Roszczeniom unijnym mogą towarzyszyć krajowe odsetki

Termin przedawnienia przewidziany w przepisach chroniących interesy finansowe Wspólnot Europejskich, dotyczący dochodzenia zwrotu korzyści nienależnie uzyskanych z budżetu Unii, nie ma zastosowania do roszczeń o odsetki wynikające jedynie z prawa krajowego, a nie z przepisów unijnych.

Niemiecka spółka Pfeifer & Langen uzyskała refundację kosztów składowania cukru z unijnych funduszy przeznaczonych na dofinansowanie wspólnej organizacji rynków. Związkowy urząd koordynujący przyznawanie unijnej pomocy zażądał jednak zwrotu dotacji, gdyż spółka Pfeifer & Langen zgłosiła w swoich wnioskach zawyżone ilości przechowywanego cukru. Ostateczne decyzje rozstrzygające w tej sprawie opiewały na 469 421,12 euro. Spółka uiściła więc tę kwotę. Związkowy urząd zażądał jednak dodatkowo odsetek sięgających 298 650,93 euro. Spółka złożyła sprzeciw. Użyła argumentu, że skoro odsetki są roszczeniem akcesoryjnym wobec konieczności zwrotu kwoty głównej, to uległy częściowemu przedawnieniu.

Związkowy sąd administracyjny, do którego trafiła ostatecznie sprawa, uznał, że obowiązek naliczania odsetek za zwłokę od kwot odpowiadających korzyściom bezpodstawnie uzyskanym z budżetu Unii podlega prawu krajowemu, jeżeli nie wynika to z przepisów unijnych, w tym wypadku mających zastosowanie do cukrownictwa. Jednocześnie doszedł do wniosku, że prawo UE pozwala na zapisanie w regulacjach prawa krajowego obowiązku płacenia odsetek nawet tam, gdzie przepisy Unii jeszcze tego nie przewidziały. W takich sytuacjach przedawnienie odsetek również podlega regulacjom krajowym. Dla porządku ów niemiecki sąd zapytał jednak Trybunał Sprawiedliwości, czy termin przedawnienia przewidziany w rozporządzeniu nr 2988/95 należy stosować wyłącznie do roszczenia głównego, polegającego na żądaniu zwrotu nienależnie uzyskanej korzyści, czy także do dochodzenia odsetek naliczonych od tej wierzytelności, nawet gdyby obowiązek ich zapłaty wynikał nie z prawa Unii, lecz tylko z prawa krajowego.

TS orzekł, że ogólna zasada przedawnienia unijnych roszczeń pozwala zrezygnować z możliwości odzyskiwania kwot nienależnie uzyskanych z budżetu Wspólnoty po upływie czterech lat od wystąpienia nieprawidłowości. Niemniej państwa członkowskie mogą ustanowić własne przepisy dotyczące naliczania odsetek i przedawnienia ich dochodzenia, traktując owe odsetki jako roszczenie autonomiczne w stosunku do roszczenia o zwrot nienależnych korzyści uzyskanych z funduszy UE.

Sędziowie TS przyznali, że roszczenie o odsetki co do zasady jest akcesoryjne wobec roszczenia głównego, któremu towarzyszy, czyli w tym wypadku wobec roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia. Orzekli jednak, że - choć mogłoby się wydawać, iż nie powinno się żądać odsetek od roszczenia chroniącego budżet Unii, kiedy to ostatnie uległo już przedawnieniu - obowiązują krajowe terminy przedawnienia tam, gdzie prawo Unii nie przewiduje konieczności zapłaty odsetek związanych ze zwrotem wspólnotowych dotacji. Tym samym TS oddzielił w istocie odsetki od roszczenia, z którego wynikają.

Oprac. Dobromiła Niedzielska-Jakubczyk

w sprawie C-564/10, Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung przeciwko Pfeifer & Langen KG.