Manifestacja studentów brutalnie stłumiona

31451/03

/Turcja

Sprawa, która została rozstrzygnięta 13 stycznia 2009 r. przez Trybunał Praw Człowieka, dotyczyła ośmiu studentów tureckich, zamieszkałych w Istambule i studiujących na różnych wydziałach tamtejszego uniwersytetu. Należeli oni do grupy noszącej nazwę Grupy Koordynacyjnej Studentów. W dniu inauguracji roku akademickiego 3 października 2002 r. uniwersytet zaprosił liczne grono przedstawicieli świata polityki i biznesu, prasę i telewizję. Studenci, a wśród nich skarżący, urządzili w czasie oficjalnych ceremonii głośną manifestację. Reakcją na wyciągnięte transparenty i okrzyki było wtargnięcie na salę, gdzie odbywała się inauguracja, funkcjonariuszy policji w cywilu. Policja pochwyciła manifestantów, bijąc ich i wykręcając ręce. Następnie zostali oni przewiezieni na posterunek policyjny.

Według licznych raportów medycznych sporządzonych przez lekarzy po aresztowaniu studentów odnieśli oni liczne obrażenia, w tym między innymi stłuczenia i krwawe wybroczyny. Skarżący studenci wnieśli skargę do organu administracyjnego na bezprawne działania sił bezpieczeństwa, zwłaszcza na pobicie, które miało miejsce na uniwersytecie i poza nim jednak bezskutecznie. Sprawa trafiła do sądu.

Sąd turecki rozpatrujący tę skargę nie podzielił argumentów studentów, nie wyciągnięto też służbowych konsekwencji wobec atakujących policjantów. Sąd przychylił się do decyzji organu administracji uwalniającej od odpowiedzialności funkcjonariuszy bezpieczeństwa, stwierdzając, że studenci swą manifestacją i wykrzykiwanymi sloganami naruszyli porządek publiczny.

W skardze do Trybunału Praw Człowieka studenci tureccy oskarżyli władze o naruszenie art. 10 konwencji, która mówi, że każdy ma prawo do wygłaszania swoich poglądów. Twierdzili też, że zostali brutalnie potraktowani przez agentów policji, co jest nie zgodne z art. 3 konwencji.

Trybunał stwierdził, że studenci nie naruszyli w żaden sposób porządku publicznego, gdyż nie zachowywali się agresywnie, nie stawiali też oporu wobec sił bezpieczeństwa. Nie zostali też dotkliwie pobici, jak twierdzili w skardze.

W konkluzji Trybunał uznał, że Turcja naruszyła art. 3 konwencji do- tyczący poniżającego traktowania. A ponadto władze zastosowały środki nadmiernie surowe w stosunku do manifestantów. Pogwałciły zatem także art. 10 konwencji. Reakcja władz była bowiem nieproporcjonalna do celu, jakim jest ochrona porządku i osób uczestniczących w zgromadzeniu, a siła użyta - nie stosowana w państwie demokratycznym.

Zgodnie z art. 41 dotyczącym zrównoważonej satysfakcji materialnej, Trybunał zasądził na rzecz czterech skarżących sumę tysiąca euro dla każdego z nich w związku z poniesioną szkodą moralną. Trybunał stwierdził jednocześnie, że orzeczenie stwierdzające naruszenie przez władze Turcji art. 10 konwencji wydaje się wystarczającą satysfakcją dla skarżących.