Każdy pretekst do żądania zwrotu pomocy jest dobry

Każde państwo członkowskie Unii może ustanowić regulacje krajowe, zgodnie z którymi beneficjent pomocy przyznanej w zamian za zobowiązanie rolnośrodowiskowe obowiązujące przez kilka lat będzie musiał zwrócić całą wypłaconą mu już pomoc tylko dlatego, że nie złożył prawidłowego formularza. I nie przeszkadza, że rolnik w dalszym ciągu wypełniał swoje zobowiązania dotyczące użytkowania ziemi objętej pomocą. Nie zmienia konieczności zwrotu wszystkich pieniędzy również to, że beneficjent nie został nawet wysłuchany przez organ administracji - orzekł luksemburski Trybunał Sprawiedliwości.

Łotewski rolnik Gunars Pusts uzyskał na podstawie prawidłowego wniosku złożonego w LAD, czyli łotewskiej służbie wsparcia obszarów wiejskich, pomoc rolnośrodowiskową. Dostał 1,8 tys. łatów na swoje 18,85 ha gruntu. Umowa i zobowiązanie chłopa do utrzymania areału i ekologicznych metod upraw miała trwać pięć lat. Po dwóch latach LAD wezwał jednak Pustsa do zwrotu całych wypłaconych mu pieniędzy. Urzędnicy odkryli bowiem, że składając wniosek za drugi rok umowy nie wypełnił części formularza i nie przedstawił jednego z załączników. LAD uznał wówczas, że rolnik zaprzestał wypełniania zobowiązań rolnośrodowiskowych. Tym samym powinien zwrócić otrzymaną pomoc.

Pusts, który wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji, przegrał w dwóch instancjach. Również TS, do którego zwrócił się sąd kasacyjny, w pełni przychylił się do sposobu myślenia łotewskiej administracji i sądów. Orzekł, że Pusts słusznie ma zwrócić wypłacone mu kwoty, ponieważ niekompletność wniosku o płatność za jeden rok nie mogła zostać uznana za błąd. Była bowiem "wyrazem nieprzestrzegania warunków kwalifikowalności do przyznania pomocy rolnośrodowiskowej przewidzianych przez właściwe przepisy krajowe". Z tego powodu Pusts jest dłużnikiem LAD-u, nawet jeżeli nadal faktycznie wypełnia swoje pozostałe - poza prawidłowym wypełnieniem formularzy - zobowiązania.

TS zgodził się też, że LAD nie miał obowiązku powiadomić Pustsa, że jego wniosek był nieprawidłowy. Urząd oparł bowiem swoją decyzję na informacjach przekazanych przez winowajcę we wnioskach o pomoc za dwa pierwsze lata pomocowe. Dysponując zatem wszystkimi koniecznymi informacjami, administracja łotewska nie musiała też wysłuchać Pustsa, a jego wyjaśnienia nie mogły wpłynąć na treść dotyczących go aktów administracyjnych - orzekł TS.

Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

dobromila.niedzielska@infor.pl

Wyrok w sprawie C-454/11.