Szesnastolatek może oszczędzać na emeryturę

Zmiana zasad gromadzenia oszczędności na indywidualnych kontach emerytalnych dostosowuje polskie przepisy do postanowień Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) i Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG). W grudniu 2008 r. Komisja Wspólnot Europejskich zarzuciła Polsce (naruszenie nr 2008/2246) dyskryminacyjne traktowanie nierezydentów podatkowych polegające na uniemożliwieniu im dokonywania wpłat na IKE. Dla porównania, polscy rezydenci korzystają z tego prawa, a w konsekwencji również ze zwolnienia opodatkowania dochodu z indywidualnych kont emerytalnych. Uznane jako niezgodne z unijnymi dyrektywami przepisy zakładały bowiem, że do wpłat do IKE może dokonywać tylko osoba fizyczna, która ma nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (polski rezydent) i ukończyła 16 lat. W praktyce oznaczało to, że z takiego przywileju nie mogli skorzystać nierezydenci. Komisja Europejska uznała, że dalsze zachowanie tych przepisów stanowi naruszenie zasady swobody przepływu kapitału oraz budzi wątpliwość w zakresie zgodności z prawem wspólnotowym. Zdaniem Komisji, taka regulacja oznacza dyskryminację obywateli państw członkowskich UE oraz EOG, którzy nie są polskimi rezydentami, a znajdują się w sytuacji porównywalnej do polskich rezydentów. Powołując się na art. 56 TWE oraz na art. 40 UEOG, Komisja wskazała, że wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału są zabronione. 20 stycznia 2009 r. Rada Ministrów uznała zarzuty Komisji za uzasadnione. Zaakceptowała stanowisko Komisji Europejskiej i zobowiązała się do zmiany przepisów. Jednak dopiero teraz będzie obowiązywać przepis, zgodnie z którym prawo wpłat na IKE przysługuje osobie fizycznej, która ukończyła 16 lat. W tej wersji przepis nie narusza art. 56 ust. 1 TWE, gdyż norma umożliwia dokonywanie wpłat na IKE również obywatelom państw trzecich, a nie tylko obywatelom UE i państw stron Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym EOG.

Bożena Wiktorowska

Art. 1-2 ustawy 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz ustawy o pracowniczych programach emerytalnych (Dz.U. nr 18, poz. 98). Wchodzi w życie 19 lutego 2010 r.