Czy można się powołać na decyzję wydaną dla innego współdłużnika

Organy celne wydały decyzję w sprawie pokrycia należności celnych wobec trzech przedsiębiorców. Jeden z nich wniósł o umorzenie cła i uzyskał pozytywne rozstrzygnięcie.

- Czy dłużnik solidarny, wobec którego nie wydano decyzji o umorzeniu tego długu, może żądać od organów celnych zmniejszenia kwoty swojej części długu, powołując się na decyzję o umorzeniu, którą organ celny wydał innemu dłużnikowi - pyta pan Jan z Bytomia.

Wspólnotowy kodeks celny stanowi, że jeżeli w odniesieniu do tego samego długu występuje kilku dłużników, wówczas są oni solidarnie zobowiązani do pokrycia tego zobowiązania. Przy czym wspólnotowe prawo celne nie dookreśla, na czym polega solidarność dłużników. Mogłoby się zatem wydawać, że solidarność dłużników została pozostawiona do dyspozycji krajowego ustawodawstwa państw członkowskich. Jednak w wyroku z 17 lutego 2011 roku w sprawie C-78/10 wydanym w trybie prejudycjalnym Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że tak nie jest. Stwierdził bowiem, że przepisy francuskiego kodeksu cywilnego - w postępowaniu przed sądem krajowym zezwalające wszystkim współdłużnikom tego samego długu powoływać się na częściowe umorzenie należności celnych przyznanych jednemu ze współdłużników na podstawie 239 WKC - są niezgodne z wspólnotowym kodeksem celnym.

Współdłużnicy, ubiegając się o wygaśnięcie długu celnego, nie mogą zatem użyć argumentu, że skoro solidarnie odpowiadają za dług, to umorzenie go jednemu z nich automatycznie powinno zwalniać pozostałych współdłużników z zapłaty do wysokości udzielonego umorzenia.

Trybunał stwierdził, że pojęcie "solidarność" zawarte we wspólnotowym kodeksie celnym ma na celu skuteczne pokrycie kwot długu celnego i zagwarantowanie ochrony środków własnych Unii. Mechanizm solidarności stanowi - czytamy w orzeczeniu - dodatkowy instrument prawny, którym dysponują władze krajowe w celu wzmocnienia skuteczności ich działań w dziedzinie pokrycia długu celnego. Oznacza to, że na umorzenie na podstawie 239 WKC może powołać się tylko podmiot, który o to umorzenie wniósł.

Należy zatem uznać, że przepisy polskiego kodeksu cywilnego (stanowią, że zwolnienie z długu jednego z dłużników solidarnych nie ma żadnych skutków dla innych współdłużników) są zgodne z zasadą solidarności zwartą we wspólnotowym kodeksie celnym.

paulina.bak@infor.pl

Art. 213, 239 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny (Dz.Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. z późn. zm.).

Art. 373 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).