Kiedy komornik nie przyjmie wniosku od wierzyciela

Czytelnik zamierza wnieść wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji z ruchomości.

- Chcę wybrać komornika z Wrocławia w celu przeprowadzenia egzekucji wobec mojego dłużnika. Czy komornik będzie mógł odmówić - pyta pan Wiesław z Zielonej Góry.

Do 9 września komornik wybrany przez wierzyciela nie może odmówić przyjęcia wniosku o wszczęcie egzekucji. Wyjątkiem są sprawy o egzekucję z nieruchomości oraz sprawy, w których przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio, czyli np. egzekucji z ułamkowej części nieruchomości, z użytkowania wieczystego, z własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego, z lokali stanowiących odrębne nieruchomości itd.

9 września natomiast wchodzi w życie nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Jej skutkiem będzie między innymi to, że komornik będzie mógł odmówić wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w przypadku gdy byłoby ono prowadzone poza obszarem właściwości sądu apelacyjnego obejmującego jego rewir, czyli między innymi w sytuacji opisywanej przez czytelnika.

Zmiana art. 8 ust. 7 dotyczącego związania komornika wyborem dokonanym przez wierzyciela wynika z obowiązku dostosowania systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 maja 2009 r. (K 21/08, OTK ZU 2009/5A/67), który stwierdził niezgodność między innymi tego przepisu z konstytucją.

Zdaniem TK doszło do naruszenia zasady poprawnej legislacji przez nieproporcjonalne ujęcie obowiązku komornika w zakresie przyjęcia wyboru dokonanego przez wierzyciela. Z punktu widzenia komornika pominięcie przez ustawodawcę jakichkolwiek gwarancji umożliwiających wyważenie kolidujących ze sobą interesów wierzyciela uprawnionego do dokonania wyboru i zobligowanego do przyjęcia tego wyboru komornika - charakteryzuje się nadmiernym (nieproporcjonalnym) rygoryzmem. Prowadzenie czynności egzekucyjnych w dowolnym (nieraz odległym od rewiru) miejscu kraju - jest kosztowne i czasochłonne. Czasochłonność tego rodzaju postępowań nie zawsze znajduje ekwiwalent w kosztach postępowania, ponoszonych przez wierzyciela.

Omawiana nowelizacja nie oznacza jednak obligatoryjnej odmowy. Komornik może bowiem z tego prawa nie skorzystać. Wierzyciel, dokonując wyboru komornika spoza właściwego rewiru, musi złożyć pisemne oświadczenie. Nie jest wymagane jego uzasadnienia. Może ono stanowić fragment wniosku o wszczęcie egzekucji albo być zawarte w odrębnym piśmie, dołączonym do wniosku.

Konsekwencją zmiany treści art. 8 ust. 7 ustawy było nadanie odpowiedniego brzmienia ust. 9 art. 8 poprzez wskazanie formy, w jakiej komornik dokonuje odmowy przyjęcia wniosku wierzyciela. W związku z powyższym, w przypadku odmowy przyjęcia wniosku wierzyciela dotyczącego czynności poza obszarem właściwości sądu apelacyjnego (art. 8 ust. 7) komornik będzie wydawał postanowienie o odmowie wszczęcia egzekucji.

Wierzyciel, który wybrał komornika, musi mieć na względzie, że wiążą się z tym pewne konsekwencje finansowe, związane ze wzrostem kosztów egzekucyjnych, dotyczących głównie przejazdów na miejsce dokonania czynności leżących poza rewirem.

Leszek Jaworski

Ustawa z 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. nr 155, poz. 1038).