Sądy Unii Europejskiej nie orzekają w sprawach hipotetycznych

Jeżeli postępowanie przed sądami krajowymi zakończy się, zanim luksemburski Trybunał Sprawiedliwości zdąży odpowiedzieć na zadane mu pytania prejudycjalne dotyczące wykładni prawa Unii, sędziowie TS umarzają postępowanie. Nie jest bowiem ich zadaniem ferowanie opinii o charakterze doradczym, dotyczących zagadnień czysto hipotetycznych. Trybunał - zgodnie z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej - udziela wskazówek potrzebnych do wyrokowania przez sądy krajowe w konkretnych sprawach - przypomniał TS.

Bułgarski domiar

Postępowanie, które doprowadziło do stwierdzenia przez Trybunał, że nie ma potrzeby odpowiadania na pytania zadane przez bułgarski sąd krajowy, rozpoczęło się na skutek wniosku wystosowanego przez sąd administracyjny dla Sofii - miasta. Wątpliwości Bułgarów dotyczyły interpretacji przepisów ustanawiających Nomenklaturę Scaloną i Wspólnotowy Kodeks Celny.

Spółka Stoiłow sprowadzała bowiem materiały do produkcji żaluzji. Czyniła to wielokrotnie i zgłaszała je jako oznaczone kodem CN 6303 92 10. Raz jednak, mimo że przedsiębiorca zapłacił należności celne i VAT, organy celne skontrolowały transport, pobierając próbki. Następnie uznały, że towary objęte zgłoszeniem powinny być zakwalifikowane do innego działu (54 CN). Skutkiem tego opłaty celne należne od spółki wzrosły o 1,5 pkt proc., a ostateczne cło antydumpingowe, jakie miała zapłacić spółka Stoiłow, sięgnęło 74,8 proc.

Decyzję o przymusowym ściągnięciu tych należności wydał dyrektor urzędu celnego. Spółka zaś nie tylko odwołała się do kierownika regionalnego urzędu celnego, który odmówił przeprowadzenia żądanej ekspertyzy, lecz także zwróciła się do sądu administracyjnego w Sofii. A ponieważ jego sędziowie doszli do przekonania, że sporne towary można zaklasyfikować na dwa sposoby, sofijski sąd zwrócił się do TS o wykładnię dwóch pojęć: towaru gotowego i tkaniny.

W kraju przed TS

Trybunał w odpowiedzi przypomniał, że jego orzeczenia dostarczają sądom krajowym wykładni prawa Unii, która jest niezbędna do rozstrzygnięcia konkretnych, zawisłych przed nimi sporów. I skoro w razie potrzeby europejski sąd bada, czy wyjaśnienie wspólnotowych przepisów wiąże się ze stanem faktycznym i przedmiotem postępowania krajowego, to jeśli okaże się, że jest inaczej, powinien umorzyć własną procedurę. Trybunał nie może być bowiem zmuszony do rozstrzygania problemów natury ogólnej.

A tak się zdarzyło w bułgarskiej sprawie. Tamtejszy naczelny sąd administracyjny uchylił bowiem orzeczenie niższej instancji i decyzję powiadamiającą spółkę Stoiłow o konieczności zapłacenia zwielokrotnionych należności publicznoprawnych. Z tego powodu sąd, który zadał pytanie prejudycjalne, nie będzie już rozstrzygał sporu w postępowaniu głównym, a tym samym nie będzie stosował odpowiedzi, której udzieliłby trybunał. Pytający sąd krajowy wskazał jednak, że chociaż wykładnia prawa UE na tym etapie sprawy byłaby bezprzedmiotowa, to jednak bułgarskie organy celne mogą wydawać nowe decyzje o podobnej treści w kolejnych, identycznych sytuacjach.

Na to trybunał odpowiedział, że nie jest jego rzeczą przedstawiać opinie doradcze w hipotetycznych sprawach.

DGP przypomina

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wydaje opinii o charakterze doradczym

Orzeczenia sądów europejskich nie mogą dotyczyć zagadnień hipotetycznych. TS odpowiada tylko sądom krajowym, jak należy interpretować w konkretnej sytuacji prawo Unii. Orzeczenia takie nie rozstrzygają sprawy krajowej, niemniej wiążą i sąd pytający, i inne sądy Wspólnoty w podobnych sprawach.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok TS w sprawie C-180/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia