Jakie warunki musi spełnić poszkodowany, by jego roszczenie było zasadne

@RY1@i02/2011/226/i02.2011.226.088000300.802.jpg@RY2@

Filip Grycewicz, prawnik z Kancelarii CMS Cameron McKenna

Podmiotami obarczonymi obowiązkiem utrzymania dróg i chodników są przede wszystkim gminy lub miasta na prawach powiatu. Samorządy zarządzają przeszło połową wszystkich dróg publicznych w Polsce. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych to właśnie na zarządcy drogi spoczywa obowiązek regularnego wykonywania ogółu prac remontowych, zabezpieczających i konserwacyjnych, w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom - kierowcom i pieszym. Na podstawie zaś ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach powstaje odpowiedzialność samorządu za usuwanie śniegu i lodu z dróg, chodników i parkingów, zwłaszcza jeżeli gmina pobiera opłaty za parkowanie. Za wypadki powstałe na skutek niewłaściwego utrzymania dróg publicznych, parkingów i chodników może też odpowiadać Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, a także zarządcy dróg wojewódzkich lub prywatni zarządcy dróg osiedlowych. Ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie porządku na drodze to podstawa ewentualnego roszczenia o odszkodowanie.

Strony odpowiedzialne za powstanie zimowych szkód ponoszą, co do zasady, odpowiedzialność na zasadzie winy na podstawie art. 415 kodeksu cywilnego. Oznacza to, że poszkodowany będzie musiał dowieść nie tylko samego istnienia szkody i jej dolegliwości, ale również bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy zaniedbaniem obowiązków ciążących na sprawcy a wystąpieniem szkody. Konieczność naprawienia szkody powstaje bowiem w przypadku takiego zaniedbania obowiązków, które noszą znamiona winy. Stwierdzenie istnienia odpowiedzialności wymaga więc spełnienia łącznie trzech przesłanek:

1) powstanie szkody, która jest spowodowana

2) zawinionym działaniem lub zaniechaniem i

3) istnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą a działaniem lub zaniechaniem, z którym obowiązujące przepisy wiążą obowiązek odszkodowania.

Uzyskanie odszkodowania jest tu uzależnione od wykazania, że sprawca nie dochował należytej staranności w wykonywaniu powierzonych mu ustawowo lub umownie obowiązków. W takich przypadkach sąd musi orzec, że zobowiązany do naprawienia szkody jest ten, kto ze swojej winy wyrządził szkodę innej osobie na skutek swojego zaniechania. Stwierdzenie winy jest tu konieczne. Potwierdza to orzecznictwo, np. wyrok Sądu Najwyższego z 10 czerwca 2005 r. (sygn. akt II CK 719/04, niepubl.), w którym SN orzekł, że jeżeli z winy zarządcy drogi publicznej doszło na niej do niebezpiecznego wypadku, to ponosi on odpowiedzialność na zasadzie winy.

W przypadku szkód majątkowych poszkodowany może się domagać odszkodowania za poniesioną stratę lub utracone korzyści. Natomiast w przypadku szkody na osobie (złamania czy inne obrażenia ciała) przysługuje mu co najmniej zwrot kosztów leczenia, a w niektórych przypadkach również renta bądź jednorazowa wypłata, gdyż przy tego rodzaju szkodach można się domagać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Proces dochodzenia odszkodowania wiąże się z koniecznością starannego udowodnienia poniesionej szkody. Zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego to na poszkodowanym spoczywa ciężar dowodu, a więc w miarę możliwości powinien on natychmiast po zaistnieniu incydentu gromadzić materiał dowodowy, np. notatki policyjne, oświadczenia lub dane kontaktowe świadków zdarzenia czy fotografie miejsca wypadku i uszkodzeń pojazdu oraz dokumentację medyczną. Następnie należy udokumentować wszelkie koszty leczenia czy poniesione wydatki na naprawę samochodu.

POL