Nieprawidłowości w przetargu przedsiębiorca może zaskarżyć do Komisji Europejskiej

Od 29 stycznia 2010 r. obowiązuje tzw. duża nowelizacja ustawy - Prawo zamówień publicznych. Nowe przepisy zlikwidowały m.in. postępowanie protestacyjne. Obecnie można natomiast składać odwołania. Odwołanie powinno wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której zarzuca się niezgodność z przepisami ustawy, zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów, określać żądanie oraz wskazywać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie odwołania. Odwołania można kierować do Krajowej Izby Odwoławczej. Zgodnie z nowelizacją, odwołanie wnosi się do prezesa Izby w formie pisemnej albo elektronicznej opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Tak. Postępowania przetargowe muszą być zgodne z prawem europejskim. Na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu UE Komisja Europejska może wszcząć postępowanie przeciwko państwu członkowskiemu, które nie respektuje zobowiązań wynikających z Traktatu lub innych przepisów prawa europejskiego. Aby skarga przyniosła oczekiwane rezultaty, przedsiębiorca musi wykazać, że doszło do oczywistego i poważnego naruszenia prawa UE. Musi też przedstawić na to szczegółowe i przekonujące dowody, a także uwzględniać podjęcie środków krajowych. Możliwość złożenia skargi do Komisji mają wszyscy, a wymogi proceduralne są ograniczone do minimum. Skarga jest bezpłatna, nie podlega restrykcyjnym terminom. Należy pamiętać, że zadaniem Komisji nie jest ochrona indywidualnych interesów skarżącego, lecz prowadzenie postępowań przeciwko poważnym naruszeniom prawa UE. Na pozytywne rozpatrzenie może więc liczyć skarga, która jasno dowodzi, że opisana w niej sytuacja stanowi poważne naruszenie prawa UE. O tym, czy podjąć dochodzenie, decyduje Komisja. Co do zasady nie musi ona uzasadniać odmowy wszczęcia postępowania.

Taka skarga powinna być kompletna pod względem informacyjnym, zawierać odwołania do przepisów prawa UE i wskazywać, że w danej sprawie podjęto wszelkie dostępne środki na szczeblu krajowym. Komisja nie powinna mieć wątpliwości co do faktów i szczegółów dotyczących sprawy, a także co do środków krajowych (lub ich braku) mających zastosowanie do zasad unijnych. Ponadto przedstawione dowody muszą w jak największym zakresie opierać się na dokumentach niepochodzących od skarżącego lub takich, na które skarżący nie miał wpływu (oświadczenia publiczne, raporty prasowe, inne postępowania).

Należy pamiętać, że skarga do Komisji powinna być częścią wszechstronnie przemyślanej strategii. Może ona więc stanowić uzupełnienie toczących się już działań podejmowanych przed krajowymi (i międzynarodowymi) sądami i administracją, ale ich nie zastąpi. Warto też mieć na uwadze, że środki krajowe i skarga do Komisji, o ile zostaną umiejętnie skoordynowane, mogą wzajemnie wzmacniać swój efekt.

Procedura wniesienia skargi do Komisji nie jest nadmiernie sformalizowana i jest raczej elastyczna. Jest to jednocześnie zaletą tego środka (stosunkowo niski koszt, brak terminów co do wniesienia), ale i jego ograniczeniem. W rzeczywistości kwestia podjęcia czynności w danej sprawie czy też odmowy, należy do dyskrecjonalnej decyzji Komisji. Innymi słowy, jeśli Komisja zdecyduje się wszcząć dochodzenie, to nie uczyni tego ani w imieniu, ani w interesie skarżącego, lecz w interesie Unii Europejskiej jako całości oraz w celu prawidłowego wdrożenia prawa unijnego. Bardzo ważne jest zatem, aby uwzględnić powyższy aspekt podczas przygotowywania skargi.

Inną, nie mniej istotną kwestią, o której należy pamiętać przy składaniu skargi do Komisji, jest fakt, że można to uczynić równolegle do toczących się procedur krajowych czy unijnych. W zależności od indywidualnych okoliczności danej sprawy powyższe procedury i wniesienie skargi do Komisji mogą wzajemnie umacniać swoje rezultaty. Otwarcie przez Komisję postępowania w sprawie naruszenia przepisów oznacza, że mogło dojść do naruszenia przepisów prawa unijnego. Toczące się postępowanie w sprawie naruszenia konkretnych przepisów unijnych może wzmacniać sytuację procesową przedsiębiorcy występującego przed sądem krajowym. Pamiętać należy, że to właśnie na szczeblu krajowym przedsiębiorca może dochodzić odszkodowania z tytułu szkody poniesionej wskutek naruszenia przepisów UE oraz że jedynie krajowe organy sądowe i administracyjne mogą uchylać niezgodne z prawem unijnym przepisy krajowe.

Należy również zauważyć, że m.in. w postępowaniu z zakresu zamówień publicznych, w związku ze złożoną wcześniej skargą do Komisji, przedsiębiorcom mogą przysługiwać pod pewnymi warunkami dalsze środki proceduralne, np. skarga na bezczynność Komisji.

@RY1@i02/2010/057/i02.2010.057.087.006a.001.jpg@RY2@

Fot.. Archiwum

Morvan Le Berre

Ustawa z 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 223, poz. 1778).

Traktat o Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C 115 z 9 maja 2008 r.).

, adwokat, wspólnik w kancelarii Wardyński i Wspólnicy, biuro w Brukseli.