Sędziowie pod szczególną ochroną
Przypadki naruszeń fundamentalnych zasad praworządności i niezawisłości sędziowskiej, jakie obserwujemy w Polsce, pozostają przedmiotem oceny ETPC. W ostatnim czasie zostały ogłoszone orzeczenia w sprawach Bojara i Broda p. Polsce i Reczkowicz p. Polsce, na rozstrzygnięcie oczekują kolejne sprawy, m.in. sędzi ó w Waldemara Żurka czy Pawła Juszczyszyna. Z tym większą uwagą należy zatem przyjrzeć się wyrokowi trybunału, kt ó ry zapadł właśnie w sprawie Gume nyuk i in. p. Ukrainie (skarga nr 11423/19). ETPC orzekł naruszenie gwarancji prawa do sądu oraz ochrony życia prywatnego wobec bezprawnego odsunięcia od orzekania sędzi ó w Sądu Najwyższego Ukrainy.
Tłem sprawy były dramatyczne wydarzenia w związku z protestami na Majdanie w latach 2013 i 2014. Nowe władze przystąpiły do reformowania sądownictwa. W grudniu 2017 r. powołano nowy Sąd Najwyższy, w którym stanowiska sędziowskie zostały obsadzone w trybie konkursowym. Skarżący - dotychczasowi sędziowie SN - mogli startować w konkursach i większość tak uczyniła, jednak nie uzyskali nominacji. Ukraiński Sąd Konstytucyjny orzekł, że sędziom „starego” SN należało umożliwić kontynuowanie służby, ale ich do niej nie dopuszczono. Co istotne, i co odnotował trybunał, w czerwcu 2020 r. do parlamentu wpłynął projekt ustawy, zgodnie z którą nastąpiłoby włączenie sędziów „starego” do „nowego” SN, jednak po roku prawo takie nadal nie zostało uchwalone.
W skardze podniesiono dwa zasadnicze zarzuty, które w pełni podzielił Trybunał. Uznał, że nie istniała możliwość indywidualnego dochodzenia swych praw przez skarżących przed Trybunałem Konstytucyjnym, który był jedynym sądem władnym uchylić obowiązujące przepisy. Został zatem naruszony art. 6 Konwencji. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 (prawo do prywatności), trybunał nie miał wątpliwości, że sytuacja, w jakiej znaleźli się skarżący, głęboko - i bezprawnie - Ingerowała w ich życie zawodowe i osobiste.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.