związku z dokonywaniem płatności kartą magnetyczną/elektroniczną, telefonem komórkowym itd. Instytucje pieniądza elektronicznego to wydawcy pieniądza elektronicznego obok banków, SKOK-ów czy Poczty Polskiej.

Instytucje pieniądza elektronicznego oraz instytucje płatnicze jako podmioty zaufania publicznego zostały zobligowane do poddania sprawozdań finansowych badaniu przez biegłego rewidenta. Zauważyć należy, że dotychczas te podmioty, działając w formie organizacyjnej spółki akcyjnej, też były zobligowane do audytu sprawozdań finansowych.

[Opinia i raport biegłego rewidenta]

1. Celem badania sprawozdania finansowego jest wyrażenie przez biegłego rewidenta pisemnej opinii wraz z raportem o tym, czy sprawozdanie finansowe rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy badanej jednostki zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami ustawy i przyjętymi zasadami (polityką) rachunkowości.

2. Opinia, o której mowa w ust. 1, powinna w szczególności stwierdzać, czy badane sprawozdanie finansowe:

1) zostało sporządzone na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych;

2) [uchylony];

3) jest zgodne co do formy i treści z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, statutem lub umową;

4) [uchylony].

3. W opinii należy również:

1) poinformować o niedopełnieniu, do dnia wyrażenia opinii, określonych w art. 69 i 70 obowiązków złożenia we właściwym rejestrze sądowym oraz do ogłoszenia sprawozdania finansowego za rok lub lata poprzedzające rok obrotowy;

2) wskazać na stwierdzone podczas badania poważne zagrożenia dla kontynuacji działalności przez jednostkę;

3) wskazać, czy informacje zawarte w sprawozdaniu z działalności uwzględniają postanowienia art. 49 ust. 2 i są zgodne z informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym;

4) złożyć oświadczenie, czy w świetle wiedzy o jednostce i jej otoczeniu uzyskanej podczas badania stwierdzono w sprawozdaniu z działalności istotne zniekształcenia, i wskazać, na czym one polegają;

5) wskazać, czy emitent obowiązany do złożenia oświadczenia o stosowaniu ładu korporacyjnego zawarł w tym oświadczeniu informacje wymagane zgodnie z zakresem określonym w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych lub w regulaminach wydanych na podstawie art. 61 tej ustawy, a w odniesieniu do określonych informacji wskazanych w tych przepisach lub regulaminach - stwierdzić, czy są one zgodne z mającymi zastosowanie przepisami oraz z informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym.

4. Opinia powinna w sposób jednoznaczny wskazywać powody wyrażenia zastrzeżeń do sprawozdania finansowego, wyrażenia opinii negatywnej lub odmowy wyrażenia opinii, z uwagi na zaistnienie okoliczności uniemożliwiających jej sformułowanie. Zastrzeżenia należy wyrazić w sposób wskazujący na ich zasięg.

5. Raport, o którym mowa w ust. 1, powinien przedstawiać w szczególności:

1) ogólną charakterystykę jednostki (dane identyfikujące jednostkę);

2) stwierdzenie uzyskania od jednostki żądanych informacji, wyjaśnień i oświadczeń;

3) ocenę prawidłowości stosowanego systemu rachunkowości;

4) charakterystykę pozycji lub grupy pozycji sprawozdania finansowego, jeżeli zdaniem biegłego rewidenta wymagają one omówienia;

5) stwierdzenie stosowania się przez bank do obowiązujących zasad w zakresie ostrożności, określonych w odrębnych przepisach, oraz stwierdzenie prawidłowości ustalenia współczynnika wypłacalności;

5a) stwierdzenie stosowania się przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową do obowiązujących zasad w zakresie ostrożności, określonych w odrębnych przepisach, oraz stwierdzenie prawidłowości ustalenia współczynnika wypłacalności;

6) stwierdzenie utworzenia przez zakład ubezpieczeń rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w wysokości zapewniającej pełne wywiązanie się z bieżących i przyszłych zobowiązań, wynikających z zawartych umów ubezpieczenia i umów reasekuracji, oraz zabezpieczenie tych rezerw lokatami, zgodnie z przepisami o działalności ubezpieczeniowej i działalności reasekuracyjnej, a także prawidłowości wyliczenia marginesu wypłacalności i posiadania finansowego pokrycia tego marginesu;

6a) stwierdzenie utworzenia przez zakład reasekuracji rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w wysokości zapewniającej pełne wywiązanie się z bieżących i przyszłych zobowiązań, wynikających z zawartych umów reasekuracji, oraz zabezpieczenie tych rezerw lokatami, zgodnie z przepisami o działalności reasekuracyjnej, a także prawidłowości wyliczenia marginesu wypłacalności i posiadania finansowego pokrycia tego marginesu;

7) przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, ze wskazaniem na zjawiska, które w porównaniu z poprzednimi okresami sprawozdawczymi w istotny sposób wpływają negatywnie na tę sytuację, a zwłaszcza zagrażają kontynuowaniu działalności przez jednostkę. Jeżeli w toku badania jednostki biegły rewident stwierdzi istotne, mające wpływ na sprawozdanie finansowe, naruszenie prawa, statutu lub umowy spółki, to powinien o tym poinformować w raporcie, a w razie potrzeby również w opinii.

6. Opinia i raport powinny wynikać z zebranej i opracowanej w toku badania dokumentacji rewizyjnej. Powinny one umożliwić biegłemu rewidentowi, niebiorącemu udziału w badaniu, prześledzenie jego przebiegu i znalezienie uzasadnienia dla opinii wyrażonej o badanym sprawozdaniu finansowym.

7. Opinię i raport z badania sprawozdania finansowego podpisuje kluczowy biegły rewident przeprowadzający badanie.

8. Przepisy ust. 1-7 stosuje się odpowiednio do opinii i raportu z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

(...)

●Wprowadzone do art. 65 zmiany w ust. 1 i 2 wynikają z zastosowania podejścia prezentacyjnego (zgodnie z dyrektywą 2013/34) w stosunku do opinii biegłego rewidenta. W art. 65 ust. 1 ustawy o rachunkowości podkreślono, że biegły rewident, wyrażając opinię, ma się ustosunkować do przestrzegania przez jednostkę obowiązujących ją regulacji prawnych. W szczególności to podkreślenie będzie miało znaczenie dla jednostek mikro i małych poddających swe sprawozdanie finansowe badaniu, ponieważ te raporty będą sporządzane przy zastosowaniu wielu uproszczeń w zakresie ujmowania i wyceny aktywów i pasywów oraz sposobu zaprezentowania danych. Mimo tych uproszczeń nie będzie przeszkód w uznaniu, że sprawozdanie finansowe rzetelnie i wiernie oddaje sytuację jednostki. Biegły rewident, przeprowadzając procedury audytowe, będzie fakt ujęcia w polityce rachunkowości i zastosowania uproszczeń uwzględniał, wydając opinię i raport o tym, czy sprawozdanie finansowe rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową jednostki oraz jej wynik finansowy.

●Zauważyć należy, że w art. 65 ust. 2 uchylono pkt 2 i 4, czyli obowiązek uwzględnienia w wydawanej przez biegłego opinii następujących stwierdzeń dotyczących sprawozdania:

2) zostało sporządzone zgodnie z określonymi ustawą zasadami rachunkowości;

4) przedstawia rzetelnie i jasno wszystkie istotne dla oceny jednostki informacje, a w odniesieniu do sprawozdania z działalności jednostki, czy informacje zawarte w tym sprawozdaniu uwzględniają postanowienia art. 49 ust. 2 i są zgodne z informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym.

Obowiązek przeanalizowania tych problemów i zawarcie takich stwierdzeń w opinii wynika już wprost z art. 65 ust. 1.

Biegły rewident będzie musiał w opinii z badania sprawozdania finansowego na podstawie art. 65 ust. 3:

- wskazać, czy informacje zawarte w sprawozdaniu z działalności uwzględniają postanowienia art. 49 ust. 2 i są zgodne z informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym;

- złożyć oświadczenie, czy w świetle wiedzy o jednostce i jej otoczeniu uzyskanej podczas badania stwierdzono w sprawozdaniu z działalności istotne zniekształcenia, i wskazać, na czym one polegają.

Dodatkowo w przypadku jednostek, których papiery wartościowe zostały dopuszczone do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a także emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku giełdowym niebędącym rynkiem oficjalnych notowań giełdowych lub na rynku pozagiełdowym, biegły rewident w opinii wskazuje, czy jednostka zawarła wszystkie informacje o stosowaniu zasad ładu korporacyjnego określone w:

- rozporządzeniu ministra finansów z 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 133) lub

- regulaminach wydanych na podstawie art. 61 ustawy z 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych.

W przypadku informacji zawartych  par. 91 ust. 5 pkt 4 lit. c, d, e, f, h ww. rozporządzenia, tj. dotyczących:

- opisu głównych cech stosowanych w przedsiębiorstwie emitenta systemów kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych,

- wskazania akcjonariuszy posiadających bezpośrednio lub pośrednio znaczne pakiety akcji wraz ze wskazaniem liczby posiadanych przez te podmioty akcji, ich procentowego udziału w kapitale zakładowym, liczby głosów z nich wynikających i ich procentowego udziału w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu,

- wskazania posiadaczy wszelkich papierów wartościowych, które dają specjalne uprawnienia kontrolne wraz z opisem tych uprawnień,

- wskazania wszelkich ograniczeń odnośnie do wykonywania prawa głosu, takich jak ograniczenie wykonywania prawa głosu przez posiadaczy określonej części lub liczby głosów, ograniczenia czasowe dotyczące wykonywania prawa głosu lub zapisy, zgodnie z którymi, przy współpracy spółki prawa kapitałowe związane z papierami wartościowymi są oddzielone od posiadania papierów wartościowych,

- opisu zasad dotyczących powoływania i odwoływania osób zarządzających oraz ich uprawnień, w szczególności prawa do podjęcia decyzji o emisji lub wykupie akcji, biegły wskaże, czy są one zgodne z informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu finansowym oraz czy w świetle wiedzy na temat jednostki i jej otoczenia uzyskanej w trakcie badania stwierdził istotnie błędne informacje w sprawozdaniu z działalności, a w przypadku ich stwierdzenia wskaże, na czym polegają te błędy. W tym zakresie będzie konieczne dostosowanie m.in. par. 91 ust. 1 pkt 7 oraz par. 92 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia.

●Zasady związane ze sporządzaniem opinii i raportu z badania sprawozdania finansowego dotyczą także sprawozdań z badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego (dodany art. 65 ust. 8 ustawy o rachunkowości). Przy czym powyższa zmiana ma charakter porządkujący. Do przygotowania opinii i raportu z badania jednostkowego sprawozdania finansowego oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego biegły stosuje odpowiednio Krajowy Standard Rewizji Finansowej nr 1 oraz Krajowy Standard Rewizji Finansowej nr 2.

[Bezstronność i niezależność biegłego rewidenta]

1. (uchylony).

2. (uchylony).

3. (uchylony).

4. Wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych do wykonywania badania lub przeglądu sprawozdania finansowego dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe jednostki, chyba że statut, umowa lub inne wiążące jednostkę przepisy prawa stanowią inaczej. Kierownik jednostki nie może dokonać takiego wyboru.

5. Kierownik jednostki zawiera z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych umowę o badanie lub przegląd sprawozdania finansowego w terminie umożliwiającym jego udział w inwentaryzacji znaczących składników majątkowych. Koszty wykonania czynności rewizji finansowej ponosi jednostka.

(...)

●W art. 66 ust. 4 ustawy o rachunkowości, aby spełnić wymogowi dyrektywy, zamieniono określenie zarząd na określenie kierownik. Przepis ten wskazuje, kto dokonuje wyboru podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych. Zmiana określenia będzie miała znaczenie dla spółek osobowych i jednoosobowych działalności gospodarczych, które z racji przekroczenia progów wielkościowych określonych w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości będą musiały poddać swe sprawozdania finansowe badaniu przez biegłego rewidenta. Właściciel jednoosobowej działalności i wspólnicy spółek osobowych będą (mimo że są kierownikami w świetle art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości) jako właściciele, czyli członkowie organu zatwierdzającego, nadal dokonywali takiego wyboru. [przykład 9]

PRZYKŁAD 9

Przekroczenie

W spółce jawnej Transportowiec Anna i Marek Nowak za 2015 r. zostały przekroczone progi obligujące do poddania sprawozdania badaniu przez audytora, tj. suma bilansowa wynosiła ponad 2 500 000 euro w przeliczeniu według kursu obowiązującego 31 grudnia 2015 r. i przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty było wyższe niż 50 osób (wynosiło 56 osób). Wspólnicy spółki jawnej, mimo że są uznawani za kierownika jednostki, będą podejmowali uchwałę o wyborze podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania. Podejmując uchwałę, będą występowali jako członkowie organu zatwierdzającego.

●W innych jednostkach, tam gdzie występuje zarząd, zmiana wprowadzona w art. 66 ust. 4 nie spowoduje żadnych wątpliwości. Dotychczas zarząd nie mógł wybierać podmiotu uprawnionego. Nie występował praktyczny problem nawet w tych spółkach, np. z o.o., gdzie wszyscy udziałowcy byli jednocześnie członkami zarządu.

[Dane przekazywane organom rejestrowym]

1. Kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, opinię biegłego rewidenta, jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1 - także sprawozdanie z działalności - w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

1a. [uchylony].

1b. Kierownik oddziału przedsiębiorcy zagranicznego składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe oddziału.

1c. Kierownik oddziału, mających siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zakładu ubezpieczeń, zakładu reasekuracji, banku zagranicznego, instytucji kredytowej lub instytucji finansowej - w rozumieniu przepisów Prawa bankowego, zwanych dalej "instytucją kredytową lub finansową", składa we właściwym rejestrze sądowym, sporządzone i zbadane zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w państwie siedziby instytucji kredytowej lub finansowej oraz przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, roczne sprawozdanie finansowe tej instytucji wraz ze sprawozdaniem z działalności oraz opinią biegłego rewidenta.

1d. Przepis ust. 1c stosuje się odpowiednio do skonsolidowanego sprawozdania finansowego wraz ze skonsolidowanym sprawozdaniem z działalności oraz opinią biegłego rewidenta.

1e. Złożeniu we właściwym rejestrze sądowym nie podlega, z zastrzeżeniem ust. 1f, roczne sprawozdanie finansowe oddziału instytucji kredytowej lub finansowej.

1f. Kierownik oddziału instytucji kredytowej lub finansowej mającej siedzibę w państwie spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, oprócz dokumentów wymienionych w ust. 1c, składa również we właściwym rejestrze sądowym podlegające obowiązkowi badania roczne sprawozdanie finansowe oddziału wraz z opinią biegłego rewidenta, jeżeli:

1) roczne sprawozdanie finansowe tej instytucji kredytowej lub finansowej nie jest sporządzone według zasad przyjętych bądź równoważnych z przyjętymi w Europejskim Obszarze Gospodarczym lub

2) w państwie siedziby tej instytucji kredytowej lub finansowej nie jest spełniony warunek wzajemności w odniesieniu do instytucji kredytowych lub finansowych mających siedzibę w państwie z Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

1g. Kierownik jednostki, o której mowa odpowiednio w art. 63f ust. 1 lub art. 63g ust. 1, składa we właściwym rejestrze sądowym odpowiednio sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej lub skonsolidowane sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej, wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym, w terminie określonym w ust. 1.

2. Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w terminie określonym w art. 53 ust. 1, to należy je złożyć w rejestrze sądowym w ciągu 15 dni po tym terminie, a także 15 dni po jego zatwierdzeniu wraz z dokumentami, o których mowa w ust. 1.

3. Przepis ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do jednostki dominującej sporządzającej roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej.

4. Kierownik jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z art. 56 ust. 2, składa we właściwym rejestrze sądowym przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego:

1) skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego szczebla wraz z opinią biegłego rewidenta z badania tego sprawozdania,

2) skonsolidowane sprawozdanie z działalności jednostki dominującej wyższego szczebla

- w ciągu 30 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania, o którym mowa w pkt 1, nie później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

(...)

●Zmiany wprowadzone w art. 69 mają charakter porządkujący. Po pierwsze usunięto ust. 1a, który wskazywał, że kierownik jednostki sporządzającej uproszczone sprawozdanie finansowe zgodnie z art. 50 ust. 2 w miejsce opinii biegłego rewidenta składa do rejestru sądowego informację o rodzaju tej opinii wraz ze wskazaniem, czy zawiera ona dodatkowe objaśnienia. Z racji tego, że nie będzie można od 2016 r. sporządzać sprawozdań finansowych zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości, zapis art. 69 ust. 1a był bezzasadny.

Przypomnieć należy, że przepisy nowelizacji mają zastosowanie do sprawozdań za 2016 r., zatem w przypadku, gdy spółka za 2015 r. przygotuje, a ma do tego prawo, sprawozdanie zawierające jedynie dane w bilansie oznaczone dużymi literami i cyframi rzymskimi, to jej kierownik, składając to sprawozdanie do KRS, złoży w miejsce opinii w 2016 r. informację o rodzaju tej opinii.

●Druga zmiana to nałożenie (art. 69 ust. 1g ustawy o rachunkowości) na kierownika jednostki sporządzającej sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej oraz kierownika jednostki dominującej sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej obowiązku złożenia tych sprawozdań do KRS. Sprawozdania te składane będą odpowiednio wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym lub skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym. Sprawozdania te mają być składane we właściwym rejestrze sądowym wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego. Jest to implementacja art. 45 dyrektywy 2013/34.

●Trzecia zmiana w art. 69 to wskazanie w ust. 4, że kierownik jednostki dominującej zwolnionej ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania na podstawie art. 56 ust. 2 (czyli ze względu na objęcie tej jednostki skonsolidowanym sprawozdaniem przez jednostkę dominującą wyższego szczebla) ma 30 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania skonsolidowanego jednostki dominującej, ale nie później niż w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego jednostki dominującej niesporządzającej skonsolidowanego sprawozdania finansowego, na złożenie określonych dokumentów do KRS. Dotychczas było to 30 dni od dnia zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wprowadzona zmiana ma na celu ograniczenie sytuacji, w których jednostki dominujące odraczają sporządzenie własnego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, tłumacząc się spodziewanym, lecz jeszcze nieotrzymanym (bo niezatwierdzonym) skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym jej zagranicznej jednostki dominującej. Dokumentami, jakie ma złożyć do KRS kierownik jednostki zwolnionej ze sprowadzania skonsolidowanego sprawozdania, są przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego, tak jak dotychczas:

- skonsolidowane sprawozdanie finansowe jednostki dominującej wyższego szczebla wraz z opinią biegłego rewidenta z badania tego sprawozdania,

- skonsolidowane sprawozdanie z działalności jednostki dominującej wyższego szczebla.

[Obowiązki kierownika jednostki]

1. Kierownik jednostki, o której mowa w art. 64, do której nie ma zastosowania art. 69, jest obowiązany złożyć wprowadzenie do sprawozdania finansowego stanowiące część informacji dodatkowej, bilans, rachunek zysków i strat, zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym oraz rachunek przepływów pieniężnych za rok obrotowy, do ogłoszenia w ciągu 15 dni od dnia ich zatwierdzenia, wraz z opinią biegłego rewidenta oraz odpisem uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty.

1a. (uchylony).

1b. (uchylony).

1c. (uchylony).

1d. (uchylony).

2. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym".

3. (uchylony).

●Artykuł 70 ust. 2 ma nowe brzmienie ustalone przez art. 4 ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1166). Zmiana weszła w życie 13 września 2015 r. Na mocy tego przepisu spółdzielnie, w tym banki spółdzielcze, zostały zwolnione z dodatkowego publikowania w Monitorze Spółdzielczym sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych. Spółdzielnie wypełniają obowiązek publikacji sprawozdania finansowego poprzez fakt złożenia go do właściwego rejestru sądowego (art. 69 ust. 1 i art. 70 ust. 1 ustawy o rachunkowości).

Rozdział 8 Ochrona danych

[Okresy przechowywania rocznego sprawozdania i pozostałych zbiorów]

1. Zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają trwałemu przechowywaniu.

2. Pozostałe zbiory przechowuje się co najmniej przez okres:

1) księgi rachunkowe - 5 lat;

2) karty wynagrodzeń pracowników bądź ich odpowiedniki - przez okres wymaganego dostępu do tych informacji, wynikający z przepisów emerytalnych, rentowych oraz podatkowych, nie krócej jednak niż 5 lat;

3) dowody księgowe dotyczące wpływów ze sprzedaży detalicznej - do dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy, nie krócej jednak niż do dnia rozliczenia osób, którym powierzono składniki aktywów objęte sprzedażą detaliczną;

4) dowody księgowe dotyczące środków trwałych w budowie, pożyczek, kredytów oraz umów handlowych, roszczeń dochodzonych w postępowaniu cywilnym lub objętych postępowaniem karnym albo podatkowym - przez 5 lat od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym operacje, transakcje i postępowanie zostały ostatecznie zakończone, spłacone, rozliczone lub przedawnione;

5) dokumentację przyjętego sposobu prowadzenia rachunkowości - przez okres nie krótszy od 5 lat od upływu jej ważności;

6) dokumenty dotyczące rękojmi i reklamacji - 1 rok po terminie upływu rękojmi lub rozliczeniu reklamacji;

7) dokumenty inwentaryzacyjne - 5 lat;

8) pozostałe dowody księgowe i sprawozdania, których obowiązek sporządzenia wynika z ustawy - 5 lat.

3. Okresy przechowywania ustalone w ust. 2 oblicza się od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą.

(...)

●Zmiany w treści art. 74 ust. 2 ustawy o rachunkowości poprzez zastąpienie w pkt 8 wyrazu dokumenty wyrazem sprawozdania mają na celu określenie terminu obowiązku przechowywania sprawozdań z płatności na rzecz administracji publicznych oraz skonsolidowanych sprawozdań dotyczących płatności na rzecz administracji publicznych. Jest to doprecyzowanie, że chodzi o sprawozdania przygotowywane obok/łącznie ze sprawozdaniem finansowym, a nie jakiekolwiek inne dokumenty. Sprawozdanie z działalności, sprawozdanie z działalności grupy kapitałowej, sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej i skonsolidowane sprawozdanie z płatności na rzecz administracji publicznej będą przechowywane przez okres 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane dotyczą. Same zatwierdzone sprawozdania finansowe nadal podlegają trwałemu przechowywaniu.

Rozdział 9 Odpowiedzialność karna

[Naruszenie przepisów ustawy]

Kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do:

1) nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawania w tych księgach nierzetelnych danych,

2) niesporządzenia sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, sporządzenia ich niezgodnie z przepisami ustawy lub zawarcia w tych sprawozdaniach nierzetelnych danych

- podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

(...)

●Wprowadzone zmiany w zakresie przepisów karnych wskazują, że także niesporządzenie sprawozdania z działalności, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznych, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej oraz skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznych oraz sporządzenie ich niezgodnie z przepisami ustawy, albo też zawarcie w nich nierzetelnych danych zagrożone jest karą grzywny, karą pozbawienia wolności do lat 2 lub oboma tymi karami łącznie. Wprowadzone zmiany są zgodne z art. 51 dyrektywy 2013/34.

