Czekając na weryfikację wniosku, można korzystać z ochrony tymczasowej

Dariusz Goszczyński, zastępca dyrektora Departamentu Rynków Rolnych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Okres weryfikacji wniosków o rejestrację Chronionych Nazw Pochodzenia oraz Chronionych Oznaczeń Geograficznych na poziomie wspólnotowym jest często bardzo długi. Trwa minimum rok, a czasami nawet kilka lat. Z tych powodów wprowadzono możliwość przyznania przez państwo członkowskie danej nazwie ochrony tymczasowej na szczeblu krajowym. Przewiduje ją rozporządzenie Rady (WE) nr 510/2006 z 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych. Ochrona tymczasowa może być udzielona tylko na terytorium państwa, z którego pochodzi wniosek o rejestrację danej nazwy. Ponadto ochroną mogą być objęte tylko nazwy aplikujące o rejestrację jako Chronione Nazwy Pochodzenia lub Chronione Oznaczenia Geograficzne. Nie stosuje się jej do Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności.

Tymczasowa ochrona krajowa na terytorium Polski została wprowadzona na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych. Obejmuje ona nazwy produktów rolnych i środków spożywczych od dnia wydania przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi decyzji o spełnieniu wymagań określonych w rozporządzeniu nr 510/2006. Wydanie przedmiotowej decyzji jest warunkiem przekazania wniosku do Komisji Europejskiej. Następnie nazwa zostaje wpisana na listę produktów rolnych środków spożywczych podlegających tymczasowej ochronie krajowej, prowadzoną przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Lista ta jest jawna i publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w zakładce – Produkty regionalne i tradycyjne.

Zakres ochrony nazw wpisanych na listę tymczasowej ochrony krajowej jest bardzo szeroki. Ochronie podlegają nazwy w oryginalnym brzmieniu, jak również w tłumaczeniu. Nie można ich używać w obrocie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli produkty rolne lub środki spożywcze, których dotyczą, nie spełniają wymogów określonych w specyfikacji produktu. Zabronione jest to nawet wtedy, gdy takie użycie nie ma na celu wskazywania pochodzenia geograficznego produktów rolnych i środków spożywczych oraz wtedy, gdy rzeczywiste miejsce wytworzenia produktów rolnych i środków spożywczych jest wskazane. Nazwy objętej tymczasową ochrona krajową nie można wykorzystywać nawet przy użyciu wyrażeń – w stylu..., rodzaju.., przy użyciu metody..., tak jak produkowane w..., imitacja... lub podobne do... Niezgodne z prawem jest także wykorzystywanie chronionej nazwy z innym mylącym lub fałszywym odniesieniem do miejsca pochodzenia, właściwości lub podstawowych cech produktu na opakowaniu wewnętrznym lub zewnętrznym, w materiale reklamowym lub dokumentach odnoszących się do danego produktu. Zakres ochrony rozciąga się również na wszelkie inne praktyki mogące wprowadzić w błąd co do prawdziwego pochodzenia produktu. Przepisów regulujących ochronę nie stosuje się, jeżeli nazwa podlegająca tymczasowej ochronie krajowej jest wykorzystywana do produktów, które nie mogą być porównywane do produktów aplikujących o rejestrację pod tą nazwą i stosowanie tej nazwy nie doprowadzi do czerpania korzyści z renomy nazwy podlegającej tymczasowej ochronie krajowej.

Inną formą odstępstwa od przedstawionego powyżej zakresu ochrony jest ustanowienie (w drodze decyzji ministra rolnictwa i rozwoju wsi) okresu dostosowawczego, o którym mowa w rozporządzeniu nr 510/2006. Okres dostosowawczy może dotyczyć podmiotu, który wprowadzał do obrotu produkty zgodnie z prawem, używając danej nazwy, która ma być zarejestrowana jako Chroniona Nazwa Pochodzenia lub Chronione Oznaczenie Geograficzne, przez co najmniej ostatnich pięć lat. Warunkiem ustanowienia okresu dostosowawczego jest również podjęcie tej kwestii przez dany podmiot w ramach krajowej procedury sprzeciwu. Na podmioty wykorzystujące nazwy w sposób niezgodny z zasadami tymczasowej ochrony krajowej może zostać nałożona kara w postaci grzywny, ograniczenia wolności albo kara pozbawienia wolności do lat dwóch.

Tymczasowa ochrona może być utrzymana tylko do momentu podjęcia przez Komisję Europejską decyzji dotyczącej wniosku. W przypadku uznania wniosku za zasadny nazwa zostaje wpisana do rejestru chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych, i korzysta z ochrony wynikającej z rozporządzenia nr 510/2006 na terytorium całej wspólnoty. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że wniosek nie spełnia wymagań powyższego rozporządzenia, Komisja odmawia wpisania nazwy do rejestru. W obu przypadkach tymczasowa ochrona krajowa wygasa.