Świadczenia poza granicami Polski

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Stanowi ona, że inwalidzi wojskowi, wojenni, osoby represjonowane i deportowane nie będą już pozbawiane prawa do świadczeń w przypadku opuszczenia Polski. Ustawa wykonuje orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS) z 22 maja 2008 r. w sprawie C-499/06. Zgodnie z nim, Polska musiała zmienić przepisy, które odmawiały prawa do świadczeń w przypadku opuszczenia kraju i przebywania na terytorium innego państwa członkowskiego UE. Zaskarżony art. 5 ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 87 z późn. zm.) stanowił, że uprawnienia określone w tej ustawie przysługiwały tylko w czasie pobytu osoby uprawnionej na obszarze państwa polskiego. Podobnie było w przypadku osób deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy. Dlatego sędziowie ETS uznali, że polskie przepisy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin były ograniczeniem swobód gwarantowanych przez art. 18 WE każdemu obywatelowi Unii, w tym swobody przemieszczania się i przebywania w państwie członkowskim innym niż Polska.

Zgodnie z nowelizacją ustawy przyjętej przez Sejm osoby, którym odebrano świadczenia, będą musiały wystąpić o ich przywrócenie w okresie sześciu miesięcy. Taki termin umożliwi osobom uprawnionym do świadczeń dochodzenie swoich praw naruszonych w wyniku niezgodności krajowego ustawodawstwa z prawem wspólnotowym. W przypadku ustalenia prawa do świadczeń osób zamieszkałych poza Polską wypłata będzie następować od miesiąca złożenia wniosku, nie wcześniej jednak niż od 1 maja 2004 r.

Bożena Wiktorowska

Podstawa

Art. 1 - 5 ustawy z 23 października 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin oraz ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Ustawa wchodzi w życie 1 stycznia 2010 r. Obecnie trafi pod obrady Senatu.