[Odpowiedzialność karna]

Kto wbrew przepisom ustawy:

1) nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,

2) nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,

3) nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,

4) nie składa sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej we właściwym rejestrze sądowym,

5) nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów, o których mowa w art. 68,

6) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia warunków, o których mowa w art. 76a ust. 3,

7) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 76h ust. 1

- podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

(...)

●W ramach nowelizacji uzupełniono ujęte także w art. 79 przepisy karne. Karą grzywny lub karą ograniczenia wolności zagrożone będzie także niezłożenie we właściwym rejestrze sądowym sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznych, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej oraz skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznych. Ta zmiana pojawiała się w związku z ujęciem tych sprawozdań w przepisach ustawy o rachunkowości.

(...)

Załączniki do ustawy z dnia 29 września 1994 r.

[wyciąg z załącznika]

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK INNYCH NIŻ BANKI, ZAKŁADY UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADY REASEKURACJI

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

(...)

●Załącznik nr 1 ma nowe brzmienie ustalone przez art. 1 pkt 32 ustawy z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1333). Zmiana weszła w życie 23 września 2015 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2016 r. Jednostki mogą jednak zastosować zmienione przepisy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy kończący się po 23 września 2015 r.

Bilans

Aktywa

(...)

III. Należności długoterminowe

1. Od jednostek powiązanych

2. Od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

3. Od pozostałych jednostek

IV. Inwestycje długoterminowe

1. Nieruchomości

2. Wartości niematerialne i prawne

3. Długoterminowe aktywa finansowe

a) w jednostkach powiązanych

- udziały lub akcje

- inne papiery wartościowe

- udzielone pożyczki

- inne długoterminowe aktywa finansowe

b) w pozostałych jednostkach, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

- udziały lub akcje

- inne papiery wartościowe

- udzielone pożyczki

- inne długoterminowe aktywa finansowe

c) w pozostałych jednostkach

- udziały lub akcje

- inne papiery wartościowe

- udzielone pożyczki

- inne długoterminowe aktywa finansowe

4. Inne inwestycje długoterminowe

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Inne rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy

1. Materiały

2. Półprodukty i produkty w toku

3. Produkty gotowe

4. Towary

5. Zaliczki na dostawy i usługi

II. Należności krótkoterminowe

1. Należności od jednostek powiązanych

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

b) inne

2. Należności od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

b) inne

3. Należności od pozostałych jednostek

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych

c) inne

d) dochodzone na drodze sądowej

(...)

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

- z tytułu aktualizacji wartości godziwej

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe, w tym:

- tworzone zgodnie z umową (statutem) spółki

- na udziały (akcje) własne

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania

1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

- długoterminowa

- krótkoterminowa

3. Pozostałe rezerwy

- długoterminowe

- krótkoterminowe

II. Zobowiązania długoterminowe

1. Wobec jednostek powiązanych

2. Wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

3. Wobec pozostałych jednostek

a) kredyty i pożyczki

b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

c) inne zobowiązania finansowe

d) zobowiązania wekslowe

e) inne

III. Zobowiązania krótkoterminowe

1. Zobowiązania wobec jednostek powiązanych

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

b) inne

2. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

b) inne

3. Zobowiązania wobec pozostałych jednostek

a) kredyty i pożyczki

b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

c) inne zobowiązania finansowe

d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

e) zaliczki otrzymane na dostawy i usługi

f) zobowiązania wekslowe

g) z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych

h) z tytułu wynagrodzeń

i) inne

4. Fundusze specjalne

IV. Rozliczenia międzyokresowe

1. Ujemna wartość firmy

2. Inne rozliczenia międzyokresowe

- długoterminowe

- krótkoterminowe

Pasywa razem

Rachunek zysków i strat

(wariant kalkulacyjny)

(...)

G. Pozostałe przychody operacyjne

I. Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Dotacje

III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

IV. Inne przychody operacyjne

H. Pozostałe koszty operacyjne

I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

III. Inne koszty operacyjne

I. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (F+G-H)

J. Przychody finansowe

I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:

a) od jednostek powiązanych, w tym:

- w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

b) od jednostek pozostałych, w tym:

- w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

- od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

V. Inne

K. Koszty finansowe

I. Odsetki, w tym:

- dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

IV. Inne

L. Zysk (strata) brutto (I+J-K)

M. Podatek dochodowy

N. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

O. Zysk (strata) netto (L-M-N)

(wariant porównawczy)

(...)

III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

IV. Inne przychody operacyjne

E. Pozostałe koszty operacyjne

I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych

II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

III. Inne koszty operacyjne

F. Zysk (strata) z działalności operacyjnej (C+D-E)

G. Przychody finansowe

I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:

a) od jednostek powiązanych, w tym:

- w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

b) od jednostek pozostałych, w tym:

- w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

- od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

V. Inne

H. Koszty finansowe

I. Odsetki, w tym:

- dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

IV. Inne

I. Zysk (strata) brutto (F+G-H)

J. Podatek dochodowy

K. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)

L. Zysk (strata) netto (I-J-K)

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

I. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO)

- zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

- korekty błędów

I.a. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO), po korektach

1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu

1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego

a) zwiększenie (z tytułu)

- wydania udziałów (emisji akcji)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

- umorzenia udziałów (akcji)

...

1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu

2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu

2.1. Zmiany kapitału (funduszu) zapasowego

a) zwiększenie (z tytułu)

- emisji akcji powyżej wartości nominalnej

- podziału zysku (ustawowo)

- podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

- pokrycia straty

...

2.2. Stan kapitału (funduszu) zapasowego na koniec okresu

3. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na początek okresu - zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

- zbycia środków trwałych

...

3.2. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na koniec okresu

4. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na początek okresu

4.1. Zmiany pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

4.2. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na koniec okresu

5. Zysk (strata) z lat ubiegłych na początek okresu

5.1. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu

- zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

- korekty błędów

5.2. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

a) zwiększenie (z tytułu)

- podziału zysku z lat ubiegłych

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

5.3. Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu

5.4. Strata z lat ubiegłych na początek okresu

- zmiany przyjętych zasad (polityki) rachunkowości

- korekty błędów

5.5. Strata z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

a) zwiększenie (z tytułu)

- przeniesienia straty z lat ubiegłych do pokrycia

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

5.6. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu

5.7. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu

6. Wynik netto

a) zysk netto

b) strata netto

c) odpisy z zysku

II. Kapitał (fundusz) własny na koniec okresu (BZ)

III. Kapitał (fundusz) własny, po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)

Rachunek przepływów pieniężnych

(...)

Dodatkowe informacje i objaśnienia

(...)

●Załącznik nr 1 będzie obowiązywał te jednostki, które są jednostkami niemającymi prawa do korzystania z uproszczeń, a także te jednostki, w których organ zatwierdzający nie podjął decyzji o sporządzaniu sprawozdania finansowego zgodnie z uproszczeniami przewidzianymi dla jednostek mikro i jednostek małych.

●Jednostkami, które będą korzystały z załącznika nr 1, będą zatem wszystkie jednostki (bez względu na wielkość) będące emitentami papierów wartościowych dopuszczonych, emitentami zamierzającymi ubiegać się lub ubiegającymi się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu w alternatywnym systemie obrotu. Z tego załącznika będą korzystać także instytucje pieniądza elektronicznego niedziałające na podstawie przepisów prawa bankowego czy przepisów związanych z działalnością ubezpieczeniową. Przypomnieć należy, że dla jednostek działających na podstawie przepisów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, tj. na podstawie prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych są przewidziane wzorce sprawozdania w załączniku nr 2, 3 oraz rozporządzeniach wykonawczych ministra finansów.

●Załącznik nr 1 będzie obowiązywał także jednostki niezaliczane do jednostek zaufania publicznego, jeśli są podmiotami dużymi, tj. zarówno dane w sprawozdaniu finansowym za bieżący, jak i poprzedni rok przekroczyły 2 z 3 progów:

a) 17 000 000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 34 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

W przypadku jednostek mniejszych spełniających kryteria uznania ich za jednostki małe lub jednostki mikro, brak podjęcia decyzji przez organ o stosowaniu uproszczeń będzie też oznaczał konieczność stosowania tego załącznika. [przykład 10]

Załącznik nr 1 zawiera zakres informacyjny dla pełnej pięcioelementowej wersji sprawozdania finansowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze te wszystkie 5 elementów będzie przygotowywanych.[przykład 11 i 12]

●W zakresie zmian wprowadzonych do prezentacji bilansu należy przede wszystkim podkreślić, że w aktywach bilansu w pozycji należności długoterminowe, inwestycje długoterminowe oraz należności krótkoterminowe pojawia się pozycja "od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale". Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 37d ustawy o rachunkowości "zaangażowanie w kapitale" jest to jakikolwiek udział w kapitale innej jednostki mający charakter trwałego powiązania. Trwałe powiązanie występuje zawsze w przypadku nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie udziału w kapitale jednostki stowarzyszonej, chyba że zbycie udziału w krótkim okresie od dnia jego nabycia, zakupu lub pozyskania w innej formie jest wysoce prawdopodobne poprzez zawarcie umowy lub podjęcie innych aktywnych działań dotyczących zbycia. [przykład 13]

●Kolejna zmiana to przeniesienie należnych wpłat na kapitał (fundusz) podstawowy oraz udziałów (akcji) własnych z pasywów bilansu. Będą prezentowane w aktywach bilansu jako osobny punkt, obok aktywów trwałych i aktywów obrotowych, a nie jak dotychczas jako wielkość ujemna w kapitale własnym. Zmiana ta pociągnęła za sobą zmianę w zestawieniu zmian w kapitale (funduszu) własnym. Dlatego w zestawieniu zmian w kapitale (funduszu) własnym usunięto pozycję 3. Udziały (akcje) własne na początek okresu (wraz z literami objętymi tą pozycją [a) zwiększenie i b) zmniejszenie]) oraz pozycję 3.1. Udziały (akcje) własne na koniec okresu. Analogiczna zmiana została wprowadzona w Kapitale (funduszu) własnym odnośnie do pozycji II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna), która będzie prezentowana po stronie aktywów w odrębnej pozycji (C.), a nie po stronie pasywów - w wielkości ujemnej - w Kapitale (funduszu) własnym. Odpowiednia zmiana została również wprowadzona w zestawieniu zmian w kapitale (funduszu) własnym - usunięto pozycję 2. Należne wpłaty na kapitał podstawowy na początek okresu (wraz z punktem 2.1. Zmiana należnych wpłat na kapitał podstawowy oraz literami objętymi tą pozycją [a) zwiększenie i b) zmniejszenie] oraz punktem 2.2. Należne wpłaty na kapitał podstawowy na koniec okresu). [przykład 14]

W związku z tą zmianą wprowadzono w ustawie z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.; dalej: k.s.h.):

- art. 200 par. 3 wskazujący, że w spółkach z o.o. udziały własne należy umieścić w bilansie w osobnej pozycji aktywów;

- art. 363 par. 6 wskazujący, że w spółkach akcyjnych akcje własne należy umieścić w bilansie w osobnej pozycji aktywów. Równocześnie należy zmniejszyć kapitał rezerwowy na akcje własne utworzony zgodnie z art. 362 par. 2 pkt 3 i odpowiednio zwiększyć kapitał bądź kapitały, z których został on utworzony.

W kapitałach własnych należy wykazać osobny wiersz pod pozycją kapitał z aktualizacji wyceny o nazwie "z tytułu aktualizacji wartości godziwej". Pozycja ta ma informować czytelników sprawozdania przede wszystkim o skutkach wyceny długoterminowych inwestycji finansowych ponad cenę ich nabycia.

