Możemy się spodziewać kolejnych podobnych wyroków

Trybunał Sprawiedliwości UE 12 stycznia 2023 r. wydał wyrok w polskiej sprawie dotyczącej montażysty pracującego dla TVP (sprawa C-356/21). Ustawa z 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów prawa Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2156; dalej: ustawa wdrożeniowa) stanowi, że nie stosuje się jej do swobody wyboru strony umowy, jeśli nie jest on oparty na płci, rasie, pochodzeniu etnicznym lub narodowości. Nie ma tu mowy o orientacji seksualnej. TSUE uznał jednak, że również ona nie może być podstawą odmowy zawarcia umowy ani decyzji o nieprzedłużeniu umowy z osobą prowadzącą działalność na własny rachunek. Jak pani ocenia to rozstrzygnięcie?

Orzeczenie trybunału jest ważnym sygnałem i dla firm, i dla osób funkcjonujących na rynku pracy. Pokazuje, że ochroną w zakresie obowiązku równego traktowania są objęci nie tylko pracownicy, lecz także współpracownicy. Pokutuje u nas przekonanie, że tylko w stosunku do pracownika trzeba mieć faktyczne i poważne powody, by zakończyć z nim współpracę. Żeby uniknąć ich formułowania i późniejszej obawy o to, jak przyczynę zwolnienia oceni sąd pracy, część firm decyduje się na współpracę opartą na umowie cywilnoprawnej, np. umowie zlecenia, o dzieło lub B2B. Są one bowiem uważane za możliwe do rozwiązania w każdej chwili bez konsekwencji. Trybunał przypomniał, że to nieprawda i że - tak jak w tym konkretnym badanym przypadku - nawet to, że firma nie zawarła ze współpracownikiem prowadzącym własną działalność gospodarczą nowej umowy o dzieło, może podlegać ocenie i zostać uznane za działanie naruszające zasadę równego traktowania.