Jakie skutki prawne dla dziecka powoduje zmiana nazwiska przez rodziców

radca prawny

@RY1@i02/2010/110/i02.2010.110.092.007b.001.jpg@RY2@

Monika Hetmańczyk, radca prawny Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

W sytuacji, gdy nazwisko zmieniane jest przez oboje rodziców, konsekwencje zmiany rozciągają się także na małoletnie dzieci oraz dzieci, które urodzą się z tego małżeństwa. Potwierdza to więc regułę wyrażoną w art. 88 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), że nazwiska rodziców i ich dzieci muszą być takie same. Dzieci pochodzące z małżeństwa noszą nazwisko będące wspólnym nazwiskiem małżonków. W przypadku natomiast, gdy małżonkowie mają różne nazwiska, dziecko nosi nazwisko wskazane w ich zgodnych oświadczeniach. Małżonkowie mogą wskazać nazwisko jednego z nich albo nazwisko utworzone przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka (art. 88 par. 1 k.r.o.).

Istotne jest przy tym, że przepisy nie przewidują możliwości jednoczesnej zmiany nazwiska małżonków. Nie jest dopuszczalne łączne rozpoznawanie wniosków dwóch osób związanych małżeństwem, mających wspólne małoletnie dzieci. Możliwa jest także sytuacja, że zmiana nazwiska obojga rodziców nastąpi na podstawie dwóch różnych decyzji wydanych przez różnych kierowników urzędów stanu cywilnego, gdy rodzice będą mieć miejsce stałego pobytu w różnych gminach.

Jeżeli nazwisko zmieniane jest tylko przez jednego z rodziców, zmiana ta będzie skuteczna wobec małoletnich dzieci wówczas, gdy drugi rodzic wyrazi na to zgodę. Nie jest ona wymagana w konkretnym przypadku: gdy drugi rodzic pozbawiony jest władzy rodzicielskiej, nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie żyje lub nie jest znany. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o zmianie nazwiska i imienia stanowi, że w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka, każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o wyrażenie zgody na zmianę nazwiska dziecka.

Również dziecko ma możliwość podjęcia decyzji co do zmiany swojego nazwiska, bowiem w sytuacji, gdy ukończyło ono 13 lat, do dokonania zmiany konieczna jest jego zgoda. Jeżeli między rodzicami nie ma zgody co do zmiany nazwiska dziecka, każde z rodziców może wystąpić do sądu opiekuńczego o wyrażenie na to zgody.

Zmiana nazwiska małoletniego dziecka następuje na wniosek jego przedstawiciela ustawowego. Wniosek wymaga zachowania formy pisemnej i należy go złożyć osobiście. Jeżeli wnioskodawcy mieszkają za granicą, wówczas możliwe jest złożenie wniosku za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli wniosek nie może być złożony w powyższy sposób, dopuszczalne jest złożenie go w formie pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisu.

W przypadku zgody na zmianę nazwiska, ewentualnie odmowy wyrażenia zgody na zmianę, wydawana jest przez kierownika urzędu stanu cywilnego decyzja w tym zakresie. Wydaje ją kierownik stanu cywilnego właściwy dla pobytu stałego wnioskodawcy. Jeżeli zmiana dotyczy nazwiska dziecka, konieczne jest także zawiadomienie organu wydającego akt urodzenia dziecka.

LJ

Art. 88 ustawy z 25 lutego 1664 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 z późn. zm.).

Art. 8 ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz.U. nr 220, poz. 1414).