Zmniejszenia całego kapitału z aktualizacji będą wynikały ze spadków wartości długoterminowych inwestycji oraz przeniesienia części kapitału z aktualizacji na kapitał zapasowy w przypadku likwidacji lub sprzedaży środków trwałych objętych aktualizacją na 1 stycznia 1995 r. Ale tylko zmiany wartości inwestycji będą skutkowały w wartości "z tytułu aktualizacji wartości godziwej".

W spółkach, które stosują rachunkowość zabezpieczeń, na omawianą pozycję będą miały też wpływ skutki wyceny instrumentów zabezpieczających ustanowionych w ramach zabezpieczenia przepływów pieniężnych. [przykład 15]

W ramach pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych należy podzielić je na kapitały tworzone zgodnie z umową (statutem) spółki oraz odrębnie kapitał utworzony na udziały (akcje) własne, o którym mowa w art. 200 par. 3 i art. 363 par. 6 k.s.h.

●Dodatkowo w pasywach bilansu należy wykazać zobowiązania długoterminowe wobec pozostałych jednostek o nazwie "zobowiązania wekslowe". Dotychczas zobowiązania wekslowe były prezentowane jedynie jako zobowiązania krótkoterminowe.

W zakresie zmian w rachunku zysków i strat należy podkreślić przede wszystkim skutki usunięcia segmentu Wynik zdarzeń nadzwyczajnych. Obecnie jednostki będą zobowiązane do ujawniania w dodatkowych informacjach i objaśnieniach informacji o kwocie i charakterze poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub takich, które wystąpiły incydentalnie.

Ponadto w pozostałych przychodach operacyjnych należy ujawnić osobno pozycję o nazwie "aktualizacja wartości aktywów niefinansowych", która dotychczas znajdowała się jedynie w pozostałych kosztach operacyjnych. Zmieniono także nazwy pozycji:

- zysk z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych na Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych,

- strata z tytułu sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych na Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych.

Powyższa zmiana oznacza, że skutki likwidacji czy darowizn niefinansowych aktywów trwałych będą pokazywane w ww. pozycjach, a nie jak dotychczas ujmowane zbiorczo w pozycji Inne przychody operacyjne lub Inne koszty operacyjne. [przykład 16]

●Wprowadzono także w rachunku zysków i strat w pozycji dywidendy podział na a) od jednostek powiązanych, w tym, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale oraz na b) od jednostek pozostałych, w tym, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale.

W wariancie porównawczym w pozycji B. Koszty działalności operacyjnej w pozycji V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia jednostki będą zobowiązane do prezentacji kosztów z tytułu ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń, w tym związanych ze świadczeniami emerytalnymi. W pozycji tej będą wykazywane zarówno składki emerytalne w ramach ubezpieczenia społecznego, jak i inne świadczenia emerytalne, np. dotyczące programów emerytalnych. Jest to usankcjonowanie obecnie funkcjonującej praktyki, bowiem utworzone rezerwy na świadczenia pracownicze, w tym emerytalne są zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o rachunkowości rozliczeniami międzyokresowymi biernymi, zatem koszty ich tworzenia powinny obciążać podstawową działalność operacyjną. [przykład 17]

●Zmiany objęły także zakres informacyjny w ramach dodatkowych not i objaśnień. W porównaniu do obecnie obowiązującego zakresu ujawnianych dodatkowych informacji i objaśnień jednostka ujawni dodatkowo między innymi:

1) kwotę dokonanych w trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych odrębnie dla długoterminowych aktywów niefinansowych oraz długoterminowych aktywów finansowych (punkt 1.2);

2) wyjaśnienie okresu odpisywania wartości firmy oraz kosztów zakończonych prac rozwojowych, o którym mowa odpowiednio w art. 44b ust. 10 oraz art. 33 ust. 3 (punkt 1.3);

3) liczbę oraz wartość posiadanych papierów wartościowych lub praw, w tym świadectw udziałowych, zamiennych dłużnych papierów wartościowych, warrantów i opcji ze wskazaniem praw, jakie przyznają (pkt 1.6);

4) w przypadku gdy składnik aktywów lub pasywów jest wykazywany w więcej niż jednej pozycji bilansu, jego powiązanie między tymi pozycjami; dotyczy to w szczególności podziału należności i zobowiązań na część długoterminową i krótkoterminową (punkt 1.15);

5) w przypadku gdy składniki aktywów niebędące instrumentami finansowymi są wyceniane według wartości godziwej (punkt 1.17), a w szczególności:

a) istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w przypadku gdy dane przyjęte do ustalenia tej wartości nie pochodzą z aktywnego rynku,

b) dla każdej kategorii składnika aktywów niebędącego instrumentem finansowym - wartość godziwą wykazaną w bilansie, jak również odpowiednio skutki przeszacowania zaliczone do przychodów lub kosztów finansowych lub odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny w okresie sprawozdawczym,

c) tabelę zmian w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny obejmującą stan kapitału (funduszu) na początek i koniec okresu sprawozdawczego oraz jego zwiększenia i zmniejszenia w ciągu roku obrotowego;

6) łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki ze wskazaniem charakteru i formy tych zabezpieczeń;

7) kwotę czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów stanowiących różnicę między wartością otrzymanych finansowych składników aktywów a zobowiązaniem zapłaty za nie;

8) koszt wytworzenia środków trwałych w budowie; w tym odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły koszt wytworzenia środków trwałych w budowie w roku obrotowym;

9) odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt wytworzenia produktów w roku obrotowym (punkt 2.8);

10) kwotę i charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie (punkt 2.10);

11) wszelkie zobowiązania wynikające z emerytur i świadczeń o podobnym charakterze dla byłych członków tych organów lub zobowiązaniach zaciągniętych w związku z tymi emeryturami, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii organu;

12) kwoty zaliczek, kredytów, pożyczek i świadczeń o podobnym charakterze udzielonych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających, nadzorujących i administrujących jednostki, ze wskazaniem ich głównych warunków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdego z tych organów;

13) informacje o przychodach i kosztach z tytułu błędów popełnionych w latach ubiegłych odnoszonych w roku obrotowym na kapitał (fundusz) własny z podaniem ich kwot i rodzaju;

14) informacje o istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, a nieuwzględnionych w sprawozdaniu finansowym oraz o ich wpływie na sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki;

15) przedstawienie zmiany sposobu sporządzania sprawozdania finansowego wraz z podaniem jej przyczyny.

[wyciąg z załącznika]

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

obejmuje zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy

Bilans

Aktywa

I. Kasa, operacje z Bankiem Centralnym

1. W rachunku bieżącym

2. Rezerwa obowiązkowa

3. Inne środki

II. Dłużne papiery wartościowe uprawnione do redyskontowania w Banku Centralnym

III. Należności od sektora finansowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

IV. Należności od sektora niefinansowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

V. Należności od sektora budżetowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

VI. Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z otrzymanym przyrzeczeniem odkupu

VII. Dłużne papiery wartościowe

1. Banków

2. Budżetu Państwa i budżetów terenowych

3. Pozostałe

VIII. Udziały lub akcje w jednostkach zależnych

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

IX. Udziały lub akcje w jednostkach współzależnych

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

X. Udziały lub akcje w jednostkach stowarzyszonych

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

XI. Udziały lub akcje w innych jednostkach

1. W instytucjach finansowych

2. W pozostałych jednostkach

XII. Pozostałe papiery wartościowe i inne aktywa finansowe

XIII. Wartości niematerialne i prawne, w tym:

- wartość firmy

XIV. Rzeczowe aktywa trwałe

XV. Inne aktywa

1. Przejęte aktywa - do zbycia

2. Pozostałe

XVI. Rozliczenia międzyokresowe

1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Pozostałe rozliczenia międzyokresowe

XVII. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

XVIII. Akcje własne

Aktywa razem

Pasywa

I. Zobowiązania wobec Banku Centralnego

II. Zobowiązania wobec sektora finansowego

1. W rachunku bieżącym

2. Terminowe

III. Zobowiązania wobec sektora niefinansowego

1. Rachunki oszczędnościowe, w tym:

a) bieżące

b) terminowe

2. Pozostałe, w tym:

a) bieżące

b) terminowe

IV. Zobowiązania wobec sektora budżetowego

1. Bieżące

2. Terminowe

V. Zobowiązania z tytułu sprzedanych papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu

VI. Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych

VII. Inne zobowiązania z tytułu instrumentów finansowych

VIII. Fundusze specjalne i inne zobowiązania

IX. Koszty i przychody rozliczane w czasie oraz zastrzeżone

1. Rozliczenia międzyokresowe kosztów

2. Ujemna wartość firmy

3. Pozostałe przychody przyszłych okresów oraz zastrzeżone

X. Rezerwy

1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

2. Pozostałe rezerwy

XI. Zobowiązania podporządkowane

XII. Kapitał (fundusz) podstawowy

XIII. Kapitał (fundusz) zapasowy

XIV. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny

XV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

1. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego

2. Pozostałe

XVI. Zysk (strata) z lat ubiegłych

XVII. Zysk (strata) netto

XVIII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

Pasywa razem

Współczynnik wypłacalności

Pozycje pozabilansowe

I. Zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane

1. Zobowiązania udzielone:

a) finansowe

b) gwarancyjne

2. Zobowiązania otrzymane:

a) finansowe

b) gwarancyjne

II. Zobowiązania związane z realizacją operacji kupna/sprzedaży

III. Pozostałe

Rachunek zysków i strat

(...)

Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym

I. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO)

- korekty błędów podstawowych

II. Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO), po korektach

1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu

1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego

a) zwiększenia (z tytułu)

- emisji akcji

...

b) zmniejszenia (z tytułu)

- umorzenia akcji

...

1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu

2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu

2.1. Zmiany kapitału (funduszu) zapasowego

a) zwiększenia (z tytułu)

- emisji akcji powyżej wartości nominalnej

- podziału zysku (ustawowo)

- podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)

...

b) zmniejszenia (z tytułu)

- pokrycia straty

...

2.2. Kapitał (fundusz) zapasowy na koniec okresu

3. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na początek okresu

3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

- zbycia lub likwidacji środków trwałych

...

3.2. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na koniec okresu

4. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego na początek okresu

4.1. Zmiany funduszu ogólnego ryzyka bankowego

a) zwiększenie (z tytułu)

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

4.2. Fundusz ogólnego ryzyka bankowego na koniec okresu

5. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na początek okresu

5.1. Zmiany pozostałych kapitałów (funduszy) rezerwowych

a) zwiększenia (z tytułu)

...

b) zmniejszenia (z tytułu)

...

5.2. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe na koniec okresu

6. Zysk (strata) z lat ubiegłych na początek okresu

6.1. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu

- korekty błędów podstawowych

6.2. Zysk z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

6.3. Zmiana zysku z lat ubiegłych

a) zwiększenie (z tytułu)

- podziału zysku z lat ubiegłych

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

6.4. Zysk z lat ubiegłych na koniec okresu

6.5. Strata z lat ubiegłych na początek okresu

- korekty błędów podstawowych

6.6. Strata z lat ubiegłych na początek okresu, po korektach

6.7. Zmiana straty z lat ubiegłych

a) zwiększenie (z tytułu)

- przeniesienia straty z lat ubiegłych do pokrycia

...

b) zmniejszenie (z tytułu)

...

6.8. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu

6.9. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu

7. Wynik netto

a) zysk netto

b) strata netto

c) odpisy z zysku

III. Kapitał (fundusz) własny na koniec okresu (BZ)

IV. Kapitał (fundusz) własny po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)

Rachunek przepływów pieniężnych

(metoda bezpośrednia)

(...)

