Nowe zasady handlu energią elektryczną i gazem ziemnym w Unii Europejskiej

8 grudnia w Dzienniku Urzędowym UE zostało opublikowane rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z 25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii (tzw. REMIT). Oznacza to, że wejdzie ono w życie jeszcze w 2011 roku. Wielu uczestników hurtowego rynku energii, do których adresowane są zapisy REMIT, nie zaczęło jeszcze przygotowywać się do jego wejścia w życie.

REMIT wprowadza regulacje obowiązujące osoby prowadzące transakcje w obrocie hurtowym opiewające na dostawę lub przesył energii elektrycznej lub gazu ziemnego na terytorium UE, względnie związane z nimi instrumenty pochodne. Zapisy REMIT obejmą szerszy krąg osób niż tylko przedsiębiorstwa energetyczne czy giełdy towarowe. Do stosowania tego rozporządzenia będą zobowiązani także odbiorcy końcowi działający w obrocie hurtowym, czyli - według REMIT - posiadający zakłady o zdolnościach konsumpcji przekraczających 600 GWh rocznie. Co istotne, jako rozporządzenie UE, REMIT nie wymaga transpozycji do krajowego porządku prawnego. Oznacza to, że polscy przedsiębiorcy powinni stosować REMIT bezpośrednio po upływie 20-dniowego vacatio legis, czyli już 28 grudnia 2011 r.

Podstawowym celem, któremu ma służyć REMIT, jest wzmocnienie przejrzystości i zapobieganie nadużyciom na hurtowych rynkach energii. Rozporządzenie wprowadza zakazy handlu z wykorzystaniem informacji wewnętrznych oraz dokonywania manipulacji na rynku zbliżone do zakazów obowiązujących w publicznym obrocie papierami wartościowymi. Dodatkowo REMIT przewiduje wiele mechanizmów, które mają zapewnić przestrzeganie wspomnianych zakazów. Są to przede wszystkim obowiązek publikacji informacji wewnętrznych oraz obowiązek dokonania rejestracji i prowadzenia sprawozdawczości przez uczestników rynku do krajowych regulatorów (w Polsce - prezes URE). Regulatory będą następnie przekazywać dane do centralnego rejestru prowadzonego przez Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) działającą na szczeblu unijnym.

Jeśli chodzi o rejestrację oraz raportowanie danych handlowych do prezesa URE, uczestnicy rynku wciąż mają czas na przygotowania. ACER musi zgromadzić od krajowych regulatorów dane, które posłużą do utworzenia centralnego rejestru, a dopiero w następnej kolejności Komisja Europejska opublikuje akty wykonawcze do rozporządzenia. W konsekwencji ACER zakłada, że przyjmowanie zgłoszeń rejestracyjnych uczestników oraz monitoring danych rozpoczną się ok. połowy 2013 r. Taka perspektywa pozwoli zapewne uczestnikom rynku przygotować się do nowych obowiązków.

Pilniejszą kwestią jest dostosowanie się do przepisów, które zaczną obowiązywać uczestników rynku już wraz z wejściem w życie REMIT. Chodzi o zakaz wykorzystania informacji wewnętrznych i manipulacji na rynku oraz obowiązek publikacji informacji wewnętrznych. Polskie przedsiębiorstwa energetyczne przestrzegają już co prawda zakazów wykorzystania informacji wewnętrznych i manipulacji na rynku, w szczególności w zakresie obrotu energią elektryczną na giełdach towarowych. Wynika to m.in. z uwzględnienia przepisów ustawy z 26 października 2000 r. o giełdach towarowych, a także odpowiednich zapisów regulaminów TGE i POEE. REMIT wprowadza jednak swoiste definicje informacji wewnętrznych i manipulacji na rynku. Wskazane będzie więc dokonanie przeglądu zgodności praktyk stosowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne (względnie innych uczestników rynku) z nowymi przepisami.

Nowością dla uczestników rynku będzie natomiast konieczność bieżącego publikowania informacji wewnętrznych (szczególnie w odniesieniu do spółek niepublicznych). Publikowane mają być informacje dotyczące instalacji służących m.in. do wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej i gazu ziemnego, a także je zużywających. Może to powodować praktyczne problemy. Przykładowo zgodnie z REMIT w razie wystąpienia nieplanowanej przerwy w dostawie lub wykorzystaniu energii elektrycznej lub gazu ziemnego u uczestnika rynku, mogącej mieć istotny wpływ na ich cenę, uczestnik ten powinien powstrzymać się od prowadzenia działalności handlowej do czasu publikacji informacji o przerwie. W przeciwnym wypadku może on narazić się na zarzut wykorzystania informacji wewnętrznej.

Podobnych praktycznych problemów jest więcej. Niedługie wejście w życie REMIT powinno skłaniać uczestników rynku do podjęcia już teraz stosownych przygotowań w celu zapewnienia przestrzegania prawa.

@RY1@i02/2011/239/i02.2011.239.07100120a.802.jpg@RY2@

Adam Jodłowski, Senior Associate, Kancelaria Prawnicza Deloitte Legal

Adam Jodłowski

Senior Associate, Kancelaria Prawnicza Deloitte Legal