Czy należy płacić pośrednikowi prowizję

Czytelniczka chciała sprzedać działkę o wartości 8 mln zł. Zwróciła się o pomoc do pośrednika nieruchomości i podpisała z nim umowę. Zgodnie z nią pośrednikowi przysługiwała prowizja w wysokości 3,66 proc. wartości sprzedanej nieruchomości. Pośrednik znalazł kupca. Z uwagi jednak na trudności proceduralne podpisano wyłącznie umowę przedwstępnej, a nie doszło do sprzedaży nieruchomości. Mimo to pośrednik zażądał zapłaty ponad 300 tys. zł prowizji.

- Czy mam obowiązek zapłacenia pośrednikowi - pyta pani Bożena z Krakowa.

Nie. Zapis umowy o wymagalności całości prowizji w dacie zawarcia umowy przedwstępnej stanowi naruszenie interesu konsumenta oraz jest sprzeczny z dobrymi obyczajami. Właściciel nieruchomości, który chce ją sprzedać, może zwrócić się o pomoc do pośrednika nieruchomości. Powinien on pomóc w znalezieniu kontrahenta, ale także w załatwieniu formalności i zdobyciu dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia tej transakcji. W tym celu właściciel musi zawrzeć z pośrednikiem umowę, która określi obowiązki i uprawnienia stron. W praktyce najczęściej umowa ta przygotowywana jest przez pośredników, którzy wprowadzają do niej korzystne dla siebie klauzule. Pośrednicy m.in. gwarantują sobie wypłatę całego wynagrodzenia już po zawarciu przedwstępnej umowy zbycia nieruchomości, nawet jeżeli nie dojdzie do podpisania ostatecznego aktu notarialnego. Właściciele nieruchomości musieli do tej pory płacić pośrednikom ich wynagrodzenie nawet wówczas, jeżeli nie uzyskali żadnej korzyści ze sprzedaży. Jest jednak szansa, że teraz to się zmieni.

Sąd Apelacyjny w Krakowie w jednym ze swoich ostatnich wyroków orzekł, że klauzula umowy o wymagalności całości prowizji w dacie zawarcia umowy przedwstępnej stanowi naruszenie interesu konsumenta, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i jako taka nie wiąże właściciela nieruchomości. Sąd w wyroku dał jasny sygnał, że właściciel nieruchomości powinien płacić pośrednikowi całość wynagrodzenia dopiero wówczas, gdy dojdzie do zawarcia ostatecznej umowy.

Arkadiusz Jaraszek

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 9 kwietnia 2010r., sygn. akt I ACa 215/10.