Niedopuszczalna rejestracja znaku z godłem państwowym

Wystarczy, że choć jeden element zgłoszonego znaku towarowego zawiera godło państwowe lub jego imitację, by należało odmówić jego rejestracji jako wspólnotowego znaku towarowego – orzekł Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w wyroku z 16 lipca 2009 r. w sprawie American Clothing Associates N.V./OHIM

Europejski Trybunał Sprawiedliwości rozpatrywał odwołanie belgijskiej spółki American Clothing od wyroku sądu I instancji (SPI), który nie uwzględnił jej odwołania od decyzji Urzędu ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM) dotyczącej odmowy rejestracji zgłoszonego przez American Clothing znaku towarowego dla wyrobów ze skóry, odzieży, obuwia i nakryć głowy. Zgłoszony znak przedstawiał liść klonu i znajdujące się pod nim litery RW. SPI poparł stanowisko eksperta OHIM, który uznał, że skoro elementem znaku towarowego jest liść klonu, będący godłem narodowym Kanady, rejestracja znaku towarowego jest niedopuszczalna. Na podstawie zaś konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej z 1883 r. w wypadku braku zezwolenia właściwych organów odmawia się rejestracji lub unieważnia się rejestrację i zakazuje się używania jako znaku towarowego lub jako części takiego znaku: herbów, flag i innych godeł państwowych państw sygnatariuszy konwencji. Spółka zarzuciła wyrokowi SPI, że kanadyjski urząd patentowy nie zgłosił zastrzeżeń co do rejestracji zgłoszonego przez nią znaku towarowego w Kanadzie. Ponadto pomiędzy zgłoszonym znakiem towarowym a godłem Kanady nie istnieje ryzyko wprowadzenia w błąd konsumentów.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości uznał odwołanie American Clothing za niezasadne. Rozpatrując sprawę, dokonał porównania reżimu chroniącego znaki towarowe we Wspólnocie oraz sposób ochrony godeł państwowych uregulowany w konwencji paryskiej. Wskazał, że podstawową funkcją godła państwowego jest identyfikacja z państwem i prezentowanie jego suwerenności i jedności. Z kolei podstawową funkcją znaku towarowego jest zagwarantowanie konsumentowi, że oznaczony nim towar pochodzi z określonego przedsiębiorstwa, umożliwiając mu – bez ryzyka wprowadzenia w błąd – odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw. Z tej rozbieżności funkcji znaków towarowych i godeł państwowych wynika również sposób ich różnego uregulowania w prawie wspólnotowym i międzynarodowym. Godła państwowe są po prostu zgłaszane przez właściwe państwa do międzynarodowego biura państw sygnatariuszy konwencji paryskiej, co prowadzi automatycznie do niedopuszczalności używania godła przez inne podmioty. Są one objęte ochroną z punktu widzenia swych heraldycznych cech, a nie wrażenia geometrycznego, na co wskazywała spółka w swej skardze. Tymczasem podstawową zasadą uzyskania znaku towarowego jest jego rejestracja, a wspólnotowy system ochrony znaków towarowych ma charakter autonomiczny od systemów krajowych. ETS uznał, że skoro SPI stwierdził, że z punktu widzenia heraldycznego znak towarowy stanowił imitację godła kanadyjskiego, to należało odmówić rejestracji zgłoszonego znaku towarowego jako całości. ETS podkreślił bowiem, że zgodnie z jego Statutem rola ETS w rozpatrywaniu odwołań od orzeczeń SPI jest ograniczona do kwestii prawnych, a zatem jedynie SPI jest władny do ustalenia okoliczności faktycznych i oceny dowodów. Skoro zarzuty podniesione przez spółkę odnoszą się do kwestii faktycznych, a nie prawnych, jej odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.