Rząd Austrii ogranicza przedsiębiorczość lekarzy

C-169/09

/Wiener Landsregirung i inni

Prawo austriackie uzależnia utworzenie samodzielnego pod względem organizacyjnym ambulatorium od wydania uprzedniego zezwolenia administracyjnego. Ambulatorium takie ma za zadanie leczenie i badanie ludzi, których stan nie wymaga hospitalizacji. Zezwolenie na działalność może zostać wydane tylko wtedy, gdy istnieje zapotrzebowanie uzasadniające utworzenie takiego zakładu w świetle świadczeń zdrowotnych już oferowanych, w szczególności przez lekarzy, którzy zawarli umowy z kasą chorych.

Rządy Górnej Saksonii i Wiednia odrzuciły wnioski o wydanie zezwolenia na otworzenie lecznicy złożone przez spółkę Hartlauer z siedzibą w Niemczech, która zamierzała otworzyć prywatne ambulatoria dentystyczne z siedzibą w Wiedniu i Wels w Górej Austrii. Oba rządy podkreślały, że publiczne zakłady opieki zdrowotnej świadczą wystarczające usługi i nie istnieje zapotrzebowanie uzasadniające utworzenie prywatnego ambulatorium dentystycznego.

Spółka Hartlauer wniosła więc skargę do sądu administracyjnego, który z kolei zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu z pytaniem dotyczącym zgodności prawa austriackiego z zasadą gwarantującą swobodną przedsiebiorczość.

W wydanym 10 marca 2009 r. wyroku Trybunał stwierdził, że uregulowanie austriackie stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Tłumaczył swój pogląd następująco: z jednej strony przedsiębiorstwa ryzykują poniesienie dodatkowych kosztów w postaci opłat administracyjnych i obciążeń finansowych, związanych z wydaniem takiego pozwolenia, a z drugiej strony - prawo krajowe zastrzega wykonywanie działalności na własny rachunek od ścisłych warunków.

W tym wypadku efektem odmowy wydania zezwolenia na działalność było pozbawienie spółki Hartlauer jakiegokolwiek dostępu do rynku dentystycznej opieki zdrowotnej.

W tych okolicznościach Trybunał Sprawiedliwości zbadał, czy sporne przepisy mogą być uzasadnione nadrzędnym interesem ogólnym, czyli zapewnieniem opieki medycznej odpowiedniej jakości i dostępnej dla wszystkich pacjentów.

Uregulowanie krajowe nie zmierza w sposób spójny i systematyczny do osiągnięcia wskazanych celów. Ustanowienie konkurencyjnych prywatnych praktyk może wpływać w sposób równoważny na osiągnięcie zakładanych przez władze celów w postaci dobrej jakości usług. Ryzyko poważnego naruszenia równowagi finansowej krajowego systemu zabezpieczenia społecznego, na który powołuje się Austria - nie istnieje.

Zapotrzebowanie na usługi w kraju związkowym Wiedeń jest oceniane na podstawie liczby pacjentów przypadających na lekarza dentystę na tym obszarze, z tym że liczba pacjentów, o którą chodzi, nie jest ani ustalona, ani podawana do wiadomości zainteresowanych w jakikolwiek sposób. W Górnej Saksonii natomiast ocena taka jest dokonywana na podstawie odpowiedzi ankietowych lekarzy, mimo że są oni potencjalnymi konkurentami prywatnego zakładu.