Program socjalny w zakresie wypłat może różnicować

Wysokość odprawy pieniężnej może zależeć od wieku pracownika, ale nie od jego niepełnosprawności.

Tak wynika z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie Johann Odar przeciwko Baxter Deutschland GmbH. To odpowiedź na zapytanie jednego z niemieckich sądów pracy, który zwrócił się do trybunału o rozstrzygnięcie, czy wyliczanie odprawy pieniężnej oparte na kryterium wieku oraz niepełnosprawności pracownika jest zgodne z prawem UE. Zasadniczo bowiem różnicowanie sytuacji zatrudnionych ze względu na jedno z powyższych kryteriów stanowi przejaw niedopuszczalnej dyskryminacji.

Sprawa, która swój finał znalazła przed trybunałem dotyczyła programu socjalnego przedsiębiorstwa, ustanowionego w drodze porozumienia pomiędzy niemiecką firmą Baxter a przedstawicielstwem pracowników. Przewidywało ono metodę wyliczania odprawy pieniężnej opartą w wariancie podstawowym na kryterium stażu pracy. Jednakże w stosunku do zatrudnionych, którzy ukończyli 54. rok życia, wyliczana była ona z uwzględnieniem terminu przejścia na emeryturę i była niższa od tej liczonej metodą podstawową. Johann Odar, były pracownik firmy, twierdził, że zapisy porozumienia dyskryminują go ze względu na jego wiek oraz niepełnosprawność.

Trybunał Sprawiedliwości orzekł jednak, iż program socjalny, który różnicuje pracowników ze względu na wiek, jest uzasadniony i nie ma charakteru dyskryminującego. Celem odprawy pieniężnej jest bowiem zapewnienie zabezpieczenia finansowego na przyszłość, ochrona najmłodszych pracowników oraz wsparcie reintegracji zawodowej. Dlatego zmniejszenie wysokości dodatkowej wypłaty w stosunku do osób, które być może nie będą już szukać zatrudnienia, a będą mieć stałe źródło dochodu w postaci emerytury, jest możliwe.

Jednocześnie sędziowie nie znaleźli uzasadnienia dla zmniejszenia odprawy względem pracowników niepełnosprawnych. Wskazali, że pozostaje to w sprzeczności z celami socjalnymi. Podkreślili także, iż osoby z dysfunkcjami mogą mieć zwiększone potrzeby finansowe wynikające z gorszego stanu zdrowia, które z upływem lat mogą się wzmagać. Mają one także większe trudności z powrotem do życia zawodowego niż pracownicy w pełni sprawni, a trudności te rosną wraz ze zbliżaniem się do wieku emerytalnego.

Wyrok jest wiążący dla sądów wszystkich państw UE, które mogą spotykać się z podobnym problemem, a wiec również dla polskich sądów pracy.

Karolina Topolska

karolina.topolska@infor.pl

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 grudnia 2012 r., sygn. C-152/11.