Czy pracodawca odpowiada za szkodę wyrządzoną egzekucją

W procesie o zapłatę, wytoczonym czytelnikowi przez pracodawcę w oparciu o weksel, pracodawca uzyskał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Na jego podstawie przeprowadził on egzekucję - przed uprawomocnieniem się nakazu, który został następnie uchylony.

- Czy w tej sytuacji pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną mi w wyniku egzekucji - pyta pan Tomasz z Olsztyna.

Nie. Z zasady pracodawca nie odpowiada za taką szkodę.

Warunkiem odpowiedzialności na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego jest wykazanie winy sprawcy szkody, w tym przypadku pracodawcy. Konieczną przesłankę ustalenia winy jest bezprawność jego działań. Natomiast wykonywania prawomocnego orzeczenia (lub nawet orzeczenia nieprawomocnego, ale natychmiast wykonalnego) nie można kwalifikować jako działanie bezprawne.

Pracodawca będący wierzycielem i korzystający z przyznanej mu przepisami prawa możliwości wszczęcia egzekucji świadczenia zasądzonego na postawie wskazanych wyżej orzeczeń działa w granicach prawa - nawet wtedy, gdyby orzeczeniom tym można było przypisać cechy niezgodności z prawem, co podlega następnie stwierdzeniu w odpowiednim trybie.

Wszczęcie i popieranie przez wierzyciela egzekucji przeciwko dłużnikowi na podstawie tytułu wykonawczego w postaci zarówno prawomocnego, jak i nieprawomocnego, lecz natychmiast wykonalnego orzeczenia sądu, nie może być uznane za czyn niedozwolony, uzasadniający odpowiedzialność odszkodowawczą.

W opinii Sądu Najwyższego nie można jednak całkowicie wykluczyć, że działanie wierzyciela polegające na spowodowaniu wszczęcia egzekucji na podstawie orzeczenia sądu (nakazu zapłaty) nieprawomocnego, ale natychmiast wykonalnego, będzie zachowaniem zawinionym (por. uchwała SN z 7 października 2009 r., III CZP 68/09, Biul. SN 2009/10/7).

Jako przykład wskazuje się popieranie egzekucji, której podstawę stanowi natychmiast wykonalny nieprawomocny nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, co do którego wierzyciel ma świadomość, że jest nieważny lub został sfałszowany.

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Art. 415 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).