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy.

●Zmiany wprowadzone do załącznika nr 2 są konsekwencją m.in. nowelizacji art. 43 ustawy o rachunkowości opisującego budowę wyniku finansowego w bankach. W związku z pozostawieniem kategorii zysków i strat nadzwyczajnych w tych jednostkach zmieniono brzmienie art. 43 ust. 4 ustawy o rachunkowości, który definiuje wynik operacji nadzwyczajnych w tych jednostkach. W jednostkach prowadzących działalność ubezpieczeniową wynik operacji nadzwyczajnych będzie definiowany w ten sam sposób na podstawie art. 44 ust. 4.

●Zmieniając treść załącznika nr 2 do ustawy, dodano w nim przede wszystkim pozycje aktywów:

- XVII. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy,

- XVIII. Akcje własne.

Pozycje te były dotychczas wykazywane ze znakiem ujemnym w pasywach. Obecnie, podobnie jak w innych podmiotach, należne wpłaty na kapitał podstawowy i akcje własne wykazywane będą jako aktywa. Oczywiście nastąpiła zmiana w układzie prezentacyjnym pasywów z tym związana.

W konsekwencji dokonano też zmian w prezentacji Zestawienia zmian w kapitale własnym. Usunięto z tego zestawienia zmiany dotyczące należnych wpłat na kapitał podstawowy oraz zmian związanych z nabywaniem akcji własnych.

[wyciąg z załącznika]

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ I ZAKŁADÓW REASEKURACJI

Wstęp

obejmuje zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 ustawy

Bilans

Aktywa

(...)

F. Rozliczenia międzyokresowe

I. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego

II. Aktywowane koszty akwizycji

III. Zarachowane odsetki i czynsze

IV. Inne rozliczenia międzyokresowe

G. Należne wpłaty na kapitał podstawowy

H. Akcje własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał własny

I. Kapitał podstawowy

II. Kapitał zapasowy

III. Kapitał z aktualizacji wyceny

IV. Pozostałe kapitały rezerwowe

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania podporządkowane

C. Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

(...)

Techniczny rachunek ubezpieczeń majątkowych i osobowych

(...)

Techniczny rachunek ubezpieczeń na życie

(...)

Ogólny rachunek zysków i strat

(...)

Zestawienie zmian w kapitale własnym

I. Kapitał własny na początek okresu (BO)

- Korekty błędów podstawowych

I.a. Kapitał własny na początek okresu (BO), po korektach

1. Kapitał podstawowy na początek okresu

1.1. Zmiany kapitału podstawowego

a) zwiększenie (z tytułu)

- emisji akcji

- ...

b) zmniejszenie (z tytułu)

- umorzenia akcji

- ...

1.2. Kapitał podstawowy na koniec okresu

2. (uchylona)

3. (uchylona)

(...)

7.6. Strata z lat ubiegłych na koniec okresu

7.7. Zysk (strata) z lat ubiegłych na koniec okresu

8. Wynik netto

a) zysk netto

b) strata netto

c) odpisy z zysku

II. Kapitał własny na koniec okresu (BZ)

III. Kapitał własny po uwzględnieniu proponowanego podziału zysku (pokrycia straty)

Rachunek przepływów pieniężnych

(metoda bezpośrednia)

(...)

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują zakres informacji określony w przepisach wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 6 ustawy.

[wyciąg z załącznika]

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MIKRO

Informacje ogólne:

(...)

Bilans

Aktywa

A. Aktywa trwałe, w tym środki trwałe

B. Aktywa obrotowe, w tym:

- zapasy

- należności krótkoterminowe

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny, w tym:

- kapitał (fundusz) podstawowy

- (uchylone)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, w tym:

- rezerwy na zobowiązania

- zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek

Pasywa razem

Informacje uzupełniające do bilansu:

1) kwota wszelkich zobowiązań finansowych, w tym z tytułu dłużnych instrumentów finansowych, gwarancji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w bilansie, ze wskazaniem charakteru i formy wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo; wszelkie zobowiązania dotyczące emerytur oraz jednostek powiązanych lub stowarzyszonych są ujawniane odrębnie,

2) kwota zaliczek i kredytów udzielonych członkom organów administrujących, zarządzających i nadzorujących, ze wskazaniem oprocentowania, głównych warunków oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii,

3) o udziałach (akcjach) własnych, w tym:

a) przyczyna nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku obrotowym,

b) liczba i wartość nominalna nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej, ich wartość księgowa, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego, równowartość tych udziałów (akcji),

d) liczba i wartość nominalna lub, w razie braku wartości nominalnej, wartość księgowa wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych, jak również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

Rachunek zysków i strat

(...)

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

●Załącznik nr 5 dodany przez art. 1 pkt 36 ustawy z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1333). Zmiana weszła w życie 23 września 2015 r. i ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2016 r., jednak jednostki mogą zastosować zmienione przepisy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy kończący się po 23 września 2015 r.

Nowo dodany załącznik nr 5 jest przeznaczony dla małych jednostek zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 pkt 1e ustawy o rachunkowości, jeśli ich organ zatwierdzający podejmie decyzję o skorzystaniu z tego uproszczenia. Użytkownik sprawozdania finansowego sporządzonego zgodnie z załącznikiem nr 5 musi być poinformowany o przyjętych uproszczeniach zastosowanych przez jednostkę małą. W związku z tym wprowadzenie do sprawozdania finansowego zawierać będzie informację o przyjętych przez jednostkę zasadach (polityce) rachunkowości, w tym metodach wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru. Ponadto jednostka przedstawi informacje dotyczące nazwy siedziby, zakresu działalności jednostki, wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr, będzie także wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego jednostka określi czas trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony, oraz okres objęty sprawozdaniem finansowym.

Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

obejmuje w szczególności:

1) firmę, siedzibę i adres albo miejsce zamieszkania i adres oraz numer we właściwym rejestrze sądowym albo ewidencji;

2) wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony;

3) wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym;

4) wskazanie zastosowanych uproszczeń przewidzianych dla jednostek małych;

5) wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności;

6) omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru.

Bilans

Aktywa

A. Aktywa trwałe

I. Wartości niematerialne i prawne

II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

- środki trwałe

- środki trwałe w budowie

III. Należności długoterminowe

IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:

- nieruchomości

- długoterminowe aktywa finansowe

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy

II. Należności krótkoterminowe, w tym:

a) z tytułu dostaw i usług, w tym:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:

- środki pieniężne w kasie i na rachunkach

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

D. Udziały (akcje) własne

Aktywa razem

Pasywa

A. Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

- z tytułu aktualizacji wartości godziwej

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:

- rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:

- z tytułu kredytów i pożyczek

III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:

a) z tytułu kredytów i pożyczek

b) z tytułu dostaw i usług, w tym:

- do 12 miesięcy

- powyżej 12 miesięcy

c) fundusze specjalne

IV. Rozliczenia międzyokresowe

Pasywa razem

Rachunek zysków i strat

(wariant kalkulacyjny)

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów

C. Koszty sprzedaży

D. Koszty ogólnego zarządu

E. Zysk (strata) ze sprzedaży (A-B-C-D)

F. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

G. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

H. Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym:

- od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

- od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

I. Koszty finansowe, w tym:

I. Odsetki, w tym:

- dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

J. Zysk (strata) brutto (E+F-G+H-I)

K. Podatek dochodowy

L. Zysk (strata) netto (J-K)

(wariant porównawczy)

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi

I. Przychody netto ze sprzedaży

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

B. Koszty działalności operacyjnej

I. Amortyzacja

II. Zużycie materiałów i energii

III. Usługi obce

IV. Wynagrodzenia

V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

- emerytalne

VI. Pozostałe koszty, w tym:

- wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. Zysk (strata) ze sprzedaży (A-B)

D. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

F. Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym:

- od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

- od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

G. Koszty finansowe , w tym:

I. Odsetki, w tym:

- dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

- w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

H. Zysk (strata) brutto (C+D-E+F-G)

I. Podatek dochodowy

J. Zysk (strata) netto (H-I)

Dodatkowe informacje i objaśnienia

obejmują w szczególności:

1) szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierający stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia wewnętrznego oraz stan końcowy, a dla majątku amortyzowanego - podobne przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub umorzenia;

2) kwotę dokonanych w trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych odrębnie dla długoterminowych aktywów niefinansowych oraz długoterminowych aktywów finansowych;

3) kwotę wartości firmy i wyjaśnienie okresu jej odpisywania, określonych w art. 44b ust. 10;

4) w przypadku gdy instrumenty finansowe lub składniki aktywów niebędące instrumentami finansowymi są wyceniane według wartości godziwej:

a) istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w przypadku gdy dane przyjęte do ustalenia tej wartości nie pochodzą z aktywnego rynku,

b) odrębnie dla długoterminowych i krótkoterminowych instrumentów finansowych lub składników aktywów niebędących instrumentami finansowymi - wartość godziwą wykazaną w bilansie, jak również odpowiednio skutki przeszacowania wpływające na wynik finansowy lub odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny w okresie sprawozdawczym,

c) odrębnie dla pochodnych instrumentów finansowych wykazywanych jako krótkoterminowe aktywa finansowe lub zobowiązania krótkoterminowe - informacje dotyczące zakresu i charakteru instrumentów, w tym istotnych warunków mogących wpłynąć na kwotę, termin i pewność przyszłych przepływów pieniężnych,

d) tabelę zmian w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny obejmującą stan kapitału (funduszu) na początek i koniec okresu sprawozdawczego oraz jego zwiększenia i zmniejszenia w ciągu roku obrotowego;

5) kwotę czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów stanowiących różnicę między wartością otrzymanych finansowych składników aktywów a zobowiązaniem zapłaty za nie;

6) podział zobowiązań długoterminowych według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty powyżej 5 lat, jak również łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki ze wskazaniem charakteru i formy tych zabezpieczeń;

7) w przypadku gdy składnik aktywów lub pasywów jest wykazywany w więcej niż jednej pozycji bilansu, jego powiązanie między tymi pozycjami; dotyczy to w szczególności podziału należności i zobowiązań na część długoterminową i krótkoterminową;

8) łączną kwotę zobowiązań warunkowych, w tym również udzielonych przez jednostkę gwarancji i poręczeń, także wekslowych, niewykazanych w bilansie, ze wskazaniem zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki oraz charakteru i formy tych zabezpieczeń; odrębnie należy wykazać informacje dotyczące zobowiązań warunkowych w zakresie emerytur i podobnych świadczeń oraz wobec jednostek powiązanych lub stowarzyszonych;

9) koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, w tym odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły koszt wytworzenia środków trwałych w budowie w roku obrotowym;

10) odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt wytworzenia produktów w roku obrotowym;

11) kwotę i charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie;

12) informację o przeciętnym w roku obrotowym zatrudnieniu;

13) kwoty zaliczek i pożyczek, udzielonych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających, nadzorujących i administrujących jednostki, ze wskazaniem ich głównych warunków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii;

14) informację o istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, a nieuwzględnionych w sprawozdaniu finansowym oraz ich wpływie na sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki;

15) przedstawienie dokonanych w roku obrotowym zmian zasad (polityki) rachunkowości, jeżeli wywierają one istotny wpływ na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy jednostki oraz przedstawienie zmiany sposobu sporządzania sprawozdania finansowego wraz z podaniem jej przyczyny;

16) informacje liczbowe, wraz z wyjaśnieniem, zapewniające porównywalność danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzający ze sprawozdaniem za rok obrotowy;

17) informacje o nazwie i siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe na najniższym szczeblu grupy kapitałowej, w skład której wchodzi spółka jako jednostka zależna;

18) w przypadku gdy jednostka mała nie sporządza sprawozdania z działalności zgodnie z art. 49 ust. 5 ustawy dodatkowo przedstawia informacje o udziałach (akcjach) własnych:

a) przyczynę nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku obrotowym,

b) liczbę i wartość nominalną nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej, ich wartość księgową, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują,

c) w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego, równowartość tych udziałów (akcji),

d) liczbę i wartość nominalną lub, w razie braku wartości nominalnej, wartość księgową wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych, jak również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

●Zmiany o charakterze merytorycznym, np. przeniesienie Należnych wpłat na poczet kapitału, udziałów, akcji własnych do aktywów, zostały omówione przy załączniku nr 1. Te zmiany mają także zastosowanie do jednostek małych sporządzających sprawozdanie według załącznika nr 5. Reguła ta dotyczy także kwestii prezentowania w rachunku zysków i strat skutków zdarzeń nadzwyczajnych, skutków rozchodu niefinansowych aktywów trwałych czy aktualizacji w górę niefinansowych aktywów trwałych. Podobnie jak w załączniku nr 1 także małe jednostki powinny w porównawczej wersji rachunku zysków i strat wyróżniać wartość świadczeń emerytalnych.

●Można zauważyć, że układ sprawozdawczy przewidziany uprzednio w art. 50 ust. 2 (obecnie uchylonym) został rozszerzony o konieczność przedstawienia danych dotyczących wartości środków trwałych, środków trwałych w budowie, wskazania w inwestycjach długoterminowych nieruchomości i długoterminowych aktywów finansowych. Z kolei w ramach aktywów obrotowych bardziej szczegółowo należy pokazać informacje o należnościach krótkoterminowych i wartości krótkoterminowych aktywów finansowych, w tym środków pieniężnych w kasie i na rachunkach. [przykład 18]

●W ramach kapitałów obcych trzeba podać, co jest nowością w stosunku do układu według art. 50 ust. 2, wartości rezerw na świadczenia emerytalne i podobne, wśród zobowiązań długoterminowych i krótkoterminowych zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek oraz krótkoterminowych zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz funduszy specjalnych, takich jak m.in. zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

●Rachunek zysków i strat małej jednostki może być sporządzany w wersji kalkulacyjnej lub porównawczej w zależności od decyzji podjętej przez kierownika jednostki. Jego minimalny zakres informacyjny został ujęty w załączniku nr 5 (art. 47 ust. 4 ustawy o rachunkowości). Tu warto podkreślić, że zmieniono także brzmienie art. 47 ust. 4 pkt 1 (dla jednostek innych niż banki, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji) i pkt 4 (dla jednostek mikro sporządzających uproszczony rachunek zysków i strat). Zmiany te mają jedynie charakter porządkujący w związku z dodaniem pkt 5 i załącznika nr 5.

●Jak wskazano wcześniej, najważniejszą zmianą w rachunku zysków i strat zarówno w wariancie kalkulacyjnym, jak i porównawczym jest niewykazywanie pozycji wyniku na działalności nadzwyczajnej jednostki. Jednak te dane (zgodnie z postanowieniami dyrektywy 2013/34) będą ujawniane w dodatkowych informacjach i objaśnieniach, informacji o kwocie i charakterze poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie. Podkreślić należy, że w pozycjach Pozostałe przychody operacyjne i Pozostałe koszty operacyjne wprowadzono dodatkowe wyszczególnienie - aktualizację wartości aktywów niefinansowych, w celu wyróżnienia korekt wartości. [przykład 19, 20 i 21]

Jednostki małe niezależnie od tego, czy stosują załącznik nr 5, czy załącznik nr 1 do ustawy o rachunkowości, ujawniają następujące informacje:

1) w przypadku gdy instrumenty finansowe lub składniki aktywów niebędące instrumentami finansowymi są wyceniane według wartości godziwej:

a) istotne założenia przyjęte do ustalenia wartości godziwej, w przypadku gdy dane przyjęte do ustalenia tej wartości nie pochodzą z aktywnego rynku,

b) odrębnie dla długoterminowych i krótkoterminowych instrumentów finansowych lub składników aktywów niebędących instrumentami finansowymi - wartość godziwą wykazaną w bilansie, jak również odpowiednio skutki przeszacowania zaliczone do przychodów lub kosztów finansowych okresu sprawozdawczego lub odniesione na kapitał z aktualizacji wyceny w okresie sprawozdawczym,

c) odrębnie dla pochodnych instrumentów finansowych wykazywanych w pozycji krótkoterminowe aktywa finansowe lub krótkoterminowe zobowiązania finansowe - informacje dotyczące zakresu i charakteru instrumentów, w tym istotnych warunków mogących wpłynąć na kwotę, termin i pewność przyszłych przepływów pieniężnych, oraz

d) tabelę zmian w kapitale z aktualizacji wyceny obejmującą stan kapitału na początek i koniec okresu sprawozdawczego oraz jego zwiększenia i zmniejszenia w ciągu roku obrotowego;

2) w przypadku gdy jednostka mała nie sporządza sprawozdania z działalności zgodnie z art. 49 ust. 5 ustawy, dodatkowo przedstawia informacje o udziałach (akcjach) własnych, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 5.

Tabela 1. Progi wielkościowe dla sporządzania uproszczonego sprawozdania finansowego

Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego	17 000 000 zł	2 000 000 euro, tj. na koniec 2013 r.: 2 000 000 euro × 4,1472 zł/euro = 8 294 400 zł, na koniec 2014 r.: 2 000 000 euro × 4,2623 zł/euro = 8 524 600 zł
Przychody	34 000 000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy. Nie ma w tym kryterium ani przychodów z operacji finansowych ani pozostałych przychodów operacyjnych	Przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro, tj. w 2013 r.: 4 000 000 euro × 4,1472 zł/euro = 16 588 800 zł, w 2014 r.: 4 000 000 euro × 4,2623 zł/euro = 17 049 200 zł
Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	50 osób	50 osób

Tabela 2. Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego z art. 55 ust. 2

skonsolidowany bilans skonsolidowany rachunek zysków i strat skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych zestawienie zmian w skonsolidowanym kapitale własnym informacja dodatkowa obejmująca wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia	skonsolidowany bilans skonsolidowany rachunek zysków i strat skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym informacja dodatkowa obejmująca wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia

Tabela 3. Progi dla sprawozdań skonsolidowanych sporządzanych na koniec 2014 roku

łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż	250 osób	250 osób
łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 7 500 000 euro	31 104 000 zł	31 967 250 zł
łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 15 000 000 euro	62 208 000 zł	63 934 500 zł

Tabela 4. Trzy limity

sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego	38 400 000 zł	32 000 000 zł
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy	76 800 000 zł	64 000 000 zł
średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	250 osób	250 osób

PRZYKŁAD 2

Analiza

Spółka ANNA SA będąca jednostką dominującą wybrała analizowanie, czy ma prawo skorzystać ze zwolnienia ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych. Dane za 2015 i 2016 rok dla wszystkich spółek grupy przedstawiają się następująco:

sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego	35 200 000,00	37 500 000,00
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy	78 900 000,00	77 000 000,00
średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	230	220

W 2015 r. nie zostały przekroczone progi dla sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy i średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty. Za 2016 r. nieprzekroczone zostały wszystkie trzy progi. Zatem spółka ta będzie miała prawo niesporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

PRZYKŁAD 3

Prawo do zwolnienia

Spółka AND SA będąca jednostką dominującą wybrała analizowanie, czy ma prawo skorzystać ze zwolnienia ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych. Dane za 2015 i 2016 rok dla wszystkich spółek grupy przedstawiają się następująco:

sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego	30 000 000,00	33 500 000,00
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy	58 900 000,00	59 000 000,00
średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	260	220

W 2015 r. nie zostały przekroczone progi dla sumy przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy i średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty. Za 2016 r. nie zostały przekroczone wszystkie trzy progi. Zatem spółka ta będzie miała prawo niesporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

PRZYKŁAD 4

Jednostka dominująca

Spółka NICKOND SA będąca jednostką dominującą wybrała analizowanie, czy ma prawo skorzystać ze zwolnienia ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych. Za 2015 r. spółka zastosowała przepisy znowelizowanej ustawy o rachunkowości i zrezygnowała ze sporządzania sprawozdania finansowego po analizie progów wielkościowych po dokonaniu wyłączeń wewnątrzgrupowych. Dane za 2016 i 2017 rok dla wszystkich spółek grupy przedstawiają się następująco:

sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego	33 000 000,00	33 500 000,00
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy	58 900 000,00	59 000 000,00
średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	260	255

Zarówno w 2016 r., jak i w 2017 r. zostały przekroczone progi dotyczące aktywów i zatrudnienia, zatem spółka nie będzie miała prawa skorzystać ze zwolnienia. Za 2017 r. musi sporządzić skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

PRZYKŁAD 6

Holding

Spółka dominująca ABD SA zajmuje się zarządzaniem holdingowym. Jedna z jej spółek córek prowadzi działalność w zakresie wydobycia i przetwarzania skał piaskowych.

Dane ze sprawozdań spółki dominującej są następujące:

Suma bilansowa
przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów		160 000 000 zł
średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	220 osób

W każdym z dwóch lat zostały przekroczone dwa (różne) progi wielkościowe (zostały one wyróżnione), zatem spółka ABD SA jako jednostka dominująca będzie zobowiązana do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania z płatności, jeśli pojedyncza płatność lub suma płatności powiązanych dokonanych przez tę jednostkę stanowiła w roku obrotowym co najmniej równowartość kwoty 424 700 zł.

PRZYKŁAD 7

Według prawa niemieckiego

Jednostka dominująca AWW SA prowadząca działalność w zakresie eksploatacji rud siarki jest jednostką podporządkowaną jednostce WWE GmbH z Niemiec. Jednostka WWE GmbH sporządza skonsolidowane sprawozdanie z płatności zgodnie z przepisami prawa niemieckiego. Zatem polska spółka dominująca AWW SA będzie zwolniona ze sporządzania skonsolidowanego sprawozdania z działalności, jeśli jej płatności i płatności jej jednostek podporządkowanych są ujmowane w skonsolidowanym sprawozdaniu sporządzanym przez WWE GmbH.

PRZYKŁAD 8

Spoza EOG

Jednostka WRR SA prowadząca działalność w zakresie wydobycia rud miedzi należy do amerykańskiego koncernu STEEL. Koncern ten, a właściwie jego jednostka dominująca, sporządza sprawozdanie z płatności zgodnie z przepisami prawa amerykańskiego, a sprawozdanie finansowe zgodnie z US GAAP. Spółka WRR SA będzie zwolniona ze sporządzania sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, ponieważ jej płatności zostały uwzględnione w sprawozdaniu sporządzonym zgodnie z przepisami prawa państwa spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego uznanymi przez Komisję Europejską za równoważne z przepisami unijnymi.

PRZYKŁAD 10

Fundacja

W fundacji WWD prowadzącej wyłącznie nieodpłatną działalność pożytku publicznego rada fundatorów nie podjęła decyzji o sporządzaniu uproszczonego sprawozdania finansowego. Fundacja mimo że jest jednostką mikro w rozumieniu art. 3 ust. 1a pkt 2 ustawy o rachunkowości będzie sporządzała sprawozdanie finansowe w zakresie określonym w załączniku nr 1.

PRZYKŁAD 11

Analiza danych

Spółka z o.o. zaprezentowała w sprawozdaniu finansowym za 2015 i 2016 r. następujące dane:

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów	32 000 000,00 zł	30 000 000,00 zł
Przychody z operacji finansowych	250 000,00 zł	420 000 zł
Suma aktywów	12 800 000,00 zł	16 500 000,00 zł
Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	39,20	38,90

Wymienione wielkości wskazują, że jednostka ta może być uznana za jednostkę małą. Wspólnicy na zgromadzeniu nie podjęli decyzji o sporządzaniu sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5.

Analiza danych wskazuje, że wartości progów wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości w zakresie sumy bilansowej i przychodów ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych zostały przekroczone. Zatem sprawozdanie tej spółki z o.o. będzie za 2016 r. obligatoryjnie poddane badaniu przez biegłego rewidenta. Spółka z o.o. sporządzi zatem:

● bilans,

● rachunek zysków i strat według decyzji kierownika jednostki w wersji kalkulacyjnej lub porównawczej,

● rachunek przepływów pieniężnych,

● zestawienie zmian w kapitale własnym,

● informację dodatkową obejmująca wprowadzenie do sprawozdania finansowego i dodatkowe noty i objaśnienia.

PRZYKŁAD 12

Brak obowiązku badania

Quadrat sp. z o.o. wykazała w sprawozdaniu finansowym za 2015 i 2016 r. następujące dane:

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów	15 000 000,00	17 000 000,00
Pozostałe przychody operacyjne	450 000,00	560 000,00
przychody z operacji finansowych	1 500 000,00	2 300 000,00
Razem przychody	16 950 000,00	19 860 000,00
Suma aktywów	8 000 000,00	7 200 000,00
Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty	45	40

Nie znamy wprawdzie kursu euro na 31 grudnia 2015 r., ale najprawdopodobniej wartości przychodów ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych (16 500 000 zł) nie przekroczą 5 mln euro. Suma bilansowa 8 000 000 zł też nie będzie to wartość niższa niż 2 500 000 euro.

Oznacza to, że sprawozdanie finansowe spółki Quadrat sp. z o.o. nie będzie obligatoryjnie poddawane badaniu przez biegłego rewidenta.

Wspólnicy na zgromadzeniu nie podjęli decyzji o sporządzaniu sprawozdania finansowego z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5.

Sprawozdanie spółki Quadrat sp. z o.o. będzie sporządzone w zakresie informacyjnym wynikającym z załącznika nr 1 i będzie obejmowało (ze względu na brak obowiązku poddania badaniu):

● bilans,

● rachunek zysków i strat wg decyzji kierownika jednostki w wersji kalkulacyjnej lub porównawczej,

● informację dodatkową obejmująca wprowadzenie do sprawozdania finansowego i dodatkowe noty i objaśnienia.

PRZYKŁAD 13

Zaangażowanie w kapitale

ADD sp. z o.o. posiada 18 proc. udziałów w spółce WEGA sp. z o.o. Nie może wywierać na nią znaczącego wpływu, nie jest zatem znaczącym inwestorem. Posiada te udziały (o wartości 80 000 zł) już od 5 lat i zarząd spółki ADD nie ma zamiaru ani potrzeby ich sprzedawać. Na koniec roku spółka ADD sp. o.o. posiadała należności z tytułu dostaw i usług od WEGA w wysokości 400 000 zł oraz z tytułu kaucji krótkoterminowych 44 000 zł (ogół tych należności to 2 900 000 zł, w tym należności publicznoprawne to 15 000 zł, należności inne m.in., od pracowników, 65 000 zł oraz należności dochodzone na drodze sądowej 48 000 zł). Spółka ADD posiada udziały także w innych jednostkach o wartości 95 000 zł.

Powyższe informacje będą zaprezentowane następująco na koniec 2016 r.

3. Długoterminowe aktywa finansowe	175 000,00
a) w jednostkach powiązanych
- udziały lub akcje
- inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne długoterminowe aktywa finansowe
b) w pozostałych jednostkach, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale	80 000,00
- udziały lub akcje	80 000,00
- inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne długoterminowe aktywa finansowe
c) w pozostałych jednostkach	95 000,00
- udziały lub akcje	95 000,00
- inne papiery wartościowe
- udzielone pożyczki
- inne długoterminowe aktywa finansowe

II. Należności krótkoterminowe	2 900 000,00
1. Należności od jednostek powiązanych	-
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:
- do 12 miesięcy
- powyżej 12 miesięcy
b) inne
2. Należności od pozostałych jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale	444 000,00
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:	400 000,00
- do 12 miesięcy	400 000,00
- powyżej 12 miesięcy
b) inne	44 000,00
3. Należności od pozostałych jednostek	2 456 000,00
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:	2 328 000,00
- do 12 miesięcy	2 328 000,00
- powyżej 12 miesięcy
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych tytułów publicznoprawnych	15 000,00
c) inne	65 000,00
d) dochodzone na drodze sądowej	00,00

PRZYKŁAD 14

Emisja akcji

Spółka WSS SA wyemitowała w 2015 r. akcje o wartości nominalnej 1000 000 zł. Zostały one objęte za kwotę 2 960 000 zł. Dotychczas kapitał podstawowy wynosił też 1 000 000 zł, a kapitał zapasowy 500 000 zł i w ciągu roku przeznaczono 45 000 zł kapitału zapasowego na pokrycie strat bilansowych z lat ubiegłych. Spółka, prezentując dane zgodnie z nowym załącznikiem 1, ujmie je w bilansie następująco:

I. Kapitał (fundusz) podstawowy	2 000 000,00
II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:	2 415 000,00
- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)	1 960 000,00

1. Kapitał (fundusz) podstawowy na początek okresu	1 000 000,00
1.1. Zmiany kapitału (funduszu) podstawowego	1 000 000,00
a) zwiększenie (z tytułu)	1 000 000,00
- wydania udziałów (emisji akcji)	1 000 000,00
...
b) zmniejszenie (z tytułu)
- umorzenia udziałów (akcji)
...
1.2. Kapitał (fundusz) podstawowy na koniec okresu	2 000 000,00
2. Kapitał (fundusz) zapasowy na początek okresu	500 000,00
2.1. Zmiany kapitału (funduszu) zapasowego	1 915 000,00
a) zwiększenie (z tytułu)	1 960 000,00
- emisji akcji powyżej wartości nominalnej	1 960 000,00
- podziału zysku (ustawowo)
- podziału zysku (ponad wymaganą ustawowo minimalną wartość)
...
b) zmniejszenie (z tytułu)	45 000,00
- pokrycia straty	45 000,00
...
2.2. Stan kapitału (funduszu) zapasowego na koniec okresu	415 000,00

PRZYKŁAD 16

Pożar

W AGLA sp. z o.o. w bieżącym roku miał miejsce pożar. Straty związane z tym zdarzeniem wyniosły 5 000 000 zł, a otrzymane odszkodowanie 5 200 000 zł. Poza tym spółka sprzedała środki trwałe - straty z tego tytułu wyniosły 60 000 zł, a zyski 30 000 zł, zlikwidowano maszynę - strata z tego tytułu wyniosła 5000 zł, zyski z aktualizacji nieruchomości inwestycyjnych 200 000 zł, a uzyskane dotacje niedotyczące środków trwałych 320 000zł. Powyższe zdarzenia będą zaprezentowane następująco:

G. Pozostałe przychody operacyjne	550 000
I. Zysk z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych	30 000
II. Dotacje	320 000
III. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych	200 000
IV. Inne przychody operacyjne
H. Pozostałe koszty operacyjne	265 000
I. Strata z tytułu rozchodu niefinansowych aktywów trwałych	65 000
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
III. Inne koszty operacyjne	200 000

PRZYKŁAD 15

Rachunkowość zabezpieczeń

AKL sp. z o.o. nabyła akcje o wartości 600 000 zł i zaliczyła je do inwestycji długoterminowych. W ciągu roku ich wartość wzrosła o 96 000 zł. Spółka posiada też kapitał z aktualizacji wyceny w wysokości 60 000 zł.

Skutki tych zdarzeń będą pokazane w bilansie następująco:

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:	155 000,00
- z tytułu aktualizacji wartości godziwej	95 000,00

W zestawieniu zmian spółka pokaże je następująco:

3. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na początek okresu	60 000,00
3.1. Zmiany kapitału (funduszu) z aktualizacji wyceny	95 000,00
a) zwiększenie zmian wartości godziwej instrumentów finansowych	95 000,00
...
b) zmniejszenie (z tytułu)
- zbycia środków trwałych
...
3.2. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny na koniec okresu	0,00

PRZYKŁAD 17

Świadczenia pracownicze

Spółka DERT SA w bieżącym okresie:

- naliczyła wynagrodzenia pracowników 3 500 000 zł,

- składki ZUS obciążające pracodawcę wyniosły 820 000 zł,

- utworzono rezerwy na nagrody jubileuszowe w kwocie 200 000 zł,

- utworzono rezerwy na odprawy emerytalne 350 000 zł.

B. Koszty działalności operacyjnej	...
IV. Wynagrodzenia	3 500 000
V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:	1 370 000
- emerytalne	550 000

PRZYKŁAD 18

Środki trwałe

Spółka Alfa SA posiada następujące środki trwałe:

- maszyny i urządzenia o wartości netto 550 000 zł;

- środki transportu o wartości netto 130 000 zł;

- wyposażenie o wartości netto 50 000 zł;

- komputery, drukarki i inne urządzenia biurowe o wartości netto 120 000 zł;

- środki trwałe w budowie - rozpoczęta inwestycja w budynek administracyjny 300 000 zł;

- wpłacone zaliczki na poczet prac budowlanych 55 000 zł.

Jest to jednostka mała sporządzająca sprawozdanie według załącznika nr 5. Zatem zaprezentuje ona (fragment bilansu):

II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:	1 205 000,00
- środki trwałe	850 000,00
- środki trwałe w budowie	300 000,00

PRZYKŁAD 19

Mała jednostka

Spółka z o.o. będąca małą jednostką sporządza sprawozdanie zgodnie z załącznikiem nr 5 już za 2015 r. W 2015 r. poniesiono m.in. następujące koszty:

- wartość sprzedanych towarów według cen nabycia 12 650 000 zł;

- koszty reprezentacji 70 000 zł;

- koszty podróży służbowych 140 000 zł;

- podatek VAT niepodlegający odliczeniu 55 000 zł;

- podatki i opłaty lokalne 36 000 zł;

- pozostałe koszty 150 000 zł.

Wartość tych kosztów będzie pokazana w następujący sposób w rachunku zysków i strat sporządzanym w wariancie porównawczym:

VI. Pozostałe koszty, w tym:	13 101 000,00
- wartość sprzedanych towarów i materiałów	12 650 000,00

PRZYKŁAD 20

Przekształcenie danych za 2015 r. sporządzonych zgodnie z dotychczasowym brzmieniem załącznika nr 1 do ustawy przez jednostkę sporządzającą sprawozdanie według załącznika nr 5

Przekształcono dane porównawcze dotyczące 2014 r., ponieważ spółka dobrowolnie sporządziła już za 2015 r. sprawozdanie według kryteriów dla małych jednostek zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej.

Dodatkowo założono, że kapitał z aktualizacji wyceny 3500 zł jest efektem przeszacowania do wartości godziwej, a nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji) wynosi 2000 zł. W spółce nabyto w celu umorzenia udziały własne za 10 000 zł.

A. AKTYWA TRWAŁE	2 110 000,00	A. KAPITAŁ (FUNDUSZ) WŁASNY	319 000,00
I. Wartości niematerialne i prawne	68 000,00	I. Kapitał (fundusz) podstawowy	50 000,00
1. Koszty zakończonych prac rozwojowych		II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna)	-
2. Wartość firmy		III. Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna)	- 10 000,00
3. Inne wartości niematerialne i prawne	25 000,00	IV. Kapitał (fundusz) zapasowy	69 000,00
4. Zaliczki na wartości niematerialne i prawne		V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny	3 500,00
II. Rzeczowe aktywa trwałe	1 875 000,00	VI. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe
1. Środki trwałe	1 585 000,00	VII. Zysk (strata) z lat ubiegłych	- 30 000,00
a) grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu)		VIII. Zysk (strata) netto	236 500,00
b) budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	250 000,00	IX. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)	-
c) urządzenia techniczne i maszyny	685 000,00	B. ZOBOWIĄZANIA I REZERWY NA ZOBOWIĄZANIA	3 685 020,00
d) środki transportu	650 000,00	I. Rezerwa na zobowiązania	-
e) inne środki trwałe		1. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
2. Środki trwałe w budowie	290 000,00	2. Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne	-
3. Zaliczki na środki trwałe w budowie		długoterminowa
III. Należności długoterminowe	-	krótkoterminowa
1. Od jednostek powiązanych		3. Pozostałe rezerwy	-
2. Od pozostałych jednostek		długoterminowe
IV. Inwestycje długoterminowe	165 000,00	krótkoterminowe
1. Nieruchomości	150 000,00	II. Zobowiązania długoterminowe	900 000,00
2. Wartości niematerialne i prawne		1. Wobec jednostek powiązanych
3. Długoterminowe aktywa finansowe	15 000,00	2. Wobec pozostałych jednostek	900 000,00
a) w jednostkach powiązanych	-	a) Kredyty i pożyczki	886 000,00
udziały lub akcje		b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	-
inne papiery wartościowe		c) inne zobowiązania finansowe	14 000,00
udzielone pożyczki		d) inne
inne długoterminowe aktywa finansowe		III. Zobowiązania krótkoterminowe	1 324 000,00
b) w pozostałych jednostkach	15 000,00	1. Wobec jednostek powiązanych	-
udziały lub akcje	15 000,00	a) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:	-
inne papiery wartościowe		do 12 miesięcy
udzielone pożyczki		powyżej 12 miesięcy
inne długoterminowe aktywa finansowe		b) inne
4. Inne inwestycje długoterminowe		2. Wobec pozostałych jednostek	1 324 000,00
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	2000,00	a) kredyty i pożyczki	346 000,00
1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	-	b) z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	5000,00
2. Inne rozliczenia międzyokresowe	2000,00	c) inne zobowiązania finansowe	8000,00
B. AKTYWA OBROTOWE	1 894 020,00	d) z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności:	865 000,00
I. Zapasy	930 000,00	do 12 miesięcy	865 000,00
1. Materiały	65 000,00	powyżej 12 miesięcy
2. Półprodukty i produkty w toku		e) zaliczki otrzymane na dostawy
3. Produkty gotowe		f) zobowiązania wekslowe
4. Towary	865 000,00	g) z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń	48 500,00
5. Zaliczki na poczet dostaw	-	h) z tytułu wynagrodzeń	51 500,00
II. Należności krótkoterminowe	812 020,00	i) inne	-
1. Należności od jednostek powiązanych	-	3. Fundusze specjalne
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:	-	IV Rozliczenia międzyokresowe	1 461 020,00
do 12 miesięcy	-	1. Ujemna wartość firmy
powyżej 12 miesięcy		2. Inne rozliczenia międzyokresowe	658 000,00
b) inne		długoterminowe	1 461 020,00
2. Należności od pozostałych jednostek	812 020,00	krótkoterminowe	-
a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:	750 000,00	Pasywa razem	4 004 020,00
do 12 miesięcy	750 000,00
powyżej 12 miesięcy
b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń	26 020,00
c) inne	36 000,00
d) dochodzone na drodze sądowej
III. Inwestycje krótkoterminowe	107 000,00
1. Krótkoterminowe aktywa finansowe	107 000,00
a) w jednostkach powiązanych	-
udziały lub akcje
inne papiery wartościowe
udzielone pożyczki
inne krótkoterminowe aktywa finansowe
b) w pozostałych jednostkach	-
udziały lub akcje
inne papiery wartościowe
udzielone pożyczki
inne krótkoterminowe aktywa finansowe
c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne	107 000,00
środki pieniężne w kasie i na rachunkach	95 000,00
inne środki pieniężne	12 000,00
inne aktywa pieniężne
2. Inne inwestycje krótkoterminowe
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	45 000,00
Aktywa razem	4 004 020,00

Dane przekształcone według Załącznika nr 5

A. Aktywa trwałe	2 110 000,00	A. Kapitał (fundusz) własny	329 000,00
I. Wartości niematerialne i prawne	68 000,00	I. Kapitał (fundusz) podstawowy	50 000,00
II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:	1 875 000,00	II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:	69 000,00
- środki trwałe	1 585 000,00	- nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)	2 000,00
- środki trwałe w budowie	290 000,00	III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:	3 500,00
III. Należności długoterminowe	-	- z tytułu aktualizacji wartości godziwej	3 500,00
IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:	165 000,00	IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe
- nieruchomości	150 000,00	V. Zysk (strata) z lat ubiegłych	- 30 000,00
- długoterminowe aktywa finansowe	15 000,00	VI. Zysk (strata) netto	236 500,00
V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe		VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)
B. Aktywa obrotowe	1 904 020,00	B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	3 685 020,00
I. Zapasy	930 000,00	I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:	-
II. Należności krótkoterminowe, w tym:	812 020,00	- rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne
a) z tytułu dostaw i usług, w tym:	750 000,00	II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:	900 000,00
- do 12 miesięcy	750 000,00	- z tytułu kredytów i pożyczek	886 000,00
- powyżej 12 miesięcy		III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:	1 324 000,00
III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:	107 000,00	a) z tytułu kredytów i pożyczek	346 000,00
a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:		b) z tytułu dostaw i usług, w tym:	865 000,00
- środki pieniężne w kasie i na rachunkach	95 000,00	- do 12 miesięcy	865 000,00
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	45 000,00	- powyżej 12 miesięcy
C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy		c) fundusze specjalne
D. Udziały (akcje) własne	10 000	IV. Rozliczenia międzyokresowe	1 461 020,00
Aktywa razem	4 014 020,00	Pasywa razem	4 014 020,00

Należy zwrócić uwagę nie tylko na zmiany prezentacyjne w kapitałach, ale także na to, że zmianie ulega suma bilansowa. Jest wyższa w tym wypadku o 10 000 zł, jeśli dane są przekształcone.

Dane przekształcone

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi	22 065 200,00
I. Przychody netto ze sprzedaży	8 563 200,00
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna)	652 000,00
III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki	-
B. Koszty działalności operacyjnej	22 174 840,00
I. Amortyzacja	689 200,00
II. Zużycie materiałów i energii	1 956 800,00
III. Usługi obce	3 828 720,00
IV. Wynagrodzenia	1 952 000,00
V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:	409 920,00
- emerytalne	20 000,00
VI. Pozostałe koszty, w tym:	13 338 200,00
- wartość sprzedanych towarów i materiałów	11 561 000,00
D. Pozostałe przychody operacyjne, w tym:	1 863 800,00
- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:	578 500,00
- aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
F. Przychody finansowe, w tym:	2 000,00
I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym:
- od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale
II. Odsetki, w tym:
- od jednostek powiązanych
III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:
- w jednostkach powiązanych
IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych
G. Koszty finansowe, w tym:	864 420,00
I. Odsetki, w tym:
- dla jednostek powiązanych
II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:	-
- w jednostkach powiązanych
III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych
H. Zysk (strata) brutto (C+D-E+F-G)	313 240,00
I. Podatek dochodowy	76 740,00
J. Zysk (strata) netto (H-I)	236 500,00

PRZYKŁAD 21

Przekształcenia danych w zakresie rachunku zysków i strat

Przekształcono dane porównawcze dotyczące 2014 r., ponieważ spółka dobrowolnie sporządziła już za 2015 r. sprawozdanie według kryteriów dla małych jednostek zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy nowelizującej. Dodatkowo założono, że świadczenia emerytalne, które muszą być odrębnie wykazane, wynosiły 20 000 zł.

A. PRZYCHODY NETTO ZE SPRZEDAŻY I ZRÓWNANE Z NIMI, W TYM:	22 065 200,00
od jednostek powiązanych	850 000,00
I. Przychód netto ze sprzedaży produktów	8 563 200,00
II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenie - wartość ujemna)	652 000,00
III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki
IV. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów	12 850 000,00
B. KOSZTY DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	22 174 840,00
I. Amortyzacja	689 200,00
II. Zużycie materiałów i energii	1 956 800,00
III. Usługi obce	3 828 720,00
IV. Podatki i opłaty, w tym:	212 000,00
podatek akcyzowy
V. Wynagrodzenia	1 952 000,00
VI. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia	409 920,00
VII. Pozostałe koszty rodzajowe	1 565 200,00
VIII. Wartość sprzedanych towarów i materiałów	11 561 000,00
C. ZYSK/STRATA ZE SPRZEDAŻY (A-B)	- 109 640,00
D. POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE	1 863 800,00
I. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	35 000,00
II. Dotacje	1 536 000,00
III. Inne przychody operacyjne	292 800,00
E. POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE	578 500,00
I. Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	-
II. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych	-
III. Inne koszty operacyjne	578 500,00
F. ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ (C+D-E)	1 175 660,00
G. PRZYCHODY FINANSOWE	2 000,00
I. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:	-
od jednostek powiązanych	-
II. Odsetki, w tym:	-
od jednostek powiązanych	-
III. Zysk ze zbycia inwestycji	2 000,00
IV Aktualizacja wartości inwestycji	-
V. Inne	-
H. KOSZTY FINANSOWE	864 420,00
I. Odsetki, w tym:	565 800,00
dla jednostek powiązanych	-
II. Strata ze zbycia inwestycji	-
III. Aktualizacja wartości inwestycji	-
IV. Inne	298 620,00
I. ZYSK (STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (F+G-H)	313 240,00
J. WYNIK ZDARZEŃ NADZWYCZAJNYCH (J.I.-J.II.)	-
I. Zyski nadzwyczajne
II. Straty nadzwyczajne
K. ZYSK (STRATA) BRUTTO (I+/-J)	313 240,00
L. PODATEK DOCHODOWY	76 740,00
M. POZOSTAŁE OBOWIĄZKOWE ZMNIEJSZENIA ZYSKU (ZWIĘKSZENIA STRATY)	-
N. ZYSK (STRATA) NETTO (K-L-M)	236 500,00

Przypisy

[1] Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

1) dyrektywy 2001/65/WE z 27 września 2001 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG oraz 86/635/EWG w zakresie zasad oceny rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, a także banków oraz innych instytucji finansowych (Dz.Urz. WE z 2001 r. L 283),

2) dyrektywy 2003/38/WE z 13 maja 2003 r. zmieniającej dyrektywę 78/660/EWG w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek w odniesieniu do kwot wyrażonych w euro (Dz.Urz. WE z 2003 r. L 120),

3) dyrektywy 2003/51/WE z 18 czerwca 2003 r. zmieniającej dyrektywy 78/660/EWG, 83/349/EWG, 86/635/EWG oraz 91/674/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek, banków i innych instytucji finansowych oraz zakładów ubezpieczeń (Dz.Urz. WE z 2003 r. L 178).

Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.

[2] Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 2014 r. poz. 768; Dz.U. z 2014 r. poz. 1100; Dz.U. z 2015 r. poz. 4; Dz.U. z 2015 r. poz. 978; Dz.U. z 2015 r. poz. 1045; Dz.U. z 2015 r. poz. 1166; Dz.U. z 2015 r. poz. 